Cồn Gia thư quán

20/08/2018

Cho người nằm xuống

13/02/2018

LỜI CỤ PHAN CHU TRINH 100 NĂM TRƯỚC
1. Trong khi người nước ngoài có chí cao, dám chết vì việc nghĩa, vì lợi dân ích nước, thì người nước mình tham sống sợ chết, chịu kiếp sống nhục nhã đoạ đày.
2. Trong khi người ta dẫu sang hay hèn, nam hay nữ ai cũng lo học lấy một nghề, thì người mình chỉ biết ngồi không ăn bám.
3. Trong khi họ có óc phiêu lưu mạo hiểm, dám đi khắp thế giới mở mang trí óc, thì ta suốt đời chỉ loanh quanh xó bếp, hú hí với vợ con.
4. Trong khi họ có tinh thần đùm bọc, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, thì ta lại chỉ quen thói giành giật, lừa đảo nhau vì chữ lợi.
5. Trong khi họ biết bỏ vốn lớn, giữ vững chữ tín trong kinh doanh làm cho tiền bạc lưu thông, đất nước ngày càng giàu có, thì ta quen thói bất nhân bất tín, cho vay cắt cổ, ăn quỵt vỗ nợ, để tiền bạc đất đai trở thành vô dụng.
6. Trong khi họ biết tiết kiệm tang lễ, cư xử hợp nghĩa với người chết, thì ta lo làm ma chay cho lớn, đến nỗi nhiều gia đình bán hết ruộng hết trâu.
7. Trong khi họ ra sức cải tiến phát minh, máy móc ngày càng tinh xảo, thì ta đầu óc thủ cựu, ếch ngồi đáy giếng, không có gan đua chen thực nghiệp.
8. Trong khi họ giỏi tổ chức công việc, sắp xếp giờ nghỉ giờ làm hợp lý, thì ta chỉ biết chơi bời, rượu chè cờ bạc, bỏ bê công việc.
9. Trong khi họ biết gắng gỏi tự lực tự cường, tin ở bản thân, thì ta chỉ mê tín nơi mồ mả, tướng số, việc gì cũng cầu trời khấn Phật.
10. Trong khi họ làm việc quan cốt ích nước lợi dân, đúng là “đầy tớ” của dân, được dân tín nhiệm, thì ta lo xoay xở chức quan để no ấm gia đình, vênh vang hoang phí, vơ vét áp bức dân chúng, v.v...

12/02/2018

PAGE HỌC LỊCH SỬ HAY

https://www.facebook.com/lsvnqa/

Một bức ảnh có giá trị bằng hàng ngàn lời nói. Page của chúng tôi mong muốn được truyền tải những sự kiện trung thực của lịch sử qua những hình ảnh xưa

12/02/2018

KÊNH YOUTUBE HỌC TIẾNG ANH HAY

Phương pháp học tiếng Anh giao tiếp hiệu quả, Cách học tiếng anh giao tiếp từ cơ bản đến nâng cao giúp các bạn trang bị những kỹ năng cần thiết để học tiếng ...

12/02/2018

[Cuốn sách thứ hai mươi mốt #21] - Posted by Admin Võ Thanh Bình
TIẾNG GỌI NƠI HOANG DÃ - THE CALL OF THE WILD - JACK LONDON
Link đọc sách tại đây: http://vnthuquan.org/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237nvnmn31n343tq83a3q3m3237nvn&AspxAutoDetectCookieSupport=1

12/02/2018

ĐỪNG ĐÙA VỚI MA

- Bố thằng Tí ơi, dậy. Dậy đi nào. Có việc.
Người đàn bà tần ngần đứng bên giường. Chị ta trạc ba mươi tuổi, da nhợt nhạt, gầy đét với đôi mắt mở to vô cảm của người bị chai lì bởi cái đói và cái khổ.
Miền núi trời chóng tối. Những ngày mưa ở đây thì thật buồn và khó chịu. Lufc ấy đang mùa đông, lại hun hút gió thổi lạnh. Chưa đến sáu giờ mà dường như cả cái thị trấn bé nhỏ này đã chui tọt vào nhà đóng chặt cửa. Trong nhà chẳng ấm hơn nhưng có ánh đèn, có người.
- Gì thế? - Vẫn nằm yên, đống chăn trên giường càu nhàu.
- Có việc.
- Kệ. Tôi mới về. Đêm qua thức trắng rồi, buồn ngủ lắm. Có các vàng cũng chịu.
- Thì tôi đã bảo thế nhưng người ta cứ một mực nhờ. - Người đàn bà im lặng một chốc rồi nói tiếp. - Vả lại tiền công cao. Những một trăm nghìn đồng. Đưa trước. Mà nhà mình thì ...
- Một trăm nghìn à? Đi đâu?
- Nghe nói gần đây thôi. Người ta đang chờ ngoài cổng. Bảo không vào.
Con số một trăm nghìn đã lôi được “bố thằng Tí” ra khỏi giường. Đó là một gã đàn ông khốn khổ, mặt nhàu nát, da ngăm đen, thấp gầy nhưng có vẻ khỏe mạnh. Chiếc áo đại cán cáu bẩn, thủng một lỗ lớn ở khuỷu tay. Thời bây giờ mà còn mặc áo rách đủ biết giàu nghèo thế nào. Toàn bộ con người hắn toát lên sự chán chường, mệt mỏi, vì đói ăn, đói ngủ và đói việc. Nhất là đói việc. Hắn cầm khúc sắn luộc vợ đưa cho, vừa ăn vừa đẩy chiếc Minkhơ.
Chờ hắn ngoài đường là một người choàng tấm ni-lông (vì lúc ấy vẫn mưa lất phất), đội mũ cối, trời lại tối nên không nhìn rõ mặt.
- Có biết bản Pa Cao ở Phú Nghĩa không? – người choàng ni-lông hỏi.
- Có. - Hắn đáp. Hắn biết tất cả các bản ở cái huyện miền núi rộng lớn này, là vùng trước đây hắn từng nhiều năm lăn lộn kiếm sống. Pa Cao cách đây không xa, độ hai chục cây số nhưng đường rừng khó đi, nhất là ban đêm, không khéo sẽ lăn xuống vực Phán Lìn như chơi. - Ông nói tiền công một trăm nghìn?
- Ừ. Một trăm.
- Ông cùng đi?
- Cùng đi.
- Ngay bây giờ?
- Bây giờ.
- Được. - Hắn lưỡng lự một chốc. - Vợ tôi nói ông có thể đưa tiền trước? Chả là thằng con đang ốm, phải mua thuốc ngay bây giờ...
Gã kia không đáp, lẳng lặng rút hai tờ năm mươi nghìn đưa cho hắn. Hắn gọi vợ ra lấy tiền rồi theo gã đi. Không ai nói thêm gì nữa.
Hắn thầm ngạc nhiên khi thấy không tới bệnh viện như mọi lần, nhưng vẫn im lặng. Cuối cùng họ bước vào một ngôi nhà nhỏ với ngọn đèn điện tù tù.
- Đây, anh giúp tôi đưa người này về Pa Cao. - Gã kia nói, tay chỉ một ông già nằm thẳng đơ trên sàn, tấm chăn chiên Trung Quốc che đến cổ.
- Người nhà của ông à?
- Không cần biết.
Lúc này có đèn, hắn mới thấy mặt gã. Một khuôn mặt choắt, độc ác và gian xảo như của loài cáo - trên to, phía dưới nhọn dần, gần như hình tam giác. Cử chỉ và cách nói nhát gừng của gã cũng để lộ bản chất cáo gian xảo. Kinh nghiệm xe ôm nhiều năm giúp hắn biết nhận xét người nhanh và chính xác. Hắn thoáng hối hận đã nhận lời, nhưng tiền lấy rồi, có muốn thôi cũng chẳng được. Hắn đành tự an ủi rằng khi liên quan đến một việc thế này, không ai nỡ có lòng nào hoặc tâm trí nào làm hại hắn.
Gã kia kéo chăn. Ông già chết đã lâu, xác cứng đờ như cây củi, khiến gã phải đem hết sức bẻ gập người ông lại. Có tiếng răng rắc như xương gãy. Rồi gã nhẹ nhàng bê xác người bị gập thành hình vuông ấy ra xe, đặt lên yên. Hắn nổ máy. Gã kia, bằng hai động tác nhanh và gọn, bẻ gập tay ông già cho ôm vào bụng hắn rồi cũng ngồi lên xe.
- Đi!
*
Có lẽ trên đời không nghề nào khốn nạn như nghề của hắn - nghề chở xác chết bằng xe ôm. Số là ở thị trấn hắn đang sống có một bệnh viện nhỏ và bệnh nhân chủ yếu là người miền núi. Nhu cầu đẻ ra nghề, đúng thế. Có bệnh viện là có người chết hoặc người bị trả về nhà chờ chết, trong khi đó lại không có đường ô tô về làng bản. Mà nếu có, chưa hẳn người ta cũng đủ tiền thuê thứ phương tiện hiện đại và tiện lợi ấy. Vậy chỉ còn cáng cõng hoặc thuê xe ôm. Từ đó mà thành nghề.
Có thể nói hắn là ông tổ khai sinh ra nghề này ở đây, với thâm niên hơn mười năm, tức là ngay từ ngày xe máy xuất hiện nhiều, dần dần thay thế xe đạp. Công bằng mà nói, nghề này kiếm tiền khá hơn nghề xe ôm chở người bình thường. Chỉ cái đáng sợ. Hắn lại nhát gan, bản tính hiền lành, hay sợ ma và đủ các thứ sợ khác. Vì những lý do dễ hiểu, người ta thường yêu cầu hắn chở vào ban đêm. Sợ lắm. Suốt cả mười năm qua, lần nào hắn cũng sợ, nhưng còn có cái khác đáng sợ hơn, là thiếu tiền. Hắn luôn thiếu tiền. Để lo cái ăn và nhất là thuốc thang cho mấy đứa con oặt ẹo. Thành ra không bao giờ hắn từ chối khi có việc, cả những việc đáng sợ nhất và ít tiền nhất mà đồng nghiệp hắn từ chối. Nói chung thì cái gì làm mãi cũng quen, cái sợ nào sợ mãi rồi cũng hết, nhưng với hắn, cái sợ khi phải chở xác chết một mình giữa rừng trong đêm khuya thì lần nào cũng mới nguyên như lần đầu.
Cả lúc này hắn cũng đang rất sợ, sợ đến mức tay lái run run và mặc dù trời lạnh, từ thắt lưng trở lên người hắn đẫm mồ hôi. Hai tay ông già ôm chặt bụng hắn. Các ngón tay bấm sâu vào da như những mũi kìm. Cằm ông ta tì lên vai hắn. Chiếc mũi chạm vào gáy nhồn nhột.
- Ông cụ mắc bệnh gì mà chết? - Hắn lên tiếng cho đỡ sợ.
- Đi đi! - Gã kia nói như ra lệnh. - Chú ý nhìn xuống đường kẻo ngã chết cả nút bây giờ.
Hắn thấy sợ cả thằng này. Một thằng cha bí hiểm, kỳ cục. Hắn nghĩ thà đi một mình với ông già còn hơn. Rồi hắn nhớ năm ngoái đêm khuya hắn chở một xác chết không người đi kèm lên Mèo Xị. Đó là một phụ nữ đang có bầu bị bệnh lao, xác cũng cứng queo và hắn phải hồi lâu lúng túng cột ngang yên xe như khúc gỗ, dọc đường mấy lần tuột, phải xuống buộc lại. Thế mà đi năm mươi cây số đến nơi, cả nhà người chết chạy vay hàng xóm mãi mới được mười nghìn đồng trả công. Hắn cám cảnh không lấy, chỉ tu một hơi hết nửa chai rượu ngô vừa nhạt vừa chua, thắp nén hương cho người chết rồi lại đang đêm phóng xe về nhà. Lần khác, mới đây thôi, có anh con trai phải đưa bà mẹ hấp hối về cho kịp chết ở nhà. Bà cụ cũng ngồi giữa, ôm chặt hắn như ông già bây giờ. Anh con ngồi giữ phía sau. Giữa đường bà cụ chết lúc nào. Khi tới nơi thì tay chân đã cứng, gỡ mãi mới ra. May nhà có tiền trả hắn.
Những trường hợp như thế có nhiều, lần nào cũng đáng sợ, nhưng không hiểu sao lần này hắn thấy sợ hơn cả, thậm chí linh tính như có điều chẳng lành sắp xẩy ra. Có lẽ từ cái thằng còn sống đang ngồi lầm lì phía sau. Không lẽ gã sẽ giết hắn để lấy chiếc Minkhơ cà tàng này? Giết người đang chở xác bố hoặc người thân hắn? Không thể thế được. Ai nỡ làm điều ấy? Hắn cảm thấy yên tâm hơn, nhưng hễ nhớ lại cái mặt cáo của gã, hắn lại thấy sợ. Vu vơ nhưng vẫn sợ.
Trời ngớt mưa, đỡ gió, đỡ lạnh hơn. Hắn chẳng nghe gì, thấy gì xung quanh, ngoài tiếng xe nổ tành tạch và vệt đèn đỏ quạch trước mặt. Cuối cùng xe đến chân đèo Phán Lìn. Con đèo ngắn nhưng dốc. Bên kia đã là Pa Cao, chừng dăm cây số nữa. Hắn cài số lùi cho xe từ từ leo lên, hơi cúi về phía trước. Thật lạ, hắn có cảm giác cái xác khô cứng của ông già hình như cũng cúi gập theo hắn. Hơn thế, hắn còn nghe cả tiếng thở của ông phả vào gáy. Hay gã kia? Không. Gã ngồi tít phía sau. Hai cánh tay người chết đang ôm bụng hắn bỗng mềm ra, các ngón mân mê lớp da bụng hắn. Một lần hắn nghe ông già khẽ ho, nhưng vì tiếng xe nổ to nên không dám chắc điều này. Hắn đánh bạo bỏ tay trái, sờ vào đùi ông già, thấy mềm như da thịt người sống. Chắc ông cụ sống lại? Hắn muốn hỏi mà không dám. Áo hắn bây giờ ướt đẫm hoàn toàn. Ông già dán người vào hắn, tay ôm chặt hơn, hơi thở phả vào gáy hắn mạnh hơn, nóng hơn. Giờ thì hắn tin ông thực sự đã sống lại. Tuy sợ nhưng hắn thầm mừng vì có thêm ông, một người có vẻ tử tế, nếu gã kia định làm điều gì xấu sẽ phải suy nghĩ lại...
- Dừng lại hút điếu thuốc đã! - Bất chợt gã lên tiếng khi lên đến đỉnh đèo.
Hắn thót tim, thầm lo sợ điều xấu nhất. Sát bên đường là bờ vực dựng đứng. “Nó sẽ đánh mình chết, xô xuống vực rồi cướp xe!” Hắn định cứ đi tiếp, hy vọng tên kia không dám đánh khi hắn đang cầm lái, vì có chuyện gì cả gã cũng chết. Tuy nhiên, như bị thôi miên, không hiểu sao hắn vẫn dừng xe. Đúng đỉnh đèo, sát vực. Gã kia xuống trước, châm thuốc hút rồi đưa cho hắn một điếu. Có vẻ như gã muốn dừng lại chỉ để hút thuốc thật. Ông già vẫn ngồi trên yên, không hiểu vì còn sống hay vì hai chân cứng đờ kẹp chặt vào xe nên không ngã. Hắn không đủ bình tĩnh để kiểm tra.
Hai người im lặng đứng hút thuốc cạnh chiếc xe và ông già. Hắn vẫn luôn để mắt canh chừng. Khi hút xong, vừa nhìn theo mẩu thuốc bị vứt đang bay xuống vực, hắn chợt thấy gã rút trong ngực ra cái gì đó ngắn và to như chiếc búa. Hắn né người tránh, nhưng cũng đúng lúc ấy thấy gã kia lại ngã gục vì cú đánh mạnh của chính chiếc búa gã vừa giơ lên. Vì ngã ngay mép vực, gã quằn quại một lúc rồi từ từ lăn xuống rất sâu phía dưới. Hắn bàng hoàng không hiểu chuyện gì vừa xẩy ra. Dứt khoát thằng kia không thể tự đánh vào đầu mình. Vậy chỉ có ông già. Ông vẫn ngồi bất động trên xe. Chiếc búa sắt nằm ngay dưới chân. Có thể ông kịp giật chiếc búa mà hắn không nhìn thấy. Nhưng ông đã chết. Hắn lại gần sờ lên vai, lên mặt. Quả ông chết thật, người cứng đơ.
“Làm gì bây giờ? - Hắn ngồi xuống vệ đường, ngơ ngác tự hỏi. - Lại còn cái xác này nữa.”
Mười lăm phút sau hắn đứng dậy, quyết định chở ông già về Pa Cao. Ở đấy chịu khó hỏi, chắc sẽ tìm được người thân của ông. Hắn vốn thương người, nghĩ không thể để ông nơi này một mình, lại càng không thể vứt xuống vực. Biết đâu chính ông đã cứu sống hắn.
Hắn ngồi lên xe, nổ máy. Mưa bắt đầu nặng hạt trở lại. Đi được một quãng, hắn nghe có tiếng rơi đánh bộp sau lưng, ngoái lại thì thấy ông già đang nằm dưới đường. Hắn lúi húi đặt cái xác lên xe, bẻ tay cho ôm chặt bụng mình, rồi đi. Rồi lại rơi. Cuối cùng hắn phải lấy dây cao su cột chặt ông vào người hắn và yên ổn đi tới tận Pa Cao, nơi hắn rẽ vào ngôi nhà đầu tiên có ánh lửa cách đường khoảng mươi mét.
Ngẫu nhiên hắn vào đúng nhà ông thầy mo, chính xác hơn, trước đây là thầy mo.
- Thằng ấy tôi biết. Cứ để nó nằm dưới vực cho quạ rỉa. Đồ bất lương. - Ông thầy mo nói khi nghe hắn kể hết mọi chuyện. Ông ta sống một mình, vẻ khắc khổ và cũng thuộc loại người khó đoán tuổi. Lúc ấy ông ta đang ngồi uống rượu một mình với mấy củ sắn luộc bên bếp.
- Thế ông già này là ai và vì sao lại chết? - Hắn hỏi, chỉ tay vào cái xác.
- Chuyện dài lắm. Anh chẳng cần biết làm gì. Thôi, uống rượu đi cho ấm bụng.
Hắn đỡ lấy chai rượu, tu một hơi hết sạch. Chủ nhà lấy thêm chai nữa. Hắn lại uống. Vốn không phải sâu rượu nhưng lúc này tự nhiên hắn muốn uống thật nhiều để quên đi những gì vừa trải qua. Ông kia quí cái tính thật thà và thương người của hắn. Hắn cũng thấy mến ông.
- Cháu ở dưới thị trấn, cạnh bệnh viện, cứ hỏi Tí xe ôm, ai cũng biết. - Hắn nói to, thậm chí còn cười. Lúc này rượu đã ngấm và hắn bắt đầu say. - Tết này rỗi, mời hai bác xuống nhà cháu chơi.
Ông thầy mo nheo mắt cười, chỉ tay vào xác chết bên cạnh:
- Ở đây chỉ có tôi và ông này. Anh định mời cả ông ấy nữa à?
Hắn đớ người một lúc rồi cũng cười:
- Thì mời cả ông ấy nữa! Ông ấy chẳng đã cứu cháu thoát chết đó sao.
- Được, thế thì sớm muộn chúng tôi cũng tới thăm anh. - Ông kia đáp rồi quay sang xác chết. - Có đúng thế không, ông A Lẩu?
Cái xác được gọi là A Lẩu không đáp, nhưng hắn thấy nó gật đầu. Hắn dụi mắt ngạc nhiên, đến sờ vào người ông, thấy vẫn cứng đờ. Chắc mình nhìn nhầm, hắn nghĩ, nhưng vì đang say nên hắn chẳng nghĩ nhiều về điều đó.
Hai người còn ngồi uống rượu thêm hồi lâu, rồi hắn cùng ông thầy mo đem xác A Lẩu ra chôn trên mé đồi sau nhà. Khi xong việc thì trời gần sáng. Mệt quá, hắn ngủ một giấc gần trưa mới lên xe về nhà.
*
Cuộc sống và công việc của hắn lại tiếp tục như cũ, với hai nỗi sợ thường trực là nghèo đói và những xác chết mà hắn phải chở vào ban đêm ở vùng miền núi hoang vu hẻo lánh này. Khó nói cái nào đáng sợ hơn. Cái đói thúc bách hàng ngày, đòi có tiền. Các xác chết kinh khủng thật, nhưng lại cho tiền, dù không phải hàng ngày. Đội quân xe ôm gồm những người cũng nghèo như hắn, làm cùng nghề như hắn đang đông dần. Cũng tranh dành nhau như ở bến xe hay sân ga. Cũng có cả chuyện quỵt tiền công và bắt chẹt khách, những người đang hấp hối hoặc đã chết. Tóm lại, nó gần như một nghề bình thường, và hắn tiếp tục sống bằng nghề ấy. Thậm chí cái đêm kinh khủng suýt bỏ mạng kia cuối cùng cũng trở thành một như rất nhiều các “kỷ niệm” khác.
Tối mồng hai Tết năm ấy nhà hắn có khách từ dưới xuôi lên. Dẫu nghèo, hắn cũng lo nổi một bữa tử tế đãi họ. Đang vui, hắn nghe có tiếng gõ cửa, vội đi ra. Vợ hắn bận gì dưới bếp.
- Tôi đến theo lời mời của anh. Quên nhau rồi à?
Hắn há hốc mồm, nhìn người đứng trước mặt. Đúng hơn không phải người mà là một xác chết đang thối rữa, lủng lẳng những miếng thịt trên tứ chi chưa kịp rứt khỏi xương, nhưng khuôn mặt thì còn nguyên. Hắn thấy quen quen.
- A Lẩu...
- Vâng, tôi là A Lẩu đây. Ông thầy mo hôm nay bận nên tôi đến một mình. Hai chúng tôi quí anh lắm. - Cái xác cười, miệng đỏ lòm. - Sao, không mời khách vào nhà à? Cách đây ba tháng, ở Pa Cao anh chẳng mời chúng tôi Tết này đến nhà chơi đấy ư?
- Ờ, vâng... vâng... - Hắn ấp úng.
- Đừng lo. Không ai nhìn thấy tôi và ngửi thấy cái mùi nằng nặng đang bốc ra từ người tôi đâu. - Cái miệng đỏ lại cười khi thấy hắn chần chừ. - Vâng, không ai ngoài anh. Mà anh với tôi là chỗ bạn bè, chuyện ấy có gì quan trọng.
Nói đoạn, A Lẩu cứ thế bước vào nhà. Hắn đành miễn cưỡng đi theo. Ông già thản nhiên ngồi xuống một chỗ còn trống trên chiếc chiếu để đầy thức ăn giữa nhà, thản nhiên rót rượu và dùng những ngón tay chỉ còn trơ xương trắng bốc thức ăn. Mọi người quả nhìn thấy ông, không ngửi thấy gì thật vì không ai rú lên, cũng không ai kêu thối. Hắn thấy một người chạm tay vào ông mà không vướng, không có cảm giác gì. Lạ thật.
- Anh vẫn phải làm cái nghề khốn khổ ấy à? - A Lẩu hỏi.
- Vâng, bác thấy đấy, còn biết làm gì khác nữa ở đây.
- Ừ, để kiếm sống ai cũng phải làm một nghề nào đó. Nghề của anh còn lương thiện chán. Không như thằng thuê anh chở tôi về Pa Cao ngày nào...
- Có phải bác giết nó khi nó định đập búa vào đầu cháu không? - Hắn vội hỏi điều băn khoăn lâu nay. - Không có bác, chắc cháu đã chết. Cháu xin cảm ơn.
- Ơn với huệ gì. Anh cũng không vứt tôi xuống vực. Coi như huề.
Ông già với tay lấy chiếc đùi gà ở góc chiếu đối diện, đúng lúc có người khách giơ bát gắp cái gì đấy. Một miếng thịt rữa rơi từ tay A Lẩu xuống đúng chiếc bát. Hắn nhắm mắt, suýt kêu lên, lúc mở ra đã thấy người kia ăn hết một cách ngon lành mà không nhận thấy gì khác thường.
Cuối cùng ông già đứng dậy.
- Cảm ơn anh. Bữa ăn rất ngon. Năm mới, tôi cũng có chút quà. - Ông lấy đâu đó trong người ra chiếc bọc nhỏ bằng vải đỏ gấp vuông vức, đặt lên đầu giường. - Còn đây là thuốc chữa bệnh cho mấy đứa trẻ. Có giấy ghi cách sử dụng trong đó. - Ông đưa thêm chiếc lọ thuỷ tinh màu đen.
Tới cửa, lúc chia tay, A Lẩu nói thêm:
- Anh có nhã ý mời tôi thì tôi cũng phải mời lại anh cho đúng phép. Mai giờ này tôi đến đây đón anh cùng đi.
Nói đoạn, ông từ từ biến mất trước con mắt ngỡ ngàng của hắn.
Không ai biết tối hôm sau hắn được đưa đi đâu, mời ăn những gì, chỉ thấy buổi sáng quay về hắn luôn mồm nôn ọe, rồi ốm, nằm mê sảng đúng một tuần mới khỏi.
Cũng không ai biết có gì trong chiếc bọc vải đỏ ông già A Lẩu tặng hắn. Nhưng một điều ai cũng nhận thấy là từ đó gia đình hắn trở nên khá hơn. Con cái khỏi bệnh, nhà có đồng ra đồng vào, thậm chí còn sắm được chiếc ti-vi Tàu. Tất nhiên hắn vẫn phải hàng ngày chầu chực giành nhau từng xác chết ngoài cổng bệnh viện. Nhưng được thế cũng là đổi đời lắm rồi. Có thể nhờ A Lẩu mà số khách người chết của hắn nhiều hơn khách còn sống. Cũng có nghĩa là kiếm được nhiều tiền hơn, dù đôi khi phải rợn tóc gáy. Hắn vẫn chưa và có lẽ không bao giờ quen được với nỗi sợ ấy.
Cứ thế hắn làm ăn phát đạt, đến mức cuối cùng dám quyết định đưa cả nhà về sống ở một thành phố lớn. Vẫn làm nghề xe ôm, nhưng ở ga xe lửa. Mấy đứa con đã lớn. Cu Tí, đứa đầu học lớp năm, có một tập giấy khen “Học sinh tiên tiến”. Đứa sau, cũng con trai, học hơi dốt, phải đúp lớp hai nhưng nhờ trời, luôn khỏe mạnh và thông minh trong mọi việc, trừ học. Vợ hắn, người đàn bà ẻo oặt với đôi mắt vô hồn ấy, nay cũng bắt đầu có da có thịt, nhiều khi còn cười rất dễ coi, nhất là những hôm không ế mấy thứ hàng rau quả. Vậy là ổn, và hắn lấy làm hài lòng, gần như thỏa mãn. Hắn biết có được như ngày nay một phần nhờ A Lẩu.
Ông già vẫn đều đặn đến thăm hắn mỗi năm một lần đúng vào đêm mồng hai Tết. Và luôn có quà - vẫn chiếc bọc nhỏ vải đỏ gói vuông vức đựng cái gì bên trong không ai biết. Bây giờ ông chỉ còn là bộ xương trắng hếu không kèm theo mùi hôi thối, nhưng giọng nói, cách cư xử và nhất là tình cảm của ông đối với hắn thì không thay đổi. Hắn chẳng còn sợ như trước, vì biết lệ, không mời ai đến nhà vào tối ấy. Hắn đã có thể bình tĩnh ngồi uống rượu, chuyện trò với vị khách - bộ xương. Cái hắn sợ là hôm sau phải làm khách của ông, vì lần nào trở về, hắn cũng nôn ọe mãi và ốm, mê sảng đúng một tuần như lần đầu. Cả cái sợ này hắn cũng không thể nào quen nổi, đến mức nhiều khi hối hận rằng ở Pa Cao do say rượu đã trót mời A Lẩu đến thăm nhà mình. May mà mỗi năm chỉ một lần.
“Gì thì gì, cũng đừng nên bao giờ đùa với ma”, hắn thở dài nghĩ bụng. Và nhẫn nhục chờ Tết năm tới.

Hà Nội, 13. 11. 2002

Truyện ngắn. Thái Bá Tân

12/02/2018

SAY NẮNG

Sáng thứ bảy hôm ấy trời thật đẹp. Sau đợt rét kéo dài kèm theo những đợt mưa phùn dai dẳng ẩm ướt và khó chịu, bỗng nhiên Hà Nội có được một ngày nắng ấm và khô ráo bất ngờ, dù trước đó người ta dự báo không khí lạnh từ phía bắc đang tràn xuống. Có thể vì thế mà phố xá như nhộn nhịp hẳn lên. Nhiều người đã thay những chiếc áo ấm xẫm màu bằng những bộ cánh nhẹ sặc sỡ hơn.
Nắng ban mai yếu ớt, hoe vàng. Gió thổi nhẹ làm những cành cây cao khẽ xao động như đang rùng mình muốn rũ sạch cái ẩm và những giọt nước nhỏ còn sót lại. Các điểm rửa xe tấp nập người vào ra. Trên ghế đá công viên các cụ già ngồi sưởi nắng hoặc chơi cờ. Trẻ con nô đùa bên các thảm hoa trên vỉa hè những đường phố rộng mới mở. Có cảm giác như cả thành phố chợt bừng tỉnh sau giấc ngủ chập chờn suốt mùa đông ảm đạm.
Những tia nắng ấm đầu xuân làm mọi người bỗng thấy ngỡ ngàng, ngây ngất. Họ bước ra phố trong cái tâm trạng ngỡ ngàng ngây ngất ấy, ngơ ngác nhìn quanh như người từ tỉnh xa mới tới.
Giáo sư N. là một người trong số họ. Tối qua ông ngủ muộn vì viết nốt bài báo cho tờ tạp chí khoa học. Sáng dậy, còn nằm trong chăn, ông quyết định sẽ dành cả ngày đọc cuốn sách chuyên ngành con gái vừa gửi từ nước ngoài về. Nhưng khi bước ra ban công để vươn vai, hít thở một chốc như thường lệ, ông chợt hiểu dự định của ông hôm nay sẽ không thực hiện được.
Ba mươi phút sau, ông bước ra khỏi căn hộ tập thể mà ông thường đùa gọi là “hang chuột”. Bây giờ ông đang đi dọc phố Nguyễn Du, chỗ giáp hồ Thiền Quang. Mặt hồ phẳng lặng, xanh trong, dưới ánh mặt trời rực rỡ trở nên sáng loáng đến chói mắt. Cố không suy nghĩ gì và bước thật chậm, ông dạo một vòng quanh hồ. Sau đó ông rẽ vào một quán ca phê xinh xắn thuộc loại đắt tiền ở phố Hồ Xuân Hương, nơi ông thong thả ăn bữa điểm tâm kèm theo một cốc vang đỏ và một điếu ba số. Ông ít khi uống rượu nhưng thuốc thì nghiện nặng và chỉ hút Thăng Long, loại thuốc ông hút từ lâu và thấy thích hợp nhất, cả về hương vị lẫn giá tiền. Ông gọi hai thứ trên ở cái quán cao cấp này đơn giản vì muốn làm cái gì đó để nhấn thêm ý nghĩa của một ngày như hôm nay, một ngày nắng đẹp, rỗi rãi mà ông tự cho phép mình “buông thả chút ít”, và “hưởng thụ cuộc sống” như bạn bè đôi khi vẫn nói. Rồi ông đi tiếp, ít nhiều phấn chấn hơn nhờ cốc rượu và những ý nghĩ lạc quan về cuộc đời. Ông quay lại phố Quang Trung, qua Trần Bình Trọng rồi theo phố Quán Sứ đi tiếp về phía Bờ Hồ.
Ông vừa qua cái tuổi sáu mươi cuối năm ngoái, mặc dù bề ngoài trông trẻ hơn nhiều. Ba mươi năm dạy môn vật lý lý thuyết ở một trường đại học lớn của thủ đô, ông là một nhà nghiên cứu và chuyên gia đầu ngành có uy tín không chỉ trong mà cả ngoài nước, một nhà giáo ưu tú được cả sinh viên lẫn đồng nghiệp kính trọng. Theo chế độ đáng lẽ ông phải nghỉ hưu nhưng Bộ linh động điều ông về một cơ quan nghiên cứu, chủ yếu làm việc ở nhà. Hầu như đều đặn mỗi năm một lần ông được mời đi nước ngoài tham dự các cuộc họp hoặc hội thảo quốc tế thuộc ngành mình.
Trong giao tiếp, ông ít nói, khiêm tốn. Dưới con mắt một số người, ông có vẻ hơi lạnh lùng, đạo mạo mặc dù thực ra tính ông giản dị, nhiệt tình và tốt bụng. Như phần lớn các nhà khoa học chân chính khác, ông không để ý mấy đến cuộc sống bên ngoài mà chỉ chú tâm vào công việc. Có thể nói ông sống khá đơn điệu và buồn tẻ, ít khi ra khỏi "hang chuột" của mình, trừ những trường hợp bắt buộc. Đi dạo phố như hôm nay lại càng hiếm. Vợ ông mắc bệnh ung thư vú chết cách đây hai mươi năm, để lại hai người con gái hiện đang làm việc ở nước ngoài, một ở Singapore, một lấy chồng, sống hẳn ở Canađa. Có thể vì quá say mê khoa học, cũng có thể vì những lý do khác không ai biết, từ ấy đến nay ông ở vậy nuôi con, không giao du với một người đàn bà nào ngoài công việc. Mức lương giáo sư cộng các khoản nhuận bút và thỉnh thoảng thêm tiền dự án thừa đủ cho cuộc sống giản dị của ông hiện nay, do vậy ông từ chối mọi khoản giúp đỡ của các con, trừ những cuốn sách hoặc tạp chí chúng gửi theo yêu cầu.
Thong thả bước đi dọc các phố Hà Nội lúc này, giáo sư N. cảm thấy mình quả đúng như con chuột lâu ngày ở mãi trong hang. Ông không ngờ cuộc sống quanh ông thay đổi nhiều và nhanh đến thế. Bây giờ có dịp quan sát kỹ, ông nhận thấy con người, cảnh vật và lối sống khác hẳn trước đây, và thầm vui vì điều đó.
Như anh nhà quê lần đầu ra tỉnh, ông dừng lại khá lâu trước tòa nhà Hanoi Tower trên nền cũ nhà tù Hỏa Lò, còn ngước mặt đếm số tầng. Đếm lần đầu bị nhầm, ông đếm lại lần nữa. Rồi ông đi tiếp, vui vui với việc làm trẻ con ấy của mình. Trước đấy, ở chùa Quán Sứ, là nơi lần cuối cùng ông tới có lẽ cách đây hơn ba mươi năm cùng vợ nhân một dịp nào đó, ông ngạc nhiên thấy có rất nhiều thanh niên ăn mặc hiện đại đang vừa vái lạy trước bàn thờ, vừa lẩm bẩm cầu xin thần phật. Trong những trường hợp khác, chắc ông đã khó chịu thầm trách họ còn trẻ mà mê tín, nhưng lần này thì ông thấy bình thường, thậm chí còn xem như biểu hiện của văn hóa tín ngưỡng. Ông cảm thấy người mềm ra, yêu đời, yêu người và bao dung hơn. Một thứ tình cảm mới mẻ, có thể gọi pha màu ủy mị. Vốn là người thiên về lý trí, ông hơi ngường ngượng với chính bản thân mình về sự thay đổi bất ngờ đó.
Cứ thế, như người choáng váng vì cơn say nắng nhẹ, ông bước đi không cần biết đi đâu, từ phố này đến phố khác, với những khám phá mới, những ý nghĩ mới. Cuối cùng, lúc ấy đã gần một giờ chiều và ông vừa ăn xong bữa trưa tại nhà hàng Phú Gia, cũng với một cốc vang Pháp và một điếu ba số, ông thấm mệt. Cái cảm giác say nắng trở nên rõ nét hơn. Đôi chân không quen đi bộ bắt đầu mỏi và nhưng nhức ở hai gót.
Sau một thoáng do dự, ông bước vào một tiệm gội đầu (tiệm thứ tư ông nhìn thấy trên đoạn phố ngắn vừa đi qua) với tấm biển lớn có dòng chữ mà ông không hiểu lắm: "Hớt tóc máy lạnh". Máy lạnh nghĩa là gì? À, chắc quảng cáo cửa hàng có máy điều hòa nhiệt độ. Nhưng điều hòa nhiệt độ thì có gì phải khoe, nhất là vào mùa đông? Xưa nay ông tự gội đầu ở nhà nhưng bây giờ bỗng nhiên ông muốn người khác làm điều ấy hộ ông. Cũng để đánh dấu một ngày như hôm nay. Để được nghỉ ngơi chút ít sau cuộc dạo bộ kéo dài. Để biết thêm về cuộc sống mới cùng rất nhiều các loại dịch vụ đang mời chào nhan nhản trên phố.
- Tôi muốn gội đầu. - Ông nói với một phụ nữ đang ngồi đọc báo trong góc phòng. Người này to béo, đã có tuổi, mặt tròn, trán thấp, da bự một lớp phấn dày, không ra trắng cũng chẳng hồng. Người khác hoặc dịp khác, chắc bà ta sẽ bị cho là xấu xí, kệch cỡm, nhưng lúc này giáo sư N. thấy chẳng sao. "Đàn bà phải có xương, có thịt, thêm chút son phấn càng hay, - ông thầm nghĩ với lòng độ lượng. - Có điều sao môi không đỏ mà lại tím đen thế nhỉ?"
- Vâng, mời bác. Xin chờ cho một lát ạ. - Bà kia bỏ tờ báo xuống, đi vào phòng trong.
Ông đưa mắt nhìn quanh, ngạc nhiên không thấy bàn ghế, dụng cụ cắt tóc, gội đầu như quảng cáo ngoài cửa hiệu. Trong phòng chẳng có gì ngoài chiếc bàn trà mặt kính, chiếc ghế sô-pha bà kia vừa ngồi, chiếc ghế da không tay vịn ông đang ngồi, chiếc ti-vi loại lớn và mấy bức ảnh phụ nữ nửa kín nửa hở trên tường.
Lát sau, một cô gái còn trẻ và xinh đẹp đi ra, mỉm cười rất tươi với ông rồi nói như hát:
- Mời anh đi theo em.
"Ủa, sao chị kia già gọi mình bằng bác, mà cô gái trẻ này lại anh em? - giáo sư N. ngạc nhiên tự hỏi. - Mà đi đâu? Sao không gội ở đây còn phải đi đâu?" Rõ ràng ông đang lúng túng, không biết xử sự thế nào. Ông thấy mình lớ ngớ như anh nhà quê lên tỉnh thật. Và để che giấu sự lớ ngớ nhà quê ấy, ông quyết định không hỏi những câu ngốc ngếch. "Bây giờ mọi thứ hiện đại, đâu còn như xưa. Cứ thử rồi khắc biết. Mình lạc hậu quá rồi".
Thế là ông lặng lẽ đi theo cô kia. Cô ta có dáng người cao, thon thẳng như các thí sinh hoa hậu. Chiều cao ấy càng được tôn thêm bởi đôi giày xốp mười xăng-ti-met và chiếc váy bó quá ngắn. Ông thoáng ngượng khi bắt gặp mình đang nhìn bộ ngực căng phồng và chiếc mông rất nở của cô.
Cô đưa ông vào một căn phòng bé tí chỉ khoảng bốn mét vuông, không có máy lạnh, được ngăn bằng kính mờ, bên cạnh một dãy các phòng khác tương tự nằm sâu phía trong. Ông không hiểu vì sao gội đầu lại phải vào phòng kín và kéo hết ri-đô che bốn phía, nhưng đã quyết định không hỏi gì nên ông im lặng, bị động làm theo những điều cô gái yêu cầu.
Sau khi bỏ cặp kính cận và áo ngoài, ông được đôi tay người đẹp nhẹ nhàng đỡ nằm xuống chiếc ghế da mềm, gần như song song với mặt sàn nhà. Cô gái bắt đầu làm việc. Còn ông thì nhắm mắt và cũng bắt đầu tận hưởng những giây phút thoải mái. Đôi chân nhức mỏi của ông đang được nghỉ trên chiếc ghế kê cao, cũng bằng nệm da. Cái đầu ngứa đang được những ngón tay búp măng có móng cứng và nhọn cào cào, đau đau mà dễ chịu. Mùi nước gội đầu, mùi nước hoa và son phấn của cô gái làm ông thích. Ông cũng thấy thấy thích mùi da thịt và những ngón tay mơn trớn của cô, hình như còn thích hơn cả mùi son phấn và nước gội đầu. Khi bắt gặp mình nghĩ tới điều này, ông lại thấy xấu hổ như vừa làm việc gì không tế nhị. Ông thả lõng các cơ bắp, thư giản và cố không nghĩ. Một lúc sau ông rơi vào trạng thái nửa thức, nửa ngủ...
Trong trạng thái nửa ngủ nửa thức mơ hồ và đê mê ấy, ông có cảm giác như cô gái cố kéo dài công việc gội đầu đơn giản của mình. "Cũng chẳng sao, - ông nghĩ. - Thư giản thêm chút nữa càng hay. Đi đâu mà vội". Rồi ông, vẫn nhắm mắt khoan khoái để cô gái dịu dàng xoa bóp mặt, thái dương và cổ. Tiếp đến, những ngón tay thon dài của cô lần xuống sâu hơn, sâu hơn, và cũng âu yếm, mơn trớn hơn.
Việc này làm ông giật mình, gần như hoảng sợ. Ông đã định ngăn lại, vậy mà vẫn nằm yên, phần vì ông thích thế, phần tò mò muốn biết chuyện gì sẽ xẩy ra tiếp. "Thời bây giờ tự nhiên và hiện đại thật, - ông nghĩ. (Ông tránh không dùng từ trâng tráo và hư đốn đang lởn vởn trong đầu) - Nhưng con gái thế thì cũng hơi quá. Hay những chuyện thế này đã thành bình thường, chỉ tại mình nằm mãi trong "hang chuột" nên không biết?"
Trong khi đó cô gái vẫn tiếp tục "gội đầu". Không hiểu vô tình hay cố ý, cặp vú căng tròn của cô thỉnh thoảng lại chạm vào người ông. Chạm cả lên hai má. Ông cảm nhận được làn da mềm ấm của cặp vú đó, làn da trần chứ không phải sau lớp vải mỏng. Nhưng ông không tin vào cảm giác của mình. "Cô ấy mặc áo cơ mà? Chiếc áo ngắn, cổ rất sâu và rộng, nhưng dẫu sao vẫn là áo. Hay cô ta cởi ra rồi?" Ông lại giật mình, vẫn không mở mắt để biết sự thật, vì ông ngượng. Còn vì cả trong thâm tâm, ông muốn cô tiếp tục làm thế, dù biết nó "không đẹp lắm" (cái từ ông nói tránh cho hai chữ "đồi bại" đang len lói đâu đó rất sâu trong tiềm thức).
Cứ thế, ông tiếp tục buông mình để rơi vào một thế giới mới, xa lạ nhưng cũng đầy cám dỗ, khác hẳn cái thế giới bé nhỏ, khắc khổ và buồn tẻ của ông suốt mấy mươi năm qua. Vô tình, những câu đùa của bạn bè về "xả hơi', "hưởng thụ cuộc sống" thoáng xuất hiện trong đầu.
Bỗng cô gái nằm vắt lên người ông, như để với tay xoa bóp phía bên kia thái dương. Khe vú trắng nõn của cô chạm vào mũi ông. Đúng là cô ta ở trần. Lần này thì ông biết chắc như thế. Cả thân hình mềm ấm của cô đang đè nặng lên ông. Ông vội vàng nhỏm dậy, nhưng không nói gì. Làm sao ông nỡ trách một người phụ nữ đã cho ông cái cảm giác dễ chịu và mới lạ đến thế? Ông chỉ mỉm cười, một nụ cười ông biết chắc phải ngớ ngẩn lắm.
Cô gái kéo áo xuống, vòng tay ôm cổ ông và hôn lên môi. Ông định lùi ra nhưng không đủ sức.
- Anh không thích em à? - cô gái nũng nịu hỏi.
- Thích, - ông khẽ đáp như cái máy. Trong trường hợp như thế và trước một câu hỏi như thế, chắc ít người đàn ông nào có thể trả lời khác.
- Vậy em chiều anh nhé?
Ông không hiểu “chiều” nghĩa là gì. Quả tình không hiểu thật. Ít ra thì lúc đầu. Ông đứng ngẩn người.
- Ta lên tầng trên đi anh. Trên ấy kín đáo. Thoải mái lắm.
Lần nữa ông lại thụ động để cô gái kéo tay dắt lên theo chiếc cầu thang mờ tối. Bây giờ thì ông biết đi đâu và cái gì đang đợi, nhưng ông bất lực không cưỡng lại được, mà rồi hình như ông cũng chẳng quyết tâm lắm trong cố gắng cưỡng lại ấy. Ông thấy bị choáng, như cái choáng say nắng ban trưa. Tuy nhiên, lên đến tầng ba, khi cô gái mở cửa phòng và ông nhìn thấy một chiếc giường đôi có đệm mút phủ vải trắng với chiếc gương lớn hình chữ nhật treo thấp sát mép giường, ông chững lại, định kiên quyết không vào. Nhưng cô gái đã nhanh tay kéo ông vào phòng và chốt cửa lại...
*
- Họ tên?
Ông nói họ tên mình.
- Nghề nghiệp?
Ông nói nghề nghiệp mình.
- Ông có giấy tờ tùy thân không?
- Hình như có, - ông đáp rồi lúng túng moi túi áo vét, tìm mãi không thấy giấy chứng minh, cuối cùng lôi ra cuốn hộ chiếu công vụ cùng một số giấy tờ kèm theo mà ông đã dùng để đi nước ngoài tháng trước, không hiểu sao vẫn còn nằm trong túi áo. Ông run run đặt tấm hộ chiếu lên bàn, bằng cả hai tay. Ông thấy xấu hổ vì thái độ khúm núm đó. Để chữa lại, ông cố ngồi thẳng người với vẻ bình tĩnh nhất có thể được.
Anh công an ngồi đối diện ông còn rất trẻ nhưng khuôn mặt thật nghiêm túc. Cả giọng nói và cử chỉ cũng nghiêm túc. Anh ta hồi lâu lật giở cuốn hộ chiếu, tò mò xem ông đã đi mấy nước và những nước nào. Cuối cùng anh ta hỏi:
- Bác là nhà giáo?
- Vâng.
- Nhà giáo ưu tú?
- Vâng.
- Và thường đi công tác nước ngoài?
- Vâng.
- Bác bị bắt quả tang về hành vi mua dâm tại cửa hàng cắt tóc kiêm ổ chứa Minh Hồng cùng cô này. - Anh ta hất hàm chỉ cô gái xinh đẹp đã gội đầu cho ông, hiện đang cúi mặt ngồi trên chiếc ghế dài cạnh đó với người đàn bà to béo cùng hai đôi nam nữ khác. Hai người đàn ông kia chắc cũng khách như ông. Một người trạc hai mươi lăm tuổi, mặt sần sùi, tái xám và mệt mỏi như người nghiện ma túy. Người kia có dáng cán bộ nhà nước, giọng miền Nam.
- Tôi vào hiệu gội đầu. Sau cô kia rủ lên gác, rồi các ông ập đến. Nếu đó là tội mua bán dâm thì đúng là tôi phạm tội ấy, - ông thành thật nói. - Các ông cứ xử lý theo luật pháp. Tôi là công dân gương mẫu...
- Gương mẫu gớm! Già rồi mà còn dê! - hai phụ nữ mặc đồng phục công an đi ngang, lườm ông rồi nói, không hiểu với nhau hay với ông. - Lại còn giáo sư, nhà giáo ưu tú nữa!
Ông cảm thấy đau nhói trong ngực. Đau vì đó là sự thật. Đau cả vì đây là lần đầu người ta công khai xỉ vả ông như thế mà đành bất lực. Mình làm mình chịu thôi, còn kêu vào đâu. Thậm chí ông không oán giận cô gái kia đã đưa ông đến nỗi này. Ngay từ khi bị bắt về đồn, ông chỉ sợ, sợ đến nghẹt thở việc các đồng nghiệp, học trò và tất cả những người quen biết ông xưa nay sẽ nghĩ gì khi biết tin này. Do vậy, câu hỏi đầu tiên và quan trọng nhất đối với ông bây giờ là liệu người ta có đăng báo, nêu đích danh tên ông hay không? Nếu có thì liệu có cách nào ngăn được không? Ông muốn nói điều này với anh công an nhưng không dám.
- Bác đã vi phạm mục...điều...của bộ luật hình sự. - Anh công an lên tiếng, cắt đứt dòng suy nghĩ của ông. Rồi anh ta nhìn thẳng vào mắt ông với vẻ không hiểu thương hại hay khinh bỉ: - Một người như bác đáng lẽ phải nêu gương tốt cho lớp trẻ. Đằng này...Bác có hay tới hiệu này không?
- Không, đây là lần đầu. Cũng lần đầu tôi vào hiệu gội đầu hay các điểm dịch vụ tương tự. - Ông định nói bởi hôm nay trời đẹp, nắng ấm quá, nhưng nghĩ thế nào lại thôi.
- Đây là một ổ mại dâm trắng trợn. Một cái ung nhọt ở địa bàn chúng tôi và cần phải nhổ tận gốc. Chúng tôi đã theo dõi mấy ngày qua, hôm nay quyết định phá án. Với một người như bác, thiết nghĩ không cần nói nhiều về tác hại của tệ nạn mại dâm. Tự bác biết rõ điều ấy và rút ra bài học cho mình. Theo luật, bác sẽ bị xử phạt hành chính, thông báo về cơ quan xử lý nội bộ. Sau đó chúng tôi sẽ cho mời vợ bác đến đưa về.
- Tôi sống độc thân. Vợ tôi chết cách đây hai mươi năm. Các con đều đi làm xa. Tôi xin chịu mọi trách nhiệm về hành vi của mình. Có điều... - ông dừng lại, vẻ thăm dò. - Tôi muốn hỏi đồng chí một câu, được không ạ?
- Bác cứ nói, - anh công an đáp, giọng đỡ nghiêm khắc hơn.
- Nếu được, tôi xin các đồng chí đừng báo về cơ quan, nhất là đừng đưa đích danh tên tôi lên báo. Đồng chí thấy thế nào? Dẫu sao, tôi...
- Việc này không thuộc thẩm quyền tôi. Tôi hiểu hoàn cảnh bác. Theo luật thì tất cả các bên liên quan đều phải chịu trách nhiệm, tất nhiên ở mức độ khác nhau và phải bị công luận lên án. Dạo này thành phố mở chiến dịch truy quét tệ nạn xã hội và có chủ trương nghiêm trị những cán bộ thoái hóa. Thôi, bây giờ bác ngồi sang dãy ghế kia để tôi làm việc với người khác. Sau đó bác sẽ phải làm một số thủ tục nữa rồi có thể về nhà.
*
Phải hơn hai tiếng sau, lúc này đã năm giờ chiều, giáo sư N. mới được rời đồn công an. Ông chậm chạp lê bước như người mất hồn, khác hẳn trạng thái hưng phấn lâng lâng buổi sáng. Khi leo đến cửa căn hộ "hang chuột" của mình, ông loạng choạng suýt ngã.
- Ấy chết, bác N., bác sao thế, ốm à? - Bà hàng xóm lúc ấy đang xách xô rác xuống sân tình cờ nhìn thấy, lo lắng kêu lên. Bà vẫn thỉnh thoảng giúp ông mua cái này cái nọ ngoài chợ những lúc ông thổi cơm ở nhà chứ không ăn tại hàng cơm bụi phố cạnh.
- Không, cảm ơn bà, - ông cố mỉm cười yếu ớt. - Tôi chỉ hơi bị choáng. Hôm nay đẹp trời, tôi đi dạo hơi lâu nên có lẽ bị say nắng.
- Bác phải cẩn thận. Những lúc thời tiết thay đổi bất ngờ là dễ ốm lắm đấy. Vả lại, đâu còn trẻ nữa. - Bà kia im lặng rồi không hiểu sao lại thở dài. - Mà hôm nay kể trời đẹp thật. Tôi cũng dạo loanh quanh một chốc. Chỉ một chốc thôi, chứ không chắc lại say nắng như bác không chừng.
Rồi bà xách xô rác đi xuống. Bà người đẫy đà, bước chân mạnh còn âm vang mãi trên cầu thang.
*
Hai ngày sau, cũng bà hàng xóm tốt bụng ấy thấy cánh cửa căn hộ giáo sư N. đóng im ỉm mãi, bỗng sinh nghi. Bà gõ cửa nhưng không có tiếng trả lời. Bà gõ lần nữa, to hơn. Vẫn im lặng. Bây giờ thì bà lo lắng thực sự. Bà đấm cửa thình thình. Nghĩ có chuyện chẳng lành, bà ù té chạy gọi thêm mấy người nữa, trong đó có ông trưởng khu tập thể.
Khi họ phá cửa vào nhà thì thấy giáo sư N. đang treo lủng lẳng trên sợi dây ni-lông cột vào chiếc quạt trần. Cổ ông ngoẹo sang một bên, mặt sưng phù, mái tóc điểm bạc xõa xuống trán. Chiếc ghế cao bị đạp đổ nằm chỏng chơ dưới sàn nhà. Trên mặt bàn trà có cốc cà phê đen uống dở, chiếc gạt tàn đầy ắp mẩu thuốc lá. Bên cạnh là tờ báo X. số ra hôm qua, giở đúng trang có bài viết về thành tích công an triệt phá ổ mại dâm tại hiệu "Hớt tóc máy lạnh Minh Hồng”. Bài báo đăng ảnh mụ tú bà cùng ba nhân viên bán dâm đang cúi đầu nên không nhìn rõ mặt. Phía dưới ghi rõ tên tuổi, quê quán, nghề nghiệp của ba khách mua dâm, gồm một tên trộm cướp từng có nhiều tiền án, tiền sự, lại nghiện ma túy nặng. Một người nữa là phó giám đốc công ty M. ở Đồng Nai ra Hà Nội công tác. Người cuối cùng là một vị giáo sư đáng kính, một nhà giáo ưu tú, một nhà khoa học có danh tiếng. Liên quan đến hai người sau, bài báo dành một đoạn dài nói về sự thoái hóa, sa đọa của một bộ phận cán bộ, đảng viên trong cơ quan nhà nước, coi đó như một bài học đau xót mọi người phải ghi nhớ.

Hà Nội, 23. 2. 2001

Truyện ngắn. Thái Bá Tân