17/06/2025
Chung một quyết tâm vì cộng đồng sạch ma túy
---
Ngày 26 tháng 6 năm 1988, Liên hiệp quốc cùng với ủy ban các tổ chức phi chính phủ về vấn đề phòng chống ma túy đã tổ chức buổi tuyên truyền về tác hại của ma túy và các hoạt động phòng chống ma túy. Từ đó, đã lấy ngày 26/6 hàng năm là ngày phòng, chống ma túy. Ngày quốc tế phòng, chống ma túy có ý nghĩa quan trọng đối với việc đấu tranh phòng, chống hiểm họa ma túy trên phạm vi toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng.
Tại Việt Nam, ngày 13/6/2001, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành quyết định số 93/2001/QĐ-TTG, lấy tháng 06 hàng năm là Tháng hành động phòng, chống ma túy và ngày 26 tháng 6 là “Ngày toàn dân phòng, chống ma túy”. Vào thời gian này hàng năm, Ủy ban Quốc gia phòng chống HIV/AIDS và phòng chống tệ nạn ma túy, mại dâm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan, các tỉnh, thành phố phát động toàn dân tham gia phòng, chống ma túy.
Tháng hành động phòng chống ma túy năm 2025 được Công an tỉnh Gia Lai phát động từ ngày 01/6/2025 đến 30/ 6/2025 với các chủ đề “Chung một quyết tâm – vì cộng đồng không ma túy”. Để hướng ứng tháng hành động phòng, chống ma túy, mỗi địa phương, đơn vị, cơ quan, đoàn thể cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tác hại của ma túy đến hội viên, đoàn viên và nhân dân với những hình thức phù hợp. Đặc biệt, các nhà trường, đoàn thanh niên cần phải tuyên truyền sâu rộng đến đối tượng thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên.
Cùng với đó, mỗi người dân cần phát huy vai trò trong việc phát hiện tố giác tội phạm, chủ động và tích cực tham gia các mô hình tự quản, tự phòng; thực hiện tốt phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh tổ quốc. Mỗi gia đình cần thực hiện tốt việc quản lý con em, phát hiện kịp thời các dấu hiệu lạ để có biện pháp ngăn chặn. Khi có người thân trong gia đình bị nghiện, cần báo cáo với chính quyền để nhờ sự giúp đỡ, hỗ trợ, hướng dẫn cai nghiện. Đặc biệt, cần phải nắm bắt và hiểu biết về ma túy, tác hại của ma túy và cách phòng chống để chủ động phòng ngừa và phối hợp, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng phát hiện, xử lý.
Mỗi người dân cần biết những thông tin sau đây:
- Ma túy là các chất gây nghiện, chất hướng thần, có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, được quy định trong danh mục do chính phủ ban hành. Các chất này khi xâm nhập vào cơ thể người, sẽ làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý, có thể dẫn đến nghiện và từ đó gây tác hại về nhiều mặt đối với xã hội. Một số loại ma túy thường gặp như thuốc phiện, móc phin, he**in, cần sa, ma túy tổng hợp.
- Người dân có thể nhận biết người nghiện ma túy qua các dấu hiệu biểu hiện lạ, điển hình:
+ Họ thường hay tụ tập, đi lại với những người không có công ăn, việc làm, không lao động, không học hành hay chơi thân với người nghiện ma túy.
+ Họ đi lại có quy luật, mỗi ngày cứ đến một giờ nhất định nào đó, dù có đang bận việc gì cũng tìm cớ để đi, thích ở một mình, ít hoặc ngại tiếp xúc với mọi người, kể cả người thân trong gia đình.
+ Họ thường có tâm trạng thường lo lắng, bồn chồn, đôi khi nói nhiều, nói dối hay có biểu hiện chống đối, cáu gắt hay ngáp vặt, người lừ đừ, mệt mỏi, lười lao động, không chăm lo vệ sinh cá nhân.
+ Nếu là học sinh thì thường đi muộn, trốn học, lực học giảm sút, ngồi học trong lớp thường hay ngủ gà, ngủ gật.
+ Người nghiện ma túy có nhu cầu tiêu tiền ngày một nhiều, sử dụng tiền không có lý do chính đáng, thường xuyên xin tiền người thân hay bán đồ đạc cá nhân và của gia đình, nợ nần nhiều, ăn cắp vặt.
+ Túi quần, áo, cặp sách, phòng ở thường có nhiều thứ như giấy bạc, thuốc lá, kẹo cao su, bật lửa ga, nước ngọt, bơm si lanh, kim tiêm, ống thuốc, lọ thủy tinh hoặc chai nhựa có gắn ống hút như tẩu thuốc, gói nhỏ he**in, có dấu vết (ven) kim tiêm trên mạch máu ở mô bàn tay, cổ tay, mặt trên khủy tay, mặt trong mắt cá chân...
+ Đối với người đã nghiện nặng, ngoài các dấu hiệu trên còn có biểu hiện, khác như sức khỏe giảm sút rõ rệt, thường xuyên ngáp vặt, mắt lờ đờ, da tái, môi thâm, cơ thể hôi hám, ít tắm giặt, ăn mặc lượm thượm.
- Ma túy gây ra những tác hại vô cùng nghiêm trọng đối với bản thân người nghiện, gia đình họ và xã hội.
*Trước hết, tác hại đối với bản thân người nghiện:
+ Người dùng dùng ma túy quá liều có thể dẫn đến cái chết tức thời.
+ Nghiện ma túy gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người nghiện, có thể dẫn đến diễm độc mãn tính cho cơ thể, gây ra rối loạn ở từng bộ phận dẫn đến suy nhược toàn thân của người nghiện.
+ Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, hệ hô hấp, hệ thần kinh, hệ tim mạch, hệ sinh dục. Biểu hiện của người nghiện là luôn có cảm giác chán ăn, buồn nôn. Người nghiện nặng có biểu hiện rối loạn phản xạ thần kinh, đau đầu, chóng mặt, trí nhớ giảm sút, viêm dây thần kinh, rối loạn cảm giác, run chân tay, chậm chạp, u sầu, ngại vận động, dễ bị kích động dẫn đến tội ác. Nếu dùng liều cao, có thể bị ngộ độc cấp, biểu hiện rối loạn thần kinh nặng, hung nề.
+ Các chất ma túy kích thích hô hấp gây tăng tầng số thở trong thời gian ngắn, sau đó sẽ gây ức chế hô hấp, nhất là khi dùng quá liều. Nhiều trường hợp ngưng thở, nếu không cấp cứu kịp thời, sẽ dẫn đến tử vong, đôi khi ngưng thở rất đột ngột.
+ Ngoài những tác hại đã kể trên, người dùng ma túy còn phải chịu những tác hại khác như hoại tử tế bào gan, ảo thính, ảo thị, v.v.
+ Người nghiện ma túy làm mất khả năng lao động, học tập, làm hệ thần kinh bị tổn hại, dẫn đến thoái hóa nhân cách, rối loạn hành vi, dễ vi phạm pháp luật. Tiêm, chích ma túy, dùng chung bơm kim tiêm, không triệt trùng, dễ dẫn đến lây nhiễm gan virus B, C, đặc biệt là lây nhiễm HIV, dẫn đến cái chết.
* Thứ hai, tác hại đối với gia đình người nghiện:
+ Nghiện ma túy làm hao tổn tiền bạc của bản thân và gia đình. Nhu cầu cần tiền để mua ma túy của người nghiện là rất lớn. Để có tiền sử dụng ma túy, nhiều người đã trộm cắp tài sản của gia đình, cướp của, thậm chí giết người thân, v.v.
+ Sức khỏe thể chất tinh thần của các thành viên khác trong gia đình có người nghiện bị giảm sút do lo lắng, thất vọng, ăn không ngon, ngủ không yên.
+ Gia đình tốn nhiều thời gian, chi phí để chăm sóc và điều trị các bệnh của người nghiện.
+ Một số ít còn bị hàng xóm, láng giềng kỳ thị, ngại tiếp xúc, ngại nói chuyện dẫn đến trầm cảm, ảnh hưởng đến sức khỏe.
*Thứ ba, Tác hại đối với xã hội: Nghiện ma túy không chỉ làm thiệt hại một khoản kinh tế rất lớn cho bản thân người nghiện, gia đình của người nghiện mà còn ảnh hưởng đến xã hội:
+ Ngoài kinh phí chi cho điều trị, một khoản kinh phí rất lớn khác mà nhà nước phải đầu tư cho các hoạt động phòng chống ma túy như công tác phòng ngừa, đấu tranh, truy tố, xét xử tội phạm về ma túy, công tác cai nghiện, phục hồi, v.v.
+ Ngoài ra, để có tiền sử dụng ma túy, hàng vạn người nghiện đã phạm tội trộm cắp, cướp của, giết người, hành nghề mại dâm, tàng trữ, buôn bán ma túy: Do bị kích thích sau khi sử dụng ma túy, nhiều người đã phạm các tội về gây rối trật tự công cộng, hiếp dâm, đua xe trái phép, vi phạm luật lệ giao thông, gây hậu quả rất nghiêm trọng, gây mất trật tự an toàn xã hội và làm gia tăng các tệ nạn xã hội.
+ Ma túy còn ảnh hưởng đến đạo đức, thuần phong mỹ tục lâu đời của dân tộc, làm giảm sức lao động trong xã hội, tăng chi phí xã hội, cho các hoạt động ngăn ngừa, khắc phục, giải quyết các hậu quả do ma túy gây ra.
+ Bên cạnh đó, ma túy còn là nguồn gốc, là điều kiện nảy sinh, lan truyền đại dịch HIV-ADIS, một hiểm họa toàn cầu chưa có thuốc chữa.
Những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm liên quan đến ma túy.
Tại Điều 5, Luật phòng chống ma túy năm 2021 được Quốc hội khóa 14 thông qua ngày 30/3/2021 quy định nghiêm cấm các hành vi sau.
1. Trồng cây có chứa chất ma túy, hướng dẫn trồng cây có chứa chất ma túy.
2. Nghiên cứu, giám định, kiểm nghiệm, kiểm định, sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, bảo quản, tồn trữ, mua bán, phân phối, xử lý, trao đổi, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, quá cảnh trái phép chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược phẩm gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, thuốc thú y có chứa chất ma túy, tiền chất ma túy.
3. Chiếm đoạt chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, thuốc thú y có chứa chất ma túy, tiền chất.
4. Giao nhận, quản lý, kiểm soát, lưu giữ, cấp phát, bảo quản chất ma túy, tiền chất trái quy định của pháp luật, cho phép người sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần trái quy định của pháp luật.
5. Sử dụng, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy, chứa chấp hỗ trợ việc sử dụng trái phép chất ma túy.
6. Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sản xuất hoặc sử dụng trái phép chất ma túy.
7. Chống lại hoặc cản trở việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, xác định tình trạng nghiện ma túy, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, gây nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy.
8. Trả thù hoặc cản trở người thực thi nhiệm vụ phòng, chống ma túy, người tham gia phòng, chống ma túy.
9. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp để vi phạm pháp luật về phòng, chống ma túy.
10. Hướng dẫn sản xuất, hướng dẫn sử dụng trái phép chất ma túy, quảng cáo, tiếp thị chất ma túy.
11. Kỳ thị người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy.
12. Các hành vi bị nghiêm cấm khác cho luật định liên quan đến ma túy.
Ma túy vẫn đang còn là một vấn đề nhức nhối của xã hội, nó không chỉ hủy hoại sức khỏe con người mà còn khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh bần cùng, đồng thời gây mất trật tự, an toàn xã hội. Chính vì lẽ đó, mỗi người cần có trách nhiệm phòng, chống ma túy để xã hội ngày càng lành mạnh hơn./.
