23/06/2026
TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU SÁP NHẬP XÃ, PHƯỜNG: LỜI GIẢI NHÌN TỪ THỰC TẾ
Một năm sau làn sóng tinh gọn bộ máy, một nghịch lý đang hiện ra ngày càng rõ tại cấp cơ sở: đầu mối giảm, nhưng áp lực công việc lại tăng. Cán bộ quá tải. Hồ sơ tắc nghẽn. Người dân chờ mệt mỏi. Nhìn thẳng vào thực tế đó, Bộ Nội vụ ban hành Công văn 6218 để nghiên cứu tiếp tục sáp nhập xã, phường theo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Mở ra giai đoạn tiếp theo của cải cách: không chỉ cắt giảm đầu mối, mà nâng cao thực chất năng lực phục vụ.
Triệu chứng rõ nhất của cuộc khủng hoảng âm thầm này là căn bệnh "một người gánh nhiều vai". Một công chức địa chính buộc phải kiêm luôn xây dựng, môi trường hay đô thị. Thiếu chuyên môn sâu, áp lực đè nặng, cán bộ dễ làm sai, làm liều vì không còn lựa chọn nào khác.
Hệ lụy không dừng lại ở chất lượng giải quyết hồ sơ. Trên hệ thống dịch vụ công, xuất hiện tình trạng cán bộ buộc phải bấm "hoàn thành" hoặc "yêu cầu bổ sung" khống để đối phó với chỉ tiêu thời gian, trong khi hồ sơ thực tế của dân vẫn nằm im. Tinh gọn trên giấy tờ, nhưng ách tắc vẫn hiện diện trong đời thực.
Công văn 6218 nhắm thẳng vào hai điểm nghẽn đó.
Gom xã nhỏ thành xã lớn để tập trung quỹ biên chế, tạo dư địa bố trí đúng công chức chuyên trách cho từng mảng việc, chấm dứt kiêm nhiệm chéo.
Xã đủ lớn mới có tiềm lực lập Trung tâm Hành chính công chuyên nghiệp, tách biệt khâu tiếp nhận khỏi khâu thụ lý. Khi đó, giám sát bằng camera và chấm điểm tự động bằng công nghệ mới có ý nghĩa thực chất, buộc tư duy "đối phó hệ thống" phải nhường chỗ cho tư duy phục vụ.
Không có mô hình quản lý nào hoàn hảo ngay từ đầu. Giá trị của động thái này nằm ở tinh thần không né tránh những bất cập phát sinh, không bảo vệ kết quả đã công bố bằng mọi giá, mà sẵn sàng nhìn thẳng vào thực tế để điều chỉnh.
Tinh gọn phải đi đôi với hiệu năng. Và thước đo cuối cùng của mọi cải cách bộ máy, suy cho cùng theo đúng chỉ đạo của người đứng đầu, vẫn là người dân có được phục vụ tốt hơn hay không.
----
(*Nguồn: Phan Si Păng Tuyệt Đỉnh)
