29/05/2026
Kiều bào tại Thái Lan, Singapore và Philippines: Cầu nối hữu nghị, hợp tác và phát triển
Trước thềm chuyến thăm chính thức Thái Lan, Singapore và dự đối thoại Shangri-la của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đã trả lời phỏng vấn TTXVN.
Trước thềm chuyến thăm chính thức Thái Lan (từ ngày 27-29/5/2026), thăm cấp Nhà nước tới Singapore (29/5-31/5) và dự kiến sẽ phát biểu dẫn đề tại đối thoại Shangri-la, thăm cấp Nhà nước tới Philippines (từ ngày 31/5-1/6/2026) của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) đã trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN, làm rõ hơn những đóng góp cũng như vai trò cầu nối của kiều bào tại Thái Lan, Singapore và Philippines trong việc tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với các nước sở tại; thông tin về định hướng, chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm tiếp tục phát huy nguồn lực kiều bào phục vụ sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Ông có thể khái quát đặc điểm, đóng góp của cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan, Singapore và Philippines trong việc củng cố quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và các nước sở tại thời gian qua?
Thái Lan, Singapore và Philippines là ba nước ở khu vực Đông Nam Á, rất gần gũi về mặt địa lý, có nhiều nét tương đồng về văn hóa với Việt Nam. Cộng đồng người Việt ở ba nước này có số lượng, lịch sử hình thành, đặc điểm, thành phần khác nhau, nhưng trong những năm qua đã có nhiều đóng góp tích cực cho quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với nước sở tại trên nhiều lĩnh vực, góp phần quan trọng nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam với nước sở tại.
Cộng đồng người Việt tại Thái Lan, với số lượng hơn 100.000 người, đã hội nhập tốt vào xã hội sở tại. Dù đã sinh sống ở Thái Lan từ lâu đời, đến nay bà con vẫn bảo tồn được các giá trị bản sắc văn hóa dân tộc thông qua các lễ hội truyền thống, việc sử dụng tiếng Việt và hoạt động của hội người gốc Việt tại các địa phương. Các khu di tích/lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh được kiều bào cùng chính quyền Thái Lan gìn giữ và phát huy, góp phần tăng cường giao lưu hiểu biết lịch sử, văn hóa giữa hai dân tộc. Gần đây, những khu phố Việt Nam ở Udon Thani và Nakhon Phanom được xây dựng đã làm phong phú thêm và tạo điểm đến mới cho người dân sở tại tìm hiểu về con người, văn hóa Việt Nam, càng tăng sự gắn bó, tin cậy giữa hai nước. Trong lĩnh vực kinh tế, một số kiều bào đã có các hoạt động đầu tư về trong nước, quảng bá môi trường đầu tư ở Việt Nam, làm cầu nối xúc tiến thương mại. Người Việt ở Thái Lan được một số địa phương ghi nhận có nhiều đóng góp, là nguồn lực trong phát triển kinh tế-xã hội của địa phương ở sở tại.
Tương tự, cộng đồng người Việt tại Singapore là cộng đồng trẻ, có thế mạnh lớn về chuyên gia, trí thức, nhà khoa học đang công tác, giảng dạy, nghiên cứu trong các viện, trường đại học hàng đầu, tập đoàn đa quốc gia, xuyên quốc gia tại Singapore. Thời gian qua, họ đã trở về nước hoặc có nhiều hợp tác với trong nước ở lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đóng góp vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đồng thời, cộng đồng cũng rất chú trọng đến việc tổ chức các chương trình văn hóa như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, giao lưu xã hội tại Singapore. Việc cộng đồng được mời tham gia Lễ hội đường phố Chingay Parade đã góp phần quảng bá nét đẹp của kiều bào ta ở sở tại, làm phong phú hơn văn hóa đa dạng của Singapore cũng như quan hệ giữa hai nước.
Cộng đồng người Việt tại Philippines có số lượng không nhiều, khoảng vài ngàn người, thành phần khá đa dạng; đang ngày càng tham gia tích cực hơn vào các hoạt động thương mại, giáo dục, giao lưu nhân dân... Nhóm cộng đồng có học thức, doanh nhân và lao động bậc cao được coi là có tiềm năng, có điều kiện thuận lợi góp phần thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại giữa hai nước.
Ngoài ra, kiều bào tại ba nước luôn hưởng ứng tích cực các chủ trương của Đảng và Nhà nước, tham gia các hoạt động hướng về cội nguồn, có các hoạt động từ thiện, quyên góp hỗ trợ đồng bào trong nước những lúc khó khăn do thiên tai, dịch bệnh... Tuy sống xa Tổ quốc nhưng bà con vẫn giữ tình cảm gắn bó với quê hương, ý thức trách nhiệm và mong muốn đóng góp xây dựng đất nước.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, kiều bào không chỉ là bộ phận không tách rời của khối đại đoàn kết dân tộc, mà còn là cầu nối quan trọng góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam tới bạn bè khu vực và quốc tế. Dù sinh sống và làm việc ở nhiều môi trường khác nhau, các thế hệ kiều bào tại Đông Nam Á vẫn luôn gìn giữ “hồn Việt”, trân trọng tiếng Việt, văn hóa và các giá trị truyền thống của dân tộc.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và liên kết nội khối ASEAN ngày càng sâu rộng hiện nay, vai trò của kiều bào càng trở nên quan trọng. Với lợi thế am hiểu cả văn hóa Việt Nam và văn hóa sở tại, cộng đồng người Việt Nam tại Đông Nam Á không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh đất nước mà còn đóng vai trò cầu nối thúc đẩy giao lưu nhân dân, hợp tác kinh tế, giáo dục, khoa học -công nghệ và du lịch giữa Việt Nam với các nước trong khu vực. Qua đó, kiều bào góp phần tăng cường sự hiện diện và uy tín của Việt Nam trong tiến trình hội nhập khu vực và quốc tế.
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Thái Lan, thăm cấp Nhà nước tới Singapore và Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các hoạt động gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có ý nghĩa như thế nào trong việc tăng cường gắn kết giữa Đảng, Nhà nước với kiều bào, đồng thời phát huy nguồn lực kiều bào phục vụ phát triển đất nước?
Chuyến công tác của Lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng, Nhà nước ta tới Thái Lan, Singapore và Philippines diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, Việt Nam và Thái Lan, Việt Nam và Philippines đều cùng kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao. Quan hệ Việt Nam - Singapore trong năm 2026 đang ở giai đoạn phát triển sâu rộng nhất sau khi nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Trong nước, Đại hội Đảng lần thứ XIV đã thành công rất tốt đẹp, xác định các mục tiêu chiến lược và tầm nhìn phát triển mới nhằm đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường.
Trong chuyến thăm tới ba nước này, dự kiến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đều có các hoạt động gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam ở sở tại. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc tăng cường gắn kết giữa Đảng, Nhà nước với kiều bào, thể hiện sự quan tâm sâu sắc, tình cảm và trách nhiệm của Đảng và Nhà nước đối với kiều bào, khẳng định chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta luôn coi “cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam”, qua đó củng cố niềm tin của kiều bào vào sự lãnh đạo của Đảng, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc.
Các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc với lãnh đạo cấp cao luôn được kiều bào mong chờ, đón nhận. Thông qua các cuộc gặp, lãnh đạo Đảng và Nhà nước hiểu rõ hơn đời sống của bà con, ghi nhận và biểu dương những đóng góp quý báu của kiều bào ta đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời chia sẻ về tình hình phát triển của đất nước cũng như các mục tiêu, định hướng lớn, chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước.
Những cuộc gặp gỡ trực tiếp giúp truyền cảm hứng, tăng cường sự đồng thuận, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm hướng về quê hương.
Cộng đồng kiều bào là nguồn lực rất quan trọng của đất nước, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về phát triển nhanh, bền vững. Các chuyến thăm cũng là dịp để lãnh đạo cấp cao trực tiếp gặp gỡ doanh nhân, trí thức, chuyên gia kiều bào, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng cũng như tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến đầu tư, kinh doanh, chuyển giao công nghệ hay chính sách thu hút nhân tài. Đây là cơ sở quan trọng để Đảng, Nhà nước xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp hơn nhằm huy động hiệu quả nguồn lực kiều bào.
Thông qua các hoạt động gặp gỡ, trao đổi, lãnh đạo cấp cao có thể kết nối mạng lưới chuyên gia, trí thức người Việt trên thế giới với các chương trình phát triển trong nước, đặc biệt ở lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục đào tạo. Các chuyến thăm cũng góp phần nâng cao vị thế và hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế, từ đó tạo thêm niềm tự hào dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Khi vị thế đất nước được nâng cao, kiều bào sẽ có thêm động lực để quảng bá hình ảnh Việt Nam, hỗ trợ xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu văn hóa giữa Việt Nam với các nước sở tại.
Trong thời gian tới, những chủ trương, chính sách trọng tâm của Đảng và Nhà nước nhằm tiếp tục hỗ trợ kiều bào ổn định cuộc sống, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời khuyến khích bà con đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của đất nước là gì, thưa ông?
Trong những năm gần đây, công tác người Việt Nam ở nước ngoài đã có nhiều đổi mới quan trọng cả về tư duy, thể chế, chính sách và phương thức triển khai. Trước đây công tác này chủ yếu tập trung vào vận động, gắn kết cộng đồng, hiện nay đã từng bước chuyển mạnh sang tư duy đồng hành, kết nối và phát huy hiệu quả nguồn lực chiến lược của kiều bào phục vụ phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Đặc biệt, trong giai đoạn 2024-2026, Bộ Chính trị đã ban hành 9 nghị quyết chiến lược mới về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân, giáo dục - đào tạo, văn hóa… Công tác người Việt Nam ở nước ngoài cũng được đặt trong tổng thể các chiến lược phát triển đất nước, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên phát triển mới. Chính phủ đã tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan đến kiều bào theo hướng ngày càng cởi mở, thông thoáng và phù hợp hơn với thực tiễn cũng như thông lệ quốc tế.
Một trong những điểm đổi mới rất quan trọng trong những năm gần đây là các chính sách không chỉ dừng ở việc chăm lo đời sống cộng đồng mà đã hướng mạnh hơn vào tạo điều kiện để đồng bào ta ở nước ngoài tham gia trực tiếp vào tiến trình phát triển đất nước. Song song với đó, Đảng và Nhà nước tiếp tục đặc biệt quan tâm đến công tác giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Phương thức gắn kết và kết nối cộng đồng cũng có nhiều đổi mới mạnh mẽ.
Hiện nay, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có khoảng 6,5 triệu người sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có đông đảo trí thức, chuyên gia, doanh nhân có uy tín quốc tế. Đây là nguồn lực rất quan trọng về tri thức, công nghệ, đầu tư, kết nối thị trường và nâng cao vị thế đất nước.
Trong thời gian tới, thể chế, chính sách sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng lấy người dân, trong đó có đồng bào ta ở nước ngoài, làm trung tâm phục vụ. Do đó, công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài sẽ tiếp tục chú trọng công tác đẩy mạnh chuyển đổi số; xây dựng các cơ chế kết nối thực chất hơn với đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân kiều bào; đồng thời tiếp tục chăm lo đời sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của bà con.
Điều quan trọng hơn cả là Đảng và Nhà nước sẽ tiếp tục củng cố niềm tin, sự gắn bó và tinh thần trách nhiệm của đồng bào ta ở nước ngoài, đáp ứng mong muốn của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được đồng hành với tiến trình phát triển của quê hương, đất nước; để dù ở bất cứ nơi đâu, bà con luôn cảm nhận sâu sắc mình là một phần máu thịt của dân tộc Việt Nam, cùng chung tay xây dựng quê hương, đất nước hòa bình, hùng cường, thịnh vượng và có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.
Xin trân trọng cảm ơn những chia sẻ của Chủ nhiệm Nguyễn Trung Kiên!
Diệp Trương/TTXVN (Thực hiện)
Ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao. Ảnh tư liệu: Công Luật/TTXVN
