22/05/2026
Sot, isha e nderuar të marrë pjesë në punëtorinë e organizuar nga Zyra për Barazi Gjinore në Komunën e Deçanit me temën; “TË DREJTAT E GRAVE NË TRASHËGIMI DHE PRONË”.
Me këtë rast falënderoi Znj. Ajne Iberhysaj, për organizimin dhe të gjitha gratë që ishin prezente në këtë takim.
Fjala ime ishte:
Sot, qëndroj para jush për të folur për një të drejtë, për të cilën nuk duhej të diskutohej më, por që ende kërkon zë, guxim dhe veprim,
Nuk po flasim vetëm për ligje, nene, apo dispozita juridike. Sot po flasim për dinjitetin , barazinë dhe drejtësinë, po flasim për të drejtën e gruas për të qenë e barabart në atë që i takon me ligj dhe me moral:
të drejtën e grave në trashëgimi dhe pronë.
E drejta e gruas për të trashëguar dhe për të zotëruar pronë nuk është privilegj. Është e drejtë themelore njerëzore, e garantuar me Kushtetutë dhe me ligjet tona.
Si Notere, çdo ditë përballem me akte juridike që lidhen drejtpërdrejtë me jetën, pronën dhe të drejtat e qytetarëve. Por përtej dokumenteve dhe procedurave, unë shoh histori reale, histori ku shpesh e drejta e gruas në trashëgimi vihet në provë.Unë shpesh ndëgjoj fjalin “Motra nuk merr pjes në prone”, sepse grate zgjedhin heshtjen më lehtë se sa të kërkojnë të drejten në prone. Por unë ju them sot nga këtu se heshtja nuk është zgjidhje, heshtja është padrejtësi që vazhdon.
Ligji është i qartë.
Barazia ndërmjet burrit dhe gruas në trashëgimi dhe pronë është e garantuar.
Por sfida qëndron në zbatimin e kësaj barazie në praktikë.
Në zyrën noteriale, shumë gra vijnë jo për të kërkuar të drejtën e tyre, por për të hequr dorë prej saj. Jo sepse nuk e njohin ligjin, por sepse përballen me presionin e tradites, të familjes apo tërrethit shoqërorë.
Dhe këtu lind një pyetje thelbësore:
A mund të quhet e drejtë një e drejtë që nuk ushtrohet lirshëm?
Si profesioniste e së drejtës, e ndej për detyrë jo vetëm të vërtetoj nënshkrime, por edhe të mbrojë parimet e drejtësisë dhe barazisë.
Roli ynë nuk është pasiv. Ne jemi garantues të ligjshmërisë dhe mbrojtjes të vullnetit të lirë të palëve.
Një grua që heq dorë nga trashëgimia nën presion, nuk është duke ushtruar të drejtën e saj, ajo është duke u privuar nga e drejta e saj.
Prandaj është thelbësore që qdo akt juridik të jet rezultat i një vullneti të lirë, të informuar dhe të pandikuar. Dhe kjo është përgjegjësi e jona si noterë, si juristë dhe si shoqëri.
Forcimi i pozites së gruas në pronë, nuk është vetëm çështje individuale, është çështje e zhvillimit ekonomik dhe e stabilitetit shoqërorë. Një shoqëri ku gratë kanë pronë, është një shoqëri më e drejtë, më e barabartë dhe më e qëndrueshme.
Një grua që zotëron prone është më e pavarur.
Një grua e pavarur është më e sigurt.
Dhe një shoqëri me gra të sigurta është një shoqëri më e forte.
Prandaj sot, nga ky vend dua të theksoj:
Zbatimi i ligjit nuk duhet të ndalet te formaliteti, ai duhet të garantojë drejtësi reale.
Le të punojmë së bashku që çdo grua të jet e informuar, e mbrojtur dhe e barabartë në të drejtën e saj në trashëgimi dhe pronë.
Le të sigurohemi që në asnjë zyrë noteriale, asnjë e drejtë të mos kaloj në heshtje.
Faleminderit për vëmendjen dhe dua të ju informoj se;
Zyra ime noteriale është e hapur në qdo kohë, për të gjitha ato gra që duan të informohen lidhur me të drejtën e tyre, në trashëgime dhe pronë.
