24/01/2024
Đền Bắc Hà là di tích quốc gia nằm ở thị trấn Bắc Hà, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Đền được xây dựng từ cuối thế kỷ 19. Đền thờ Gia Quốc công Vũ Văn Mật (1493-1571), người gốc Gia Lộc – Hải Dương. Ông là người có công lớn trong việc xây dựng căn cứ quân sự và ổn định đời sống dân cư cả một vùng biên giới.
Theo ghi chép, thời vua Lê Chiêu Tông, tại làng Ba Động, huyện Gia Phúc (nay là Gia Lộc, tỉnh Hải Dương) có hai anh em dòng họ Vũ là Vu Văn Uyên và Vũ Văn Mật lên động Ngọc Uyển xây dựng căn cứ quân sự tại Bắc Hà,. Vì thấy tù trưởng Đại Đồng tàn ác, ngược đãi dân lành, giặc dã cướp bóc triền miên, anh em họ Vũ đã đứng lên tập hợp người dân đia phương, thu phục chiêu mộ binh sỹ, liên kết với các tù trưởng ngược theo triền sông Hồng và sông Chảy, dẹp loạn cho dân, giúp nhà Lê chống giặc ngoài xâm lấn biên ải. Nhờ có công lao trong việc đánh giặc dẹp yên bờ cõi, đời vua Tự Đức năm thứ 7 (1855), khi sắc phong các chúa Bầu, Vũ Văn Mật được phong làm Quốc công, hùng cứ ở Bắc Hà (Vũ Văn Uyên được phong chức Đô tổng binh trấn Tuyên Quang và tước Khánh Dương Hầu).
Với sự tôn kính, tỏ lòng biết ơn đối với Người anh hùng có công với đất nước và vùng đất Bắc Hà, nhớ công lao của Gia Quốc công Vũ Văn Mật, nhân dân Bắc Hà lập đền thờ tại Thị Trấn Bắc Hà, Đền Bắc Hà trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng của không chỉ người việt mà còn của các tộc người khác trên địa bàn huyện Bắc Hà.
Ngày 29/10/2003, Đền được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc Gia. Hằng năm, ngày lễ Đền Bắc Hà được tổ chức vào ngày 10 tháng 2 âm lịch.
Kỵ nhật (ngày giỗ) Đức thánh Gia Quốc công Vũ Văn Mật vào ngày 7/7 hàng năm.
Đền Bắc Hà mang ý nghĩa lịch sử văn hóa sâu sắc, là di sản có ý nghĩa lớn trong quá trình lịch sử phát triển của một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi giáo dục truyền thống xây dựng và bảo vệ tổ quốc cho thế hệ hôm nay và mai sau.
