04/04/2026
Başbuğ Alparslan Türkeş 🇹🇷
Alparslan Türkeş (25 Kasım 1917 – 4 Nisan 1997), Türk siyasetinin en önemli ve tartışmalı figürlerinden biri olan asker, siyasetçi ve milliyetçi liderdir. Türk milliyetçi hareketinin kurucusu ve uzun yıllar genel başkanlığını yapan kişi olarak tanınır.
 📌 Hayatı • Doğum ve Aile: 25 Kasım 1917’de Lefkoşa, Kıbrıs’ta doğdu; aslen ailesi Kayseri kökenlidir. Ailesiyle birlikte 1933’te İngiliz işgali altındaki Kıbrıs’tan Türkiye’ye göç etti.
 • Askeri Eğitim: Türkiye’de Kuleli Askerî Lisesi ve Kara Harp Okulu’nu bitirdi, subay olarak Türk Silahlı Kuvvetleri’ne katıldı.
 • Siyasi Başlangıç: Siyasete 1960’lı yıllarda atıldı; 1965’te siyasete girerek milletvekili oldu. 1969’da Milliyetçi Hareket Partisi’ni (MHP) kurdu ve partinin başına geçti.
 🗳️ Siyasi Kimlik ve Etki • Milliyetçi Hareket Partisi (MHP): Türkeş, MHP’nin kurucusu ve uzun süre genel başkanıdır. Partisi, üç hilal sembolünü kullanarak milliyetçi ve ülkücü hareketi temsil etti.
 • “Başbuğ” Unvanı: Milliyetçi çevrelerce “Başbuğ” (lider) olarak anılmıştır.
 • Ülkücü Hareket: Türk milliyetçiliğinin ideolojik çerçevesini oluşturan fikirler MHP ve Türkeş’in etkisiyle siyasal alanda önemli roller oynadı. Ayrıca “9 Işık” gibi milliyetçi ilke setleriyle parti politikalarını şekillendirdi.
 • 1980 Askerî Darbesi: 12 Eylül 1980 darbesinin ardından siyasi partiler yasaklandı ve Türkeş de tutuklandı; daha sonra siyasi yasaklar kaldırıldığında yeniden siyaset sahnesine döndü.
 📚 Kişisel Yaşam • Türkeş, evlilikler yaptı ve çocukları oldu. Siyasi yaşamı boyunca yayımlanmış eserleri ve ideolojik çalışmalarıyla tanındı.
 ⚰️ Ölümü ve Mirası • Vefatı: 4 Nisan 1997’de Ankara’da hayatını kaybetti. Ölümü üzerine yıllar boyunca anma etkinlikleri düzenlendi.
 • Miras: Alparslan Türkeş, Türk milliyetçi siyaseti üzerinde derin bir etki bırakmış, hem destekçileri tarafından ideolojik bir lider olarak görülmüş hem de eleştiri ve tartışmaların odağında yer almıştır.