28/10/2025
📖 เกร็ดความรู้คู่แรงงาน ตอนที่ 127 📖
คำถาม : ลูกจ้างที่มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์จะขอใช้สิทธิ์เกษียณอายุ โดยแสดงเจตนาต่อนายจ้าง ตามมาตรา 118/1 ได้หรือไม่ 🏢👝
พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118/1 บทบัญญัติกำหนดเรื่องการเกษียณอายุไว้ 2 กรณี กรณีแรก กรณีที่มีการตกลงหรือกำหนดอายุการเกษียณของลูกจ้างไว้ อาจเป็นไปตามสัญญาจ้างระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง หรือที่นายจ้างกำหนดไว้ในข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานก็ได้ และเมื่อลูกจ้างมีอายุครบตามข้อตกลงดังกล่าวให้ถือเป็นการเลิกจ้าง กรณีที่สอง กรณีที่มีการตกลงหรือกำหนดอายุการเกษียณของลูกจ้างไว้เกินกว่าอายุ 60 ปี หรือมิได้มีการตกลงหรือกำหนดอายุการเกษียณของลูกจ้างไว้ทั้งในสัญญาจ้างระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างหรือข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ลูกจ้างที่มีอายุครบ 60 ปีขึ้นไปย่อมมีสิทธิแสดงเจตนาเกษียณอายุได้ โดยแสดงเจตนาต่อนายจ้างและให้มีผลเมื่อครบ 30 วันนับแต่วันแสดงเจตนา คดีนี้ศาลแรงงานภาค 1 ฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยที่ 2 มีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานกำหนดเรื่องเกษียณอายุของลูกจ้างไว้ที่อายุ 60 ปีบริบูรณ์และเมื่อพิจารณาข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานระบุว่า จำเลยที่ 2 จ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างเมื่อลูกจ้างเกษียณอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ โดยจำเลยที่ 2 จะให้ลูกจ้างผู้นั้นพ้นจากการเป็นลูกจ้างนับแต่วันที่ 1 มกราคมของปีถัดไป ดังนั้น กรณีที่จำเลยที่ 2 มีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานกำหนดเรื่องการเกษียณอายุของลูกจ้างไว้ที่อายุครบ 60 ปีบริบูรณ์แล้ว มิใช่เป็นกรณีที่มิได้มีการตกลงหรือกำหนดการเกษียณอายุไว้ หรือมีการตกลงหรือกำหนดการเกษียณอายุไว้เกินกว่า 60 ปี ซึ่งข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานเป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างตามพ.ร.บ. แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 10 วรรคสาม ย่อมมีผลใช้บังคับระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างในสถานประกอบกิจการ ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานจึงมีผลใช้บังคับระหว่างจำเลยที่ 2 กับลูกจ้างทั้งหมดทุกคน ดังนั้น โจทก์ต้องยอมรับและปฏิบัติตามข้อบังคับดังกล่าวด้วย เมื่อจำเลยที่ 2 กับโจทก์มิได้มีข้อตกลงยกเว้นเรื่องกำหนดเกษียณอายุตามข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานไว้เป็นประการอื่นโจทก์จึงตกอยู่ในข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานที่กำหนดเกษียณอายุเมื่ออายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ การที่โจทก์เพิ่งเข้ามาทำงานเมื่อโจทก์มีอายุ 61 ปีแล้ว และต่อมามีหนังสือขอเกษียณอายุต่อจำเลยที่ 2 ในขณะที่โจทก์มีอายุ 64 ปี 2 เดือน เมื่อข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานกำหนดการเกษียณอายุไว้ที่อายุ 60 ปี มิได้กำหนดให้อายุการเกษียณของลูกจ้างไว้เกินกว่า 60 ปี โจทก์จึงไม่อาจใช้สิทธิแสดงเจตนาเกษียณอายุ และไม่อาจถือได้ว่าจำเลยที่ 2 เลิกจ้างโจทก์ตามมาตรา 118/1 วรรคสองแห่ง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ได้ แต่เป็นการแสดงเจตนาบอกเลิกสัญญาจ้างของลูกจ้างหรือสมัครใจลาออกเอง โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย คำสั่งของจำเลยที่ 1 ชอบด้วยกฎหมายแล้ว ที่ศาลแรงงานภาค 1 วินิจฉัยว่าขณะโจทก์เข้าทำงานกับจำเลยที่ 2 มีอายุ 61 ปี ถือว่าข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยที่ 2 ไม่ได้กำหนดถึงการเกษียณอายุของลูกจ้างที่เพิ่งเข้าทำงานกับจำเลยที่ 2 เมื่ออายุเกินกว่า 60 ปีไว้ โจทก์จึงใช้สิทธิเกษียณอายุได้และถือว่าเป็นการที่จำเลยที่ 2 เลิกจ้างโจทก์ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118/1 วรรคสอง ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษโดยมติที่ประชุมใหญ่ไม่เห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยทั้งสองฟังขึ้น
พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องเสียทั้งหมด
⚖️ คำพิพากษาศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษที่ 2822/2566
#กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
#กสร
#กสรคุ้มครองสิทธิพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงาน
-------------------------