15/07/2023
Việt Nam là một trong những trung tâm đa dạng sinh học cao của thế giới, với sự phong phú về các giống loài, nguồn gen quý, hiếm và các hệ sinh thái từ nội địa đến khu vực ven biển và trên biển. Qua đó, Việt Nam đã đóng góp và có vai trò quan trọng trong đa dạng sinh học của toàn cầu.
Tại COP15 Kunming - Montreal, Việt Nam đã tuyên bố ủng hộ mục tiêu 30 x 30 ở cấp độ toàn cầu (30% diện tích đất và biển của Trái đất được bảo tồn thông qua việc thành lập các khu bảo tồn biển (MPA) và các biện pháp bảo tồn dựa trên khu vực hiệu quả khác (OECM - hoặc có thể gọi là khu vực áp dụng biện pháp bảo tồn hiệu quả khác; khu bảo tồn hiệu quả khác; khu vực OECM) ở năm 2030 và sẽ phát triển, mở rộng các MPA và OECM theo điều kiện đặc thù của quốc gia để đóng góp tích cực, chủ động cùng thực hiện mục tiêu chung là bảo vệ đa dạng sinh học và hướng con người sống hài hòa với thiên nhiên.
Các MPA và OECM liên tục được thiết lập và mở rộng ở các vùng biển khác nhau trên thế giới, tuy nhiên, quá trình này cũng đã gặp không ít thách thức khi mà bảo tồn đa dạng sinh học có liên quan mật thiết tới phát triển kinh tế, ổn định xã hội và chịu tác động rất lớn của Biến đổi khí hậu. IUCN đã xây dựng định nghĩa và tài liệu hướng dẫn chung về OECM và một số quốc gia đã vận dụng để
thành lập và phát triển thành công OECM như Canada, Philippines,... tuy nhiên, việc vận dụng hướng dẫn để thành lập các OECM phù hợp với điều kiện đặc thù của Việt Nam còn rất hạn chế.
Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn trong quản lý nguồn lợi thủy sản, bảo vệ đa dạng sinh học và các yêu cầu và quy định chung của quốc tế về OECM, chúng tôi xây dựng tài liệu này nhằm cung cấp thêm các thông tin cho các nhà quản lý, nhà khoa học, các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước có nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu, phát triển OECM ở Việt Nam.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các chuyên gia, các nhà khoa học, nhà quản lý đã tham gia các cuộc hội thảo và đóng góp ý kiến để hoàn thiện tài liệu này. Đặc biệt, xin chân thành cảm ơn tổ chức Môi trường Thái Bình Dương (Pacific Environment) đã tài trợ để xây dựng và in ấn, phát hành tài liệu này.