Bir Dünya Çocuk, her yıl 100.000’den fazla çocuğa haklarına kavuşması için onlarca farklı alanda hizmet sunuyor, Birleşmiş Milletler düzeyinde çocuk haklarının ihlallerine karşı çalışmalar yapıyor. Kendimizi çok kültürlü ve çok uluslu bir kurum olarak görüyor ve bütün dünya çocuklarına ulaşmak için çaba harcıyoruz.
Öykümüz; yalnızca birkaç kişinin, hayal ederek ve bu doğrultuda durmadan çalışarak hayatta bir değişim yaratabileceğinin güzel ve umut dolu bir örneği…
Bir Dünya Çocuk bugün Türkiye merkezli bir kurum olsa da derneğimizin temelleri çatışmaların ortasında, Halep’te atıldı.
Halep, bugün enkazı andıran bir şehir görünümünde… Oysa çok değil 2011 yılında Halep, Türkiye’deki şehirlere çok benzer bir görüntüye sahipti. Sokak aralarında çocukların oyunlar oynadığı, okullarında kimi çocukların dersten kaçma hayali kurduğu, üniversitede gençlerin gelecek hayalleri kurduğu bir şehir… Halep, 2500 yıllık tarihe sahip, farklı kültür ve dinlerden 4,5 milyon¹ insanın bir arada yaşadığı bir kentti. Yazları sıcak geçen şehirde sokak satıcılarının seslerine akşam balkonlardan yükselen sohbet sesleri eşlik ederdi. 2011 yılında barışçıl gösterilerle başlayan ayaklanmanın yıkıcı bir krize dönüşeceğini, bir iç savaş niteliğindeki krizin milyonların hayatını etkileyeceğini henüz kimse bilmiyordu. Silahlı gruplarla hükumet arasındaki çatışmalar hızla şiddetlendi. Birkaç ay içinde ülkenin dört bir yanı gibi Halep de çatışmaların etkisiyle bambaşka bir yere dönüşmüştü.
Çatışmalar her zaman olduğu gibi sivilleri, en çok da çocukları etkiliyordu. Daha ilk birkaç ayda yüzlerce çocuk yaşamını yitirmişti. Çatışmaların neden gerçekleştiğinin farkında bile olmayan çocuklar ölümle, sakatlanma riskiyle yüz yüzeydi.
Tam da o günlerde çocukları çatışmalardan korumak gerektiğini düşünen birkaç aktivist Halep’te bir araya geldi. Bu küçük grup, çatışma ortamında sıkışıp kalan çocukların sesini bütün dünyaya duyurmak için harekete geçti. İlk olarak çocukların bu durumdan nasıl etkilendiklerini belgelemeye başladılar. Yaşam hakkı ihlalleri dahil çocuk hakları ihlallerini kaydederek, çatışmaların taraflarına ve dünyaya çocukların yüz yüze kaldıkları ihlal ve riskleri anlatmaya başladılar.
2014 yılına gelindiğinde 4 bin 723 çocuk hayatını kaybetmişti.
“BÜYÜK BİR PATLAMAYLA SARSILDIK”
“Ofiste 5 kişi çalışıyorduk” diye anlatıyor kurucularımızdan biri o günü.
“Ofisimiz büyük bir patlamanın etkisiyle sarsıldı. Sesten ve sarsıntıdan yakınımıza bir bomba isabet ettiğini anlamıştık. Bir süre sonra dışarı çıktığımızda etrafı saran toz bulutundan göz gözü görmüyordu. Hemen yanı başımızdaki binanın tamamen yerle bir olduğunu, geriye enkazdan başka bir şey kalmadığını fark ettik. Enkazın etrafında kalabalık toplanırken, iki çocuğun yakarışlarını duyduk”.
Arkadaşlarımız çocukların anne ve babasının binada olduğunu, sonrasında enkazın altında can verdiklerini öğrendi. Çocukların Halep’te anne babalarından başka kimseleri yoktu. Herkesin güvenli bir yer arayışına girdiği, hem ülke içinde hem de dünyayla iletişimin neredeyse yok olduğu bir çatışma ortamında iki küçük kardeş bir başlarına kalmıştı.
Suriye’nin dört bir yanında ve Halep’te çocuklar savaştan en acı şekillerde etkileniyordu. Ne yazık ki, sadece çocukların maruz kaldıkları acıların kaydını tutmak ve onların korunması için çağrıda bulunmak yeterli olmuyordu. Birebir şahit olduğumuz bu vahim durum, bize daha fazlasını yapmak için azim ve kararlılık verdi.
O gece; daha sonra bizimle en ağır çatışma bölgelerinde bile çalışmaya devam edecek olan Fatima Teyze² çocukları evinde misafir etti. Birkaç gün sonra çocuklara bir ev tutuldu. Bir süre sonra da Birleşmiş Milletler koordinasyonundaki aile izleme ve birleştirme çalışmaları kapsamında akrabalarına ulaştırıldılar.
YER ALTINDA BİR ÇOCUK PARKI
Bu olay çalışmalarımızı kalıcı bir şekilde etkiledi. Çocukları aileleriyle buluşturma süreci çocuk hakkı ihlallerini önlemek ve ihlallere cevap vermek için çalışmalarımızı gözden geçirmemizi sağladı. Bu sayede daha sistematik, güvenilir, etkili ve verimli, teorik ve pratik kaynaklardan yararlanmaya başladık.
O küçük ekip, çevrelerinden de topladıkları yardım ile bir apartmanın bodrum katını kiraladı. Kollar sıvandı! Sığınak olarak da kullanılabilecek yapıdaki bu bodrum katı güvenli ve çocuk dostu bir alana dönüştürüldü.
Çocuklar hem basit dersler alabiliyor, hem bilgisayar kullanabiliyor hem de psikososyal destek alarak yaşadıkları travmalardan biraz olsun uzaklaşabiliyorlardı.
Bu ilk çocuk dostu alanın bir eksiği vardı. Bombardıman yüzünden parklara gidebilmesi olanaksız olan çocukların, kendilerini yeniden çocuk hissedebilmeleri için bir oyun parkına ihtiyaçları vardı. O nedenle kurucularımızdan biri ilk defa sınırı geçerek Türkiye’ye geldi. Ankara’da oyuncak üreticisi bir firmadan, çocuk oyun alanı satın alındı. Artık bir bodrum katında da olsa, çocuklar oynayabilecekleri bir parka kavuşmuşlardı.
BİRLİKTE YILDIZLARA UZANIYORUZ
2012 yılında “Fidan” adıyla tohumları Halep’te atılan derneğimiz, şimdi Bir Dünya Çocuk adıyla çok uluslu ve çok kültürlü olarak yoluna devam ediyor.
Geri dönüp de o günlere baktığımızda, bir grup hayalperestin mütevazı adımlarını görüyoruz. Fakat biliyoruz ki bugün çalışmalarımız çocuk koruma ve eğitim alanlarında 668 binden fazla çocuğun hayatına dokunuyorsa, bunu o bir grup hayalperestin attığı küçük adımlara borçluyuz.
10 Çocuk Dostu Alanımız, 10 Okul Öncesi Eğitim Merkezimiz, yoksul ve kırsal bölgelerde yaşayan çocuklara ulaşmakla görevli 14 mobil ekibimiz, alandaki çalışanlara hizmet veren Eğitim Merkezimiz, üç ayda bir 10.000 adet basılan ve dağıtılan çocuk dergimiz, mesleki eğitim ve çocuk bilim merkezi çalışmalarımız ise yaptığımız işlerin ve üstlendiğimiz görevlerin somut örneklerinden bazıları.
Bir Dünya Çocuk, çocuk koruma alanında dünyadaki en önemli ağ olan “The Alliance for Child Protection in Humanitarian Action”, çocuk hakları alanındaki en etkin ağlardan biri olan “Child Rights Connect”ın üyesi. Bunun yanı sıra, Birleşmiş Milletler çatısı altında ilgili kurumları bir araya getiren Eğitim ve Çocuk Koruma Çalışma Gruplarında da aktif olarak görev almaktayız.
Bağımsızlık, tarafsızlık, şeffaflık ve ayrım gözetmeme çalışmalarımızın en önemli temelini oluşturuyor. İlk günden bu yana insani yardım ilkelerini kurumumuzun ilkeleri olarak taşıyoruz.
Bir Dünya Çocuk çalışmalarını “Birlikte yıldızlara uzanıyoruz” sloganıyla özetliyor. “Yıldızlara uzanmak” ifadesi büyük ve gerçekleştirilmesi zor bir hedefe ulaşmak için çok sıkı çalışmak anlamına geliyor. Çocukların haklarına kavuştuğu bir dünya hayalimizi ancak sizinle birlikte gerçekleştirebileceğimize inanıyoruz.
¹ 2018 verilerine göre Halep’in nüfusu yaklaşık 1.7 milyondur.
² Güvenlik nedeniyle gerçek isim paylaşılmamıştır.
