31/05/2026
:: บทความวิชาการ อุทาหรณ์คดีปกครอง ::
🚩เรื่อง เอารถคืนไป เอาเงินคืนมา : ประมูลรถแต่จดทะเบียนไม่ได้ … ฟ้องศาลขอให้คืนเงิน !
📚ถาม กรณีกรมศุลกากรจัดประมูลขายทอดตลาดรถจักรยานยนต์ของกลาง ซึ่งตามบัญชีแนบท้ายมิได้แจ้งข้อความใดว่าเป็นรถที่มีสภาพไม่สมบูรณ์หรือไม่สามารถจดทะเบียนได้ กรมศุลกากรต้องรับผิดคืนเงินให้แก่ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นผู้ชนะการประมูลรถคันพิพาท แต่ไม่สามารถจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบกได้ หรือไม่ ?
👉ตอบ ในการประมูลขายทอดตลาดทรัพย์สินของทางราชการ ถือเป็นหน้าที่ของหน่วยงานของรัฐผู้จัดประมูลที่จะต้องแจ้งข้อมูลอันเป็นสาระสำคัญที่ส่งผลต่อการใช้งานทรัพย์สินนั้นโดยชอบด้วยกฎหมายให้ประชาชนผู้เข้าร่วมประมูลทราบก่อนการประมูล
🔹เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า กรมศุลกากรได้รับทราบข้อมูลสำคัญจากกรมการขนส่งทางบกว่า รถจักรยานยนต์คันพิพาทอยู่ในกลุ่มรายการรถที่ไม่สามารถตรวจสอบยืนยันแหล่งที่มาของรถได้ แต่เจ้าหน้าที่ของกรมศุลกากรไม่แจ้งให้ผู้เข้าร่วมประมูลทราบล่วงหน้า ย่อมทำให้ประชาชนต้องเข้ารับภาระเสี่ยงภัยต่อความเสียหายจากการใช้อำนาจขายทอดตลาดของหน่วยงานของรัฐ ผู้ฟ้องคดีซึ่งเข้าร่วมประมูลโดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน ย่อมได้รับความคุ้มครอง
🔹การที่ผู้ฟ้องคดีแสดงเจตนาเข้าร่วมประมูลโดยสำคัญผิดในคุณสมบัติอันเป็นสาระสำคัญ (เข้าใจว่ารถสามารถนำไปจดทะเบียนได้) ย่อมทำให้นิติกรรมการประมูลขายทอดตลาดระหว่างผู้ฟ้องคดีกับกรมศุลกากรตกเป็นโมฆียะตามมาตรา 157 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งผู้ฟ้องคดีอาจบอกล้างได้ โดยให้ถือว่านิติกรรมดังกล่าวเป็นโมฆะตั้งแต่เริ่มแรก และให้คู่กรณีกลับคืนสู่ฐานะเดิม ถ้าเป็นการพ้นวิสัยจะให้กลับคืนเช่นนั้นได้ก็ให้ได้รับค่าเสียหายชดใช้แทนตามมาตรา 175 วรรคหนึ่ง (3) ประกอบมาตรา 176 วรรคหนึ่ง แห่งประมวลกฎหมายดังกล่าว อีกทั้งความสำคัญผิดดังกล่าวก็ไม่ได้เกิดขึ้นจากความบกพร่องหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของผู้ฟ้องคดี
🔹กรมศุลกากรจึงต้องรับผิดคืนเงินให้แก่ผู้ฟ้องคดีเต็มจำนวน ซึ่งการที่ผู้ฟ้องคดียื่นคำร้องขอให้กรมศุลกากรคืนเงิน ย่อมถือว่าเป็นการบอกล้างโมฆียกรรมดังกล่าว และเป็นการยื่นภายในระยะเวลา 1 ปี นับแต่วันที่ได้รับแจ้งผลการจดทะเบียนรถจักรยานยนต์ (วันที่ผู้ฟ้องคดีรู้เหตุสำคัญผิด และอาจบอกล้างหรือให้สัตยาบันนิติกรรมที่เป็นโมฆียะได้) ตามมาตรา 181 แห่งประมวลกฎหมายดังกล่าว
📍ศาลปกครองสูงสุดจึงพิพากษาให้กรมศุลกากรคืนเงินที่ผู้ฟ้องคดีประมูลรถจักรยานยนต์ของกลาง พร้อมดอกเบี้ย โดยมีเงื่อนไขว่าผู้ฟ้องคดีต้องคืนรถในสภาพไม่ด้อยกว่าสภาพเดิมที่ได้รับมา
🌐 อ่านเพิ่มเติม คลิก https://dg.th/ng5tb9jwk4
(คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อร. 3/2568)
