1316/1898 tarihli Sâlname-i Diyarbekir’de, Diyarbakırda kabri bulunan peygamber ve sahabilerin içinde yer alan Enüş (a.s) Şit (a.s)’ın oğlu olduğu ve Ergani’ye bağlı Otluca (Qızılca) köyünde türbesi bulunuyor. Son peygamber olan Muhammed aleyhisselâmın nûru Şit aleyhisselâmdan onun oğlu Enûş'a geçti. Şit aleyhisselâm, oğlu Enûş'a, babası Âdem aleyhisselâmın, Muhammed aleyhisselâmın nûruyla ilgili
olarak kendisine yaptığı vasiyeti yaptı ve Enûş'u yeryüzüne halife tâyin ederek vefât etti. peygamberliği kesindir.Tarihin en eski mekanlarından olan ve arkeolojik önemi yüksek olan bir yerde hem inanç hem de arkeoloji turizmi güzellik arzeder.Bu konular Diyarbakır salnamelerinde geçmektedir.(Ayrıca Bkz:2000'e beş kala Diyarbakır.s:383-384)
Türbedeki taşın üzerinde ‘Yerd bini Mehlail,b.Kinan b.Enuş,b.Şit b.Adem’yazılıdır
(Diyarbakır valiliği İl Yıllığı 1967 s.:332) (.Basri Konyar:Diyarbekir Yıllığı.1936. s:347)(50.Yılında Diyarbakır.1973 İl yıllığı.s:46)
(.Şerafettin GüneliBütün Yönleriyle Ergani.Ank.1966..!3) /Nihat Aytürk:Türkiye'de Ziyaret yerleri.s:16/
Şimdi Kızılca(Otluca)denilen köyün güneyindeki Giresor ile kuzeyindeki Balahur(Kızılyamaç)'ın da bir şehir harabesi olduğu meydandadır.Bunların Enüş peygamber tarafından kurulduğu,Hz.İdris'in burada yaşadığı ve ilk yazının onun tarafından burada yazıldığı ve ilk defa demiri erittiği yerli efsaneler arasındadır. Maden ve Amedi köyü civarında,Kalhane köyünde bakır,Girgis köyü ile Zülküfl dağının kuzey batı eteklerinde altın,Hilarda cam,Giresorda demir madenleri işletildiği söylenir.Bunların bir çoğunun eritme ocakları ile maden sahaları da halen bilinmektedir.(Şerafettin Güneli:Ergani:1966.s:18)
Sit aleyhisselam Adem aleyhisselam'dan sonra gönderilen - ikinci - peygamberdir. Babasi vefat edince kendisine peygamberlik ve ayrica 50 suhuf kitap verildi. Sit aleyhisselam vefat etmeden önce yerine oglu Enus'u halife tayin etti. ( Heyet, Peygamberler tarihi ansiklopedisi cilt: 1, Hakikat kitabevi,)
Enus(Yaneş) peygamber Hz.Şit'in en sevdiği çocuğu idi.Hz.Enus,Hz.Şit 105 yaşında iken doğmuştur.Annesi ise Hazura hanımdır.Hz.Enuş Na'me isimli hanımla evlenmişti.Kısas-ıEnbiya.c:1.Ahmet Cemil Akıncı
Adem (a.s) kadar olan nesebi söyledir: Idris (a.s) - Yerd - Mehlail - Kinan - Enus - Sit (a.s) - Adem (a.s). Idris aleyhisselamin pek ck evladi olmustur. (3) İdris Peygamber Ahd-i Atıyk'te Enuş diye geçer (Tekvin, v, 6).
Şehmus Aslan Enüş peygamber için şunları yazar’Şit peygamberin oğlu,Hz.Ademin torunudur.Gökbilimi hakkında derin bilgisi olan bir zattır.960 yıl ömür yaşamıştır.Bundan dolayıdır ki Hilar,Kızılca,Kikan üçgeni dünyanın ilk yerleşim olarak kabul edilir.Yani insanın yaratılışı ve çoğalımı burada başlayıp sonra dünyaya dağılmıştır
(Şehmus Aslan:Kuzey Mezopotamyanın Gani kenti Ergani.Diyarbakır.1966 s:67)
Diyarbakır’da Ergani otluca köyünde Hz.Şit’in oğlu Enuş peygamberin mezarı vardır.Onun nuru Peygamberimize intikal etmiştir.İslamın nurunun kaynağı ilimizdeki Enuş peygamber kaynaklıdır. Sit aleyhisselam vefat ettikten sonra kuvvetli rivayete göre Mina'daki mescidin minaresi dibinde medfün olan Adem aleyhisselam'in yanina defn edildi. Adem aleyhisselam vefat edecegi zaman oglu Sit aleyhisselama: "Yavrum ! Bu alninda parlayan nur, son peygamber olan MUHAMMED (S.A.V.)'in nurudur. Bu nuru mü'min, temiz ve iffetli hanimlara teslim et ve ogluna da böyle vasiyette bulun" buyurdu. Heyet, Peygamberler tarihi ansiklopedisi cilt: 1, Hakikat kitabevi, İstanbul
Hz.Enuş’un kabrine yaklaşık iki km ötede Çayönü harabeleri vardır.Hz.Enuş’un cenazesini kıldıran Hz.İdris terzilerin piridir.Ahd-i atik Enuş peygamberle İdris peygamberin aynı olduğunu ifade eder.
Çayönünde halk avladıkları hayvanı bazen avladığı yerde parçalayıp kendilerine gerekli olan kısımlarını getirirlerdi.Dersisni çakmaktaşı ve doğal camdan kazıyıcılar ile yüzer,tabaklayıp kemik spatularla işlerdi.Deriyi yine doğalcamdan bıçaklar ile kesip biçer,kemikten değişik boyda bızlarla deikler açıp deri sırımları ya da bitkisel liflerden yaptığı iplikleri geçirdiği kemik iğnelerle dikerdi
Enüş ismine sadece Ergani ve çevresinde tesadüf edilmektedir.1996 tarihli Diyarbakır telefon rehberinde(s:142-151) Erganiye ait kısmında 14 isim tespit edilmektedir
Yrd.Doç.Dr.S.Erpolat Dünden bugüne Erganideki ziyaret yerleri.Uluslararası Türk Dünyası İnanç Merkezleri Kongresi Bildirileri.Turksev yay.Ankara.2004.s:521
Enuş peygamberin yaşadığı bölgede av hayatından ziraate geçişle ilgili Hilar,Kikan ve Çayönü kalıntıları vardır.Enuş peygamberin bir medeniyete öncülük ettiği ile ilgili veriler dikkati çekmektedir
