08/03/2026
8 Marsi – Dita Ndërkombëtare e gruas
Kjo datë u shënua nga përpjekjet e grave për punë, dinjitet dhe të drejta. Nga protestat e punëtoreve në fillim të shekullit XX, deri te betejat për votën, arsimimin dhe barazinë. 8 Marsi është kujtesë se të drejtat nuk u dhuruan, ato u fituan.
Gratë nuk lindën të lira në jo pak vende të botës. Ato u bën të lira.
Historia shpesh ua ka kufizuar hapësirën. U ka përcaktuar rolin përpara se të përcaktojnë vetveten.
Por liria nuk është dhuratë. Është akt, veprim, çarje në rendin e situatës.
Në Kosovë, rruga e grave drejt barazisë është e lidhur me vetë historinë e rezistencës dhe çlirimit. Gratë kanë qenë pjesë e luftës për liri, të organizimit shoqëror, të arsimit, të shëndetësisë dhe të rindërtimit të vendit. Ato kanë mbajtur familjet, kanë mbajtur komunitetet dhe kanë mbajtur gjallë shpresën për një shoqëri të drejtë.
Por barazia nuk mbaron me njohjen e kontributit. Ajo kërkon ndryshim të strukturave që përjashtojnë dhe kufizojnë.
Prandaj për ne, në Lëvizjen VETËVENDOSJE!, emancipimi i grave nuk është slogan e as post a pozitë. Është pjesë e projektit për një republikë të drejtë dhe demokratike.
Gratë nuk janë kauzë për t’u përdorur për pushtet. Ato janë forcë që e transformon shoqërinë. Çdo vajzë që kërkon të mësojë. Çdo grua që punon. Çdo studiuese, punëtore, mjeke, artiste, aktiviste. Të gjitha janë pjesë e një lëvizjeje që e zgjeron horizontin ku vepron e njerëzishmja.
Shoqëria që i kufizon gratë, tkurr vetveten. Shoqëria që i çliron ato, çliron të potencialin e pamatshëm të së ardhmes.
Barazia nuk është dekor i demokracisë. Është themeli i saj.
Le të shtohen çdo ditë përpjekjet,
Qoftë ky 8 Mars një përkujtim i ri!
