20/02/2026
ตูปะซูตง หมึกยัดไส้ มรดกทางภูมิปัญญาจากปลายด้ามขวานไทย
หมึกยัดไส้ในความทรงจำของผู้เขียนคือหมึกที่ยัดไส้หมูสับผสมวุ้นเส้นที่ทำเป็นแกงจืด แต่ทั้งนี้ในความทรงจำของคนในภูมิภาคอื่นอาจจะแตกต่างกันไป อย่างเช่นผู้คนที่อาศัยอยู่สุดปลายด้ามขวานหรือแถบสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งมีหมึกยัดไส้ที่หน้าตาแตกต่างไปจากความทรงจำของผู้เขียนมาก ๆ
หมึกยัดไส้อย่างหนึ่งที่พบในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีลักษณะเป็นอาหารกึ่งคาวกึ่งหวานที่เรียกขานในชื่อ “ตูปะซูตง” โดยเป็นอาหารเฉพาะถิ่นที่อาจจะเรียกว่าเป็นอาหารในแถบพื้นที่ที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทยทั้งสิ้น เพราะนอกจากในสามจังหวัดชายแดนใต้แล้ว ก็ยังพบเห็นอยู่ที่อดีตสี่รัฐมาลัยซึ่งอยู่ในมาเลเซียในปัจจุบันด้วย
ไม่มีบันทึกทางประวัติศาสตร์ถึงการมีอยู่ของตูปะซูตงมากนัก นัยหนึ่งอาจมองว่ามันเป็นอาหารแบบชาวบ้านที่ไม่ได้มีบทบาทในเรื่องของพิธีกรรมหรือราชสำนักมากนักทำให้การบันทึกถึงอาหารชนิดนี้เป็นไปในแง่ของมุขปาฐะมากกว่าที่จะมีบันทึกสูตรอาหารตายตัว ซึ่งในปัจจุบันนี้ก็ได้กลายมาเป็นอีกหนึ่งสำรับที่ได้รับการยกระดับขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในมาเลเซีย ที่ตูปะซูตงของที่กลันตันและตรังกานูได้รับการยกให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชาติในปี 2018 ด้วย
ลักษณะของตูปะซูตง ก็ตรงตามชื่อโดยตูปะ (Tupat) หมายถึงข้าวเหนียว และซูตง (Sotong) หมายถึงปลาหมึก ลักษณะของตูปะซูตงจึงเป็นหมึกที่ยัดไส้ด้วยข้าวเหนียว โดยข้าวเหนียวนี้เป็นข้าวเหนียวที่นึ่งผสมกับกะทิ (อาจจะคล้ายข้าวเหนียวมูน) เวลาเสิร์ฟจะมีการราดน้ำเชื่อมรสหวานซึ่งเป็นกะทิผสมกับน้ำตาล ซึ่งสูตรของฝั่งมาเลเซียในกลันตันจะใช้เป็นน้ำตาลปี๊บอย่างหนึ่งที่เรียกว่า นิแสแกเร็ก (Nisan kerek) ในขณะที่ฝั่งตรังกานูใช้เป็นน้ำตาลกรวดหรือน้ำตาลธรรมดา ๆ แทน
ความหวานของมันทำให้บางครั้งอาจถูกมองว่าเป็นของหวานด้วย ซึ่งในบางถิ่นอาจจะมีวิธีการดับคาวหมึกที่ต่างกันไป เช่นบางที่อาจจะใช้ตะไคร้ในการดับกลิ่น และก็มีการลอกเอาหนังสีแดง ๆ ออกด้วยเพื่อให้หมึกขาวเนียนและลดกลิ่นคาวในอีกทางหนึ่ง
#จานโปรด #ตูปะซูตง #อาหารใต้ #ไทย #มาเลเซีย #ธนาคารกรุงเทพ
