20/12/2025
JAMES CAMERON: ĐỌC ĐẾN TẬN CÙNG CỦA THƯ VIỆN VÀ TRỰC TIẾP LÀM VIỆC THẬT
James Cameron đã viết kịch bản và đạo diễn 3 trong số 4 bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại (Avatar, Avatar: The Way of Water và Titanic).
Trước khi bước vào con đường điện ảnh, Cameron từng là một tài xế xe tải. Ông không hề học qua trường lớp điện ảnh. Thay vào đó, vào mỗi dịp cuối tuần, ông đến thư viện và…
“Tôi tìm bất cứ luận văn nào mà các học viên sau đại học của Đại học Nam California (USC) đã viết, miễn là có liên quan đến công nghệ làm phim,” Cameron kể lại.
“Chỉ với chi phí photocopy, tôi đã có trong tay hàng loạt luận án tiến sĩ và gom chúng lại thành những tập hồ sơ dày cộp về cách mọi thứ được thực hiện.”
“Nghĩa là tôi đã tự cho mình một khóa học cao học hoàn chỉnh về công nghệ điện ảnh với chi phí khoảng 120 đô la.”
“Tôi không cần đăng ký đi học, vì mọi thứ đều có sẵn trong thư viện. Tôi tiếp cận việc học như một nhiệm vụ có chiến thuật: xác định mình cần biết gì, rồi mang tất cả về nhà.”
📍 Chủ động tìm đến tri thức mình cần
Khi được hỏi điều gì đã thôi thúc ông đọc những tập tài liệu dày cộp về làm phim, Cameron nói rằng ông chỉ đơn giản là đi theo thứ khiến mình hào hứng.
“Con người sẽ tự tìm đến những thông tin và tri thức mà họ cần,” ông nói. “Nó giống như một cây đũa dò mạch.”
Nhà thần thoại học Joseph Campbell cũng từng ví việc đọc sách như một cây đũa dò mạch – một cách để tìm ra điều bạn thực sự bị cuốn hút và sinh ra để theo đuổi.
“Bạn phải đọc,” Campbell nói. “Hãy tìm thứ khiến bạn hào hứng. Nếu nó không khiến bạn rung động… thì nó không thuộc về bạn.”
📍 Đọc để chuẩn bị, làm để trưởng thành
Tất nhiên, đến một thời điểm nào đó, Cameron cũng phải đặt những tập tài liệu xuống và cầm máy quay lên.
Khi làm bộ phim đầu tay, Cameron thừa nhận: “Cảm giác đó giống như một bác sĩ thực hiện ca mổ ruột thừa đầu tiên của mình chỉ sau khi mới đọc sách về nó.”
Tác giả bestseller kiêm chuyên gia học tập Scott Young có một bài viết rất hay với tiêu đề: “Hãy làm việc thật” (Do the Real Thing).
📍 Học từ cả sách vở lẫn trải nghiệm
Leonardo da Vinci từng ký tên dưới các bức thư của mình là: “Leonardo da Vinci, discepolo della sperientia” – người học trò của trải nghiệm.
Ông từng tin rằng con người học tốt nhất chỉ bằng cách trực tiếp làm việc thật.
Tuy nhiên, theo thời gian, ông đã vượt ra khỏi niềm tin đó. Nhà viết tiểu sử Walter Isaacson cho biết Leonardo dần “trở thành người học trò của cả trải nghiệm lẫn tri thức được truyền lại.”
Khi quan sát những trường hợp đã thực sự làm chủ lĩnh vực của mình, ta thường thấy họ đều là “những người học trò của cả trải nghiệm thực tế và tri thức tích lũy.”
“Khi nghiên cứu những trường hợp đạt được thành tựu lớn,” Scott viết, “người ta thường mong đợi sẽ có một mẹo hay lối tắt nào đó… Nhưng phần lớn thời gian, chiến lược được sử dụng lại vô cùng đơn giản: làm thật.”
---
- Tham khảo: Billy Oppenheimer
