05/06/2026
Tượng Quan âm Chuẩn Đề niên đại thế kỷ XIX – XX
Lưu trữ: Bảo tàng Quốc gia Việt Nam
Tượng thể hiện hình tượng Quan âm Chuẩn Đề ngồi trong tư thế kiết già trên tòa sen, phần bệ trang trí cánh sen đầu vuông cân xứng và chắc khỏe, mang đặc trưng mỹ thuật thời Nguyễn. Pho tượng gây ấn tượng bởi bố cục nhiều tay đầy uy nghi nhưng vẫn giữ được vẻ thanh thoát. Quan âm có tổng cộng mười bốn tay: hai tay đặt trong lòng, hai tay chắp trước ngực kết ấn, mười tay còn lại tỏa đều hai bên từ cao xuống thấp trong các tư thế thủ ấn khác nhau, tạo nên cảm giác chuyển động nhịp nhàng như một vòng hào quang bao quanh thân tượng. Hệ thống thủ ấn ấy biểu trưng cho năng lực cứu độ vô lượng và sự hiện diện khắp nơi của đức Quan âm trong tín ngưỡng Phật giáo Đại thừa.
Khuôn mặt tượng đầy đặn, phúc hậu, đôi mắt nhỏ khép hờ biểu hiện trạng thái tĩnh tại và từ bi. Giữa trán nổi bật tuệ nhãn — biểu tượng của trí tuệ giác ngộ. Tượng để tóc búi cao, đội mũ miện, tai lớn và chảy dài theo quan niệm tạo hình Phật giáo truyền thống. Thân mặc áo choàng phủ mềm mại, các nếp áo buông rủ tự nhiên tạo nên cảm giác uyển chuyển, nhẹ nhàng.
Toàn thân tượng được khảm tam khí tinh xảo với các họa tiết chữ “Thọ”, hồi văn mây và hoa lá, cho thấy kỹ thuật thủ công điêu luyện cũng như xu hướng trang trí cầu kỳ của mỹ thuật thời Nguyễn. Chất liệu và kỹ thuật khảm không chỉ làm tăng vẻ sang trọng cho pho tượng mà còn phản ánh sự giao thoa giữa nghệ thuật tôn giáo và mỹ thuật cung đình đương thời.
Ảnh: Bảo tàng Quốc gia Việt Nam
____________________________
Kho tư liệu tượng cổ đình chùa Việt thuộc dự án Chốn Thiêng, do Công ty TNHH Vilapa phát triển