16/05/2026
“Giật hụi” không chỉ là tranh chấp dân sự: Ranh giới mong manh giữa nợ và tội
NHỮNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HÌNH THỨC CHƠI HỤI VÀ LỜI CẢNH BÁO TỪ CÔNG AN PHƯỜNG
Kính gửi bà con nhân dân trên địa bàn phường! Trong đời sống sinh hoạt và hoạt động kinh tế tự phát hiện nay, hình thức chơi hụi (hay còn gọi là họ, biêu, phường) đã trở thành một mô hình huy động vốn, tương trợ tài chính quen thuộc trong nhân dân. Về mặt pháp lý, Nhà nước ta không cấm hình thức này. Cụ thể, tại Điều 471 Bộ luật Dân sự năm 2015 và Nghị định số 19/2019/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định rất rõ ràng: chơi hụi là một giao dịch dân sự hợp pháp nhằm mục đích tương trợ lẫn nhau giữa những người tham gia, được pháp luật công nhận và bảo vệ nếu tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và không vi phạm điều cấm. Một trong những điều kiện tiên quyết để một dây hụi được coi là hợp pháp là mức lãi suất thỏa thuận giữa các bên không được vượt quá 20%/năm. Dù có hành lang pháp lý điều chỉnh, song thực tế thời gian qua, do việc tham gia phần lớn dựa vào uy tín cá nhân và lòng tin cảm tính, nhiều dây hụi đã bị biến tướng nghiêm trọng, dẫn đến các vụ "bể hụi", "giật hụi" quy mô lớn, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương và đẩy nhiều gia đình vào cảnh khuynh gia bại sản.
Để giúp bà con nhận diện rõ ranh giới giữa giao dịch dân sự hợp pháp và hành vi phạm pháp, Công an phường xin lưu ý các trường hợp chơi hụi sẽ bị xử lý nghiêm minh trước pháp luật. Về mặt hành chính, căn cứ theo quy định Theo Điều 19 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, các hành vi vi phạm về hụi có thể bị xử phạt như sau:
- Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với các hành vi không lập thỏa thuận dây hụi, không lập sổ hụi, không giao phần hụi cho hụi viên, không cấp giấy biên nhận hoặc không công khai thông tin dây hụi theo quy định;
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không thông báo bằng văn bản cho UBND cấp xã khi tổ chức dây hụi có giá trị lớn hoặc tổ chức từ hai dây hụi trở lên;
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng hụi để cho vay lãi nặng hoặc huy động vốn trái pháp luật;
- Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Nghiêm trọng hơn, khi các giao dịch hụi có dấu hiệu vụ lợi, chiếm đoạt, các đối tượng liên quan sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với những mức án tù thích đáng. Nếu ngay từ đầu chủ hụi đã dùng các thủ đoạn gian dối để lừa gạt người dân như lập ra các "hụi ma" (tự bịa đặt ra người chơi không có thật) nhằm thu tiền rồi ôm tiền bỏ trốn, hành vi này sẽ cấu thành tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Đối với trường hợp dây hụi ban đầu diễn ra hợp pháp nhưng sau khi thu được số tiền lớn, chủ hụi nảy sinh ý định bất chính, cố tình dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để không trả lại tiền cho các con hụi, đối tượng sẽ bị xử lý về tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" theo Điều 175 Bộ luật Hình sự. Đặc biệt, nếu các bên thỏa thuận mức lãi suất trong dây hụi biến tướng vượt quá 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự (tức là vượt quá 100%/năm) và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng trở lên, pháp luật sẽ can thiệp và xử lý về tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" theo quy định tại Điều 201 Bộ luật Hình sự.
Trước những diễn biến phức tạp và hệ lụy khôn lường từ việc "bể hụi", Công an phường kính cẩn khuyến cáo toàn thể bà con nhân dân trên địa bàn cần nâng cao hơn nữa tinh thần cảnh giác và tính chủ động trong việc bảo vệ tài sản cá nhân. Trước khi quyết định tham gia bất kỳ dây hụi nào, bà con cần phải tìm hiểu thật kỹ, đánh giá chính xác về nhân thân, nơi cư trú thực tế cũng như năng lực tài chính của chủ hụi lẫn các thành viên tham gia cùng; tuyệt đối không vì hám lợi nhuận cao hay lãi suất cao phi lý mà nhắm mắt đưa chân. Mọi quy trình từ góp hụi, hốt hụi, nhận tiền đều bắt buộc phải được lập thành văn bản, có chữ ký xác nhận của các bên, có biên nhận rõ ràng và nếu cần thiết nên có người chứng kiến, tuyệt đối không giao dịch "miệng" dựa trên những lời hứa hẹn suông. Khi phát hiện các dây hụi trên địa bàn có dấu hiệu bất ổn, chủ hụi có biểu hiện tẩu tán tài sản, lừa đảo hoặc có dấu hiệu hoạt động "tín dụng đen" biến tướng, bà con nhân dân cần kịp thời phản ánh và trình báo ngay cho Công an phường để cơ quan chức năng có biện pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời theo quy định. Bảo vệ tài sản và sự bình yên của gia đình chính là bắt đầu từ sự tỉnh táo, thượng tôn pháp luật của mỗi người dân!
