31/08/2026
81 NĂM QUỐC KHÁNH: ĐẤT NƯỚC BƯỚC VÀO KỶ NGUYÊN MỚI, QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN ĐỒNG HÀNH CÙNG DÂN TỘC
mùa Thu lịch sử năm 1945 đến mùa Thu năm 2026, 81 năm Quốc khánh là một hành trình đặc biệt của dân tộc Việt Nam: Từ thân phận một nước thuộc địa trở thành một quốc gia độc lập, thống nhất, ngày càng có vị thế, uy tín và tiềm lực trên trường quốc tế. Trong hành trình ấy, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân; luôn có mặt ở những nơi khó khăn, gian khổ, hiểm nguy nhất, đồng hành cùng dân tộc trong dựng nước và giữ nước. Bước vào kỷ nguyên mới, truyền thống ấy càng phải được phát huy bằng một tầm vóc mới, bản lĩnh mới, sức mạnh mới.
Từ mùa Thu độc lập đến hành trình 81 năm dựng nước, giữ nước
Ngày 2-9-1945 đã trở thành một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Một dân tộc từng chịu ách đô hộ lâu dài đã đứng lên làm chủ vận mệnh của mình. Độc lập năm 1945 không phải món quà được ban phát. Đó là kết quả của cả một quá trình đấu tranh kiên cường, bất khuất; là thành quả của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng; là sự kết tinh của ý chí: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.
Nhưng, giành được chính quyền mới chỉ là bước khởi đầu. Độc lập phải được bảo vệ bằng sức mạnh thực tế. Dân tộc Việt Nam tiếp tục trải qua những cuộc chiến đấu vô cùng gian khổ để bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975), chiến đấu bảo vệ biên giới, làm nhiệm vụ quốc tế và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời bình đã tạo nên một bản anh hùng ca xuyên suốt 81 năm. Trong bản anh hùng ca ấy, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn giữ một vị trí đặc biệt.
Quân đội - từ đội quân cách mạng đến lực lượng nòng cốt bảo vệ Tổ quốc
Từ những đội quân tiền thân với vũ khí thô sơ, lực lượng nhỏ bé, Quân đội ta đã từng bước trở thành một quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ tổ chức, chỉ huy và khả năng tác chiến ngày càng cao. Điều làm nên sức mạnh đặc biệt của Quân đội không chỉ là vũ khí, trang bị hay nghệ thuật quân sự. Cội nguồn sức mạnh sâu xa nhất chính là bản chất cách mạng, mục tiêu chiến đấu chính nghĩa và mối quan hệ máu thịt với nhân dân. Trong những năm tháng chiến tranh, nơi nào Tổ quốc cần, nơi đó có người chiến sĩ. Từ Việt Bắc, Điện Biên Phủ đến Trường Sơn; từ Thành cổ Quảng Trị, Tây Nguyên, Nam Bộ đến ngày toàn thắng mùa Xuân năm 1975; từ biên giới, hải đảo đến những vùng thiên tai, bão lũ, dịch bệnh hôm nay - dấu chân người lính luôn in đậm trên mỗi chặng đường của đất nước.
Nhân dân gọi họ bằng một tên gọi giản dị mà thiêng liêng: Bộ đội Cụ Hồ! Đó không chỉ là một danh xưng. Đó là biểu tượng văn hóa - chính trị - quân sự được hun đúc bằng lòng trung thành, đức hy sinh, kỷ luật, tình đồng chí, tình quân dân và trách nhiệm trước Tổ quốc. Qua thử thách của thời gian, phẩm chất ấy không mất đi mà ngày càng được bồi đắp, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần quan trọng của Quân đội.
Độc lập hôm nay phải được bảo vệ bằng sức mạnh của thời đại
81 năm sau ngày Quốc khánh đầu tiên, đất nước đứng trước một thời cơ lịch sử mới. Thế giới đang chuyển động nhanh chóng, sâu sắc và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột cục bộ, tranh chấp chủ quyền, an ninh phi truyền thống, chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin, trí tuệ nhân tạo và sự phát triển nhanh của khoa học - công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc môi trường an ninh và phương thức tiến hành chiến tranh.
Trong bối cảnh đó, bảo vệ Tổ quốc không thể chỉ được hiểu là bảo vệ từng tấc đất, vùng trời, vùng biển khi nguy cơ chiến tranh đã xảy ra. Bảo vệ Tổ quốc phải được tiến hành từ sớm, từ xa, bằng tổng hợp các biện pháp chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, pháp lý và văn hóa; chủ động ngăn ngừa nguy cơ, xử lý bất đồng, giữ vững môi trường hòa bình để phát triển. Đây cũng là yêu cầu khách quan đối với quá trình xây dựng Quân đội nhân dân trong tình hình mới.
Ra đời từ nhân dân, chiến đấu vì nhân dân và gắn bó máu thịt với nhân dân, Quân đội nhân dân Việt Nam đã trưởng thành cùng những bước thăng trầm của cách mạng. Một quân đội mạnh trước hết phải là quân đội vững mạnh về chính trị. Bởi trong mọi hoàn cảnh, con người vẫn là nhân tố quyết định. Vũ khí hiện đại không thể thay thế bản lĩnh chính trị; công nghệ cao không thể thay thế ý chí chiến đấu; phương tiện hiện đại không thể thay thế phẩm chất, trí tuệ và lòng trung thành của người quân nhân cách mạng. Bởi vậy, xây dựng Quân đội “tinh, gọn, mạnh”, tiến lên hiện đại không chỉ là hiện đại hóa tổ chức, biên chế và vũ khí, trang bị. Quan trọng hơn là xây dựng con người quân đội có bản lĩnh chính trị kiên định, tư duy chiến lược, trình độ khoa học - công nghệ, năng lực tác chiến trong môi trường mới và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thời đại.
Đồng hành cùng dân tộc trong kỷ nguyên mới
Kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu mới đối với toàn dân tộc và cũng đặt ra yêu cầu mới đối với Quân đội. Nếu trong chiến tranh, Quân đội phải đánh thắng kẻ thù xâm lược, thì trong thời bình, Quân đội phải góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển. Nếu trước đây người lính chủ yếu được thử thách trên chiến trường, thì hôm nay người lính còn phải làm chủ không gian mạng, không gian biển, không gian vũ trụ, công nghệ cao và những phương thức tác chiến mới.
Quân đội phải thực sự là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ chủ quyền quốc gia; chủ động nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; củng cố “thế trận lòng dân”; góp phần xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, nhất là trên những địa bàn chiến lược, biên giới, biển, đảo. Đồng thời, Quân đội phải tiếp tục là lực lượng đi đầu trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, phòng, chống dịch bệnh, khắc phục hậu quả chiến tranh, giúp nhân dân xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Ở đó, hình ảnh người lính không chỉ gắn với thao trường, trận địa mà còn gắn với mái nhà của đồng bào vùng lũ, với bản làng biên giới, với đảo xa và với những công trình dân sinh. Đó chính là sự tiếp nối đẹp đẽ của truyền thống quân với dân như cá với nước. Vững vàng trước mọi thử thách, chủ động nắm lấy tương lai.
Bước vào kỷ nguyên mới, yêu cầu đặt ra không phải là lựa chọn giữa phát triển và quốc phòng, giữa hội nhập và độc lập, mà phải tạo lập sức mạnh tổng hợp để vừa phát triển nhanh, bền vững, vừa bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Một đất nước muốn vươn lên mạnh mẽ phải có một nền quốc phòng đủ sức răn đe, phòng ngừa chiến tranh và bảo vệ thành quả phát triển. Một Quân đội muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ phải đặt mình trong tổng thể sức mạnh quốc gia, gắn quốc phòng với kinh tế, khoa học - công nghệ, đối ngoại, văn hóa và sức mạnh của lòng dân. Vì thế, xây dựng nền công nghiệp quốc phòng hiện đại, tự chủ; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ quân sự; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại; nâng cao năng lực tác chiến không gian mạng và tác chiến điện tử... không chỉ là yêu cầu quân sự, mà còn là yêu cầu của một quốc gia đang khát vọng vươn lên.
Cùng với đó, phải xây dựng Quân đội thực sự mẫu mực về tổ chức, kỷ luật, đạo đức và văn hóa; kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, bệnh hình thức, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; giữ gìn và phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong điều kiện kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Đó là cách thiết thực nhất để truyền thống 81 năm không chỉ được nhắc lại bằng niềm tự hào, mà được chuyển hóa thành sức mạnh hành động.
Từ hào khí Ba Đình đến khát vọng vươn mình
81 năm Quốc khánh là 81 năm một dân tộc viết tiếp câu chuyện của chính mình bằng mồ hôi, trí tuệ, máu xương và khát vọng. Từ Quảng trường Ba Đình năm 1945 đến Việt Nam hôm nay là một hành trình đầy gian nan nhưng cũng vô cùng vẻ vang. Mỗi bước tiến của đất nước đều gắn với biết bao thế hệ đã cống hiến, hy sinh. Trong đó, có những người lính đã ngã xuống mà chưa một lần được trở về với quê hương; có những thế hệ quân nhân đã dành trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc; có những người lính hôm nay vẫn ngày đêm canh giữ biên cương, biển đảo, vùng trời và bình yên của nhân dân.
Bởi vậy, kỷ niệm Quốc khánh không chỉ để tự hào về quá khứ. Đó còn là dịp nhìn thẳng vào tương lai và tự hỏi: Chúng ta phải làm gì để xứng đáng với những gì các thế hệ đi trước đã giành được bằng cả máu và nước mắt? Câu trả lời nằm ở khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, phồn vinh, văn minh; một Việt Nam có đủ nội lực để tự chủ, đủ bản lĩnh để hội nhập, đủ sức mạnh để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Và trong hành trình ấy, Quân đội nhân dân Việt Nam phải tiếp tục là một trong những lực lượng đi đầu.
81 năm Quốc khánh - một chặng đường đã làm nên tầm vóc Việt Nam. Kỷ nguyên mới mở ra một hành trình mới. Từ hào khí Ba Đình năm 1945 đến khát vọng vươn mình hôm nay, sức mạnh của dân tộc vẫn bắt nguồn từ độc lập, tự chủ, đại đoàn kết và ý chí tự cường. Quân đội nhân dân Việt Nam - từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu - sẽ tiếp tục đồng hành cùng dân tộc, trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; chủ động nắm chắc tình hình, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển. Đó chính là sự tiếp nối xứng đáng của những mùa Thu lịch sử.
Đó cũng là lời thề của người lính hôm nay trước Tổ quốc: Khi Tổ quốc cần, Quân đội có mặt; khi nhân dân gian khó, Quân đội đồng hành; khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới, Quân đội quyết tâm đi cùng dân tộc - bằng bản lĩnh, trí tuệ, kỷ luật, lòng trung thành và sức mạnh Việt Nam. 81 năm Quốc khánh - tự hào về một Việt Nam đã đứng lên, vững tin vào một Việt Nam đang vươn mình, và quyết tâm xây dựng một Việt Nam hùng cường, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước trên con đường phía trước.
Thiếu tướng, PGS, TS NGUYỄN VĂN SÁU, Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam
