03/06/2026
✅ Tổ mây tre đan lá bản Nưa xã Con Cuông tỉnh Nghệ An được thành lập năm 2021 ban đầu gồm 50 người tham gia, chủ yếu từ 50 đến 76 tuổi, tuy nhiên vì nhiều nghệ nhân tuổi cao sức yếu và một số không theo nghề nên hiện tại chỉ còn 19 người. Các nghệ nhân cũng chỉ làm việc theo đơn hàng và tranh thủ lúc nông nhàn và duy trì đam mê với nghề, hiện tại tổ còn truyền lại cho 5 em gái học sinh lớp 8 trong bản theo học nghề.
Người Thái ở Con Cuông sở hữu những bí quyết độc đáo về cách nhuộm nan mây, tre, giang hoàn toàn từ tự nhiên (lá cây, vỏ cây rừng), nguyên liệu được đặt hái với người dân địa phương. Quy trình này không chỉ tạo ra những màu sắc mộc mạc, bền bỉ theo thời gian mà còn đáp ứng hoàn hảo tiêu chuẩn "xanh", thân thiện với môi trường của thị trường quốc tế.
Qua đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, những sợi nan, tấm mê được lựa chọn tỉ mỉ, chuẩn chỉnh từng milimet để đan thành các loại hoa văn phức tạp bậc nhất. Chính sự kết hợp giữa tính sinh thái và giá trị văn hóa độc bản đã giúp sản phẩm mây tre đan bản Nưa được thị trường quốc tế ưa chuộng.
Khác với nhiều làng nghề truyền thống chật vật tìm đầu ra, các sản phẩm mây tre đan của nghệ nhân bản Nưa đã chinh phục được những thị trường cực kỳ khắt khe như Liên minh Châu Âu (EU) và Nhật Bản, Mỹ. Thành công này đến từ hai yếu tố cốt lõi: nguyên liệu tự nhiên độc đáo và tay nghề thủ công bậc thầy.
Tùy từng đơn hàng từ 100 đến 500 sản phẩm, mỗi sản phẩm được bán với giá từ 50 đến 250 nghìn đồng bao gồm: Rổ , rá, túi, ví. Hiện tại tổ mây tre đan lá bản Nưa nhận đơn hàng của Hiệp hội mây tre đan lá tỉnh Nghệ An đặt 1000 rổ rá, mẹt, 1000 mê trong đó 100 mê làm ví, 900 mê làm tranh.
Mặc dù đơn hàng xuất khẩu vẫn đều đặn, mô hình kinh tế này lại đang bộc lộ một khoảng trống lớn về nguồn nhân lực kế cận. Trên các diễn đàn mạng xã hội, nhiều du khách sau khi ghé thăm bản Nưa đã chia sẻ những cảm nhận vừa ngưỡng mộ, vừa xúc động nhưng cũng đầy trăn trở.
Hình ảnh dễ bắt gặp nhất tại tổ nghề bản Nưa là những cụ già tóc bạc phơ đang miệt mài nhuộm nan, cặm cụi đan từng mẫu hoa văn khó, hay hối hả hoàn thiện các đơn hàng trong ngày. Họ là những con người đáng yêu, giữ trong mình ngọn lửa nhiệt huyết và tinh hoa của cha ông. Tuy nhiên, đằng sau sự miệt mài của các bậc cao niên là một thực tế đáng buồn: lớp trẻ ngày nay không còn ham học nghề này.
Do thu nhập từ nghề đan lát thủ công đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ dài ngày nhưng không thể nhanh và hấp dẫn bằng việc đi làm tại các khu công nghiệp hay ly hương làm ăn xa, thế hệ trẻ dần quay lưng với nghề truyền thống. Nếu không có sự thay đổi, khi thế hệ nghệ nhân già yếu đi, nguy cơ thất truyền các kỹ thuật đan lát và nhuộm tự nhiên đỉnh cao là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Để mô hình kinh tế mây tre đan bản Nưa phát triển bền vững cần có cơ chế thu hút và giữ chân người trẻ. Việc gắn liền làng nghề với phát triển du lịch trải nghiệm cộng đồng (cho du khách cùng học cách nhuộm nan, tập đan hoa văn) có thể là chìa khóa nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Từ đó, nâng cao thu nhập cho người thợ trẻ, giúp họ thấy được cả giá trị kinh tế lẫn niềm tự hào văn hóa để tiếp tục kế thừa và phát huy di sản của cha ông.
Nguồn: Thời sự 24h.vn
