28/01/2023
[🧧 CUỘC THI VIẾT: XUÂN ẤM ÁP - TẾT ĐONG ĐẦY 🧧]
🌸 BÀI DỰ THI SỐ 1: Truyền thống xin chữ ngày Tết
🌸 Nguyễn Thuỳ Dương - 8E
🌟
Theo chiều dài lịch sử, đất nước ta trải qua hơn bốn ngàn năm và kho tàng văn hóa đã được cha ông luôn luôn gìn giữ và truyền lại cho đời sau. Những bản sắc ấy tạo nên sức mạnh dân tộc, gắn kết những người con đất Việt tạo nên bức trường thành đứng vững đến hôm nay.
Bản sắc văn hóa dân tộc là tổng hòa những giá trị văn hóa bền vững, phản ánh diện mạo, sắc thái, cốt cách, tâm hồn, tâm lý… của một dân tộc, được thường xuyên hun đúc, bổ sung và lan tỏa trong lịch sử dân tộc, trở thành tài sản tinh thần đặc sắc, tạo nên sức mạnh gắn kết cộng đồng.
Xin chữ đầu năm để cầu mong may mắn, sức khỏe, phúc lộc hay bình an là nét đẹp truyền thống của dân tộc ta mỗi khi tết đến xuân về. Cùng với bánh trưng xanh, đôi câu đối trên giấy đỏ thắm được treo trang trọng trong mỗi căn nhà. Hình ảnh ông đồ với bút nghiên và giấy mực, chăm chút và gửi hồn cho từng nét chữ trên phố đông người qua lại như biểu tượng cho một dân tộc hiếu học, đề cao con chữ.
“ Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua”.
Thời ấu thơ nhắc đến tục xin chữ ngày xuân – một nét đẹp văn hoá truyền thống không thể thiếu trong những ngày đầu xuân của người Việt. Đây là nét văn hóa có từ lâu đời thể hiện sự trọng chữ nghĩa, tri thức và cũng là mong muốn xin được con chữ lấy may mắn, cầu một năm tài lộc và bình an.
Đã từ rất lâu, cứ mỗi dịp Tết đến, xuân sang, trên khắp phố phường và khắp mọi miền quê, nhiều ông đồ hay chữ, bày nghiên bút, giấy bản nhuộm điều, niềm nở đón người qua đường ghé xuống xin con chữ.
Người cho chữ là ông đồ túc nho và người xin chữ thường là những chủ nhà cầu mong những tin mừng cùng những vận hội mới trong cuộc đời và đặc biệt là những nhà có người theo học, mong được con chữ của Thánh hiền, giáng ứng cho may mắn trong học hành thi cử. Khi xin được câu đối hay con chữ linh thiêng như ý, đem về nhà treo vào nơi trang trọng nhất, linh ứng nhất, dễ ngắm nhìn, để cầu nguyện thành đạt cho cuộc sống và cho học hành thi cử.
Từ xa xưa, thói quen xin chữ và cho chữ vào những ngày đầu năm mới của người Việt được coi là điều thiêng liêng, một việc quan trọng của gia đình. Điều đó đã trở thành nét đẹp trong văn hóa của các dân tộc sinh sống trên đất nước Việt Nam ta từ nhiều thế kỷ, ngày càng được nối tiếp, thừa kế và gìn giữ.Ngày xưa khi xin chữ là một sự kiện rất đặc biệt, người ta chọn ngày, chọn hướng, tìm đến người mình tin tưởng, có đời sống đáng trân trọng noi theo. Người cho chữ phải là người dày công học hành, có thể chính là những ông đồ dạy học ở những làng quê hoặc phải là những người “có danh với núi sông”.
Theo nhà thư pháp Cung Khắc Lược, xin chữ đầu năm chính là mong muốn của người xin chữ cho cả một năm mới mang đến những điều may mắn, bình an và phúc thọ tràn đầy. Mỗi bức thư pháp khi hoàn thành bao giờ cũng có hai con người đồng cảm, đó là bộ óc, trí tuệ của người cho chữ gặp trái tim, tâm hồn người xin chữ. Những ước vọng tốt đẹp cho một năm mới hạnh phúc, bình an được lồng trong những nét mực uyển chuyển.
Ngoài cầu may mắn, người ta còn muốn xin cái đức độ, tài năng của ông đồ và lấy chữ để răn mình. Đó cũng là một minh chứng về truyền thống hiếu học, trọng chữ nghĩa của dân tộc Việt Nam.
Chữ Nho có thể viết theo nhiều cách, nên người cho chữ tùy tâm trạng, tùy hoa tay có thể tạo ra những hình tượng lạ mắt. Mỗi chữ hiện ra dưới tay các thầy đồ không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật thư pháp mà còn bộc lộ tấm lòng, tính cách, tâm hồn và cả sự sáng tạo của mỗi cá nhân. Chữ xin cũng tùy theo nguyện vọng của người xin chữ, nhưng đầu xuân năm mới mọi gia đình thường mong một cuộc sống bình an, từ đó người dân thường hay xin chữ “An”, chữ “Phúc” cho toàn thể gia đình, con cháu , người kinh doanh ; buôn bán thì hay xin chữ “Hưng”, chữ “Thịnh”, chữ “Phát”, chữ “Lộc”, chữ “Tín”; người đi học thường xin chữ “Tài”, “Đăng khoa”, người cầu sức khỏe sống lâu xin chữ “Thọ”…, có người muốn rèn khả năng chịu đựng thường xin chữ “Nhẫn” vì có nhẫn có nhịn thì mới chuyển nguy thành yên, bại thành thắng, dữ thành lành...ngoài ra, còn có những lời cầu chúc phổ biến như: “Chúc mừng năm mới”, “Mã đáo thành công”, “Phúc lộc song hoàn”, “An khang thịnh vượng”, “Tân niên hạnh phúc”, “Ngũ phúc lâm môn”… là sự gửi gắm mơ ước, mục tiêu phấn đấu cho năm tới.
Theo tục lệ thì chữ sẽ được viết trên giấy đỏ bằng mực tàu. Màu đỏ cũng thể hiện màu của may mắn, màu của tương lai. Đồng thời cũng là mong muốn sẽ mang lại điều tốt lành, may mắn. Màu đỏ là biểu tượng của nguyên tố Dương, màu của mặt trời, sự ấm áp, đồng thời cũng thể hiện sức sống và sự sinh sôi nảy nở.
Ngày xưa thư pháp thường gắn liền với ông đồ già thì những năm gần đây, hình ảnh “ông đồ trẻ” với khăn xếp, áo the xuống phố đã mang lại những nét đẹp mới, góp phần gìn giữ truyền thống cho chữ của người Việt ngày Xuân. Đây là những tín hiệu lạc quan vì đã xuất hiện rất nhiều bạn trẻ tài năng và cũng yêu hơn những nét đẹp của thư pháp. Họ không chỉ gìn giữ mà còn thực hiện nhiều tác phẩm có ý tưởng khác biệt. Những ông đồ trẻ ngày càng thể hiện được những nét độc đáo của nét chữ thông qua các loại hình khác nhau không chỉ trên giấy.
GS.TS Từ Thị Loan nhận định, hình ảnh ông đồ trẻ thể hiện sự kế thừa và phát triển truyền thống: “Với truyền thống ngày xưa là hình ảnh những ông đồ già mới đủ độ chín chắn, đủ uy tín để cho chữ. Nhưng ngày nay, các bạn trẻ được học đến nơi đến chốn, thậm chí người trẻ còn có những tiến bộ và sáng tạo hơn.
Đây là sự khuyến khích để họ tự khẳng định uy tín. Và hình ảnh ông đồ trẻ là một nét đẹp, hiện tượng hay, xu hướng tốt vì khi những bạn trẻ vẫn hướng về truyền thống thì đây là điều đáng mừng”.
Tại Hà Nội, hàng năm Hội chữ Xuân tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở thành nơi tụ hội những người yêu nghệ thuật thư pháp và là nơi người dân Thủ đô đến vui chơi, xin chữ đầu năm. Đến đây, mọi người được đắm chìm trong một không gian nghệ thuật thư pháp với những lều tre để các ông đồ ngồi viết thư pháp và cũng là nơi trưng bày những bức thư pháp tuyệt đẹp với những góc trang trí mang đậm văn hóa Tết.
Hội chữ Xuân được tổ chức định kỳ còn nhằm mục đích tạo ra một sân chơi lành mạnh giúp các Thư pháp gia (chữ Hán – Nôm và chữ Quốc ngữ) có điều kiện trổ tài, sáng tác và người dân đi xin chữ có thể yên tâm, hân hoan mang về gia đình những bức thư pháp đúng, đẹp với nhiều ước nguyện tốt lành. Hội chữ Xuân là một sự kiện văn hóa thường niên nhằm tôn vinh truyền thống tôn sư trọng đạo, hiếu học của dân tộc, hội chữ cũng góp phần bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật thư pháp Việt Nam. Những câu đối, câu chúc bằng mực tàu trên giấy đỏ là những món quà tinh thần để đón chào năm mới, biểu thị cho những ước vọng đầu Xuân.
Một mùa xuân nữa lại về. Người người lại rủ nhau đi xin chữ đầu năm. Cùng với thời gian và sự chuyển biến của xã hội, những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp này vẫn luôn được các thế hệ gìn giữ và phát huy. Nét đẹp đó như một “sợi chỉ” vô hình gắn kết giá trị văn hóa tinh thần, hướng con người ta đến các giá trị của “Chân – Thiện – Mỹ".
_____________________________________
📩 Gmai [email protected]
_______________________________________________________________
📕LVT - Livets Titel là câu lạc bộ về sách được thành lập bởi các học sinh THCS Minh Thành, mang sứ mệnh truyền hơi ấm từ ngọn lửa rực cháy của tình yêu đối với sách, lan tỏa nét đẹp của văn hoá đọc và giá trị của việc đọc sách tới các bạn học sinh của trường nói riêng và các bạn trẻ nói chung. Thông qua việc sáng tạo bài viết, câu chuyện từ những trải nghiệm của bạn đọc, LVT mong muốn đem đến cho các bạn học sinh của trường THCS Minh Thành một góc nhìn mới về nghệ thuật đọc - một nghệ thuật chan chứa sự tinh tế, nhẹ nhàng nhưng lại không hề nhàm chán , một thứ nghệ thuật có thể dành cho bất cứ ai.
Theo dõi page LVT để cập nhập liên tục những bài viết sớm nhất.
___________________________