ศูนย์ดาราศาสตร์ ท้องฟ้าจำลอง อ.บ้านหมอ จ.สระบุรี

04/03/2022

27/12/2021

คลื่นแสงที่ตามองเห็น VS คลื่นอินฟราเรด

ปัจจุบัน นักดาราศาสตร์ศึกษาวัตถุท้องฟ้าที่มีอุณหภูมิต่ำในช่วงคลื่นอินฟราเรด ซึ่งสามารถทะลุกลุ่มฝุ่นและแก๊สในอวกาศได้ดีกว่าช่วงคลื่นที่ตามองเห็น ดังตัวอย่างในภาพ เป็นภาพเนบิวลาใหญ่ในกลุ่มดาวกระดูกงูเรือ บันทึกโดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล แสดงให้เห็นความแตกต่างของเนบิวลาที่สังเกตการณ์ในช่วงคลื่นแสงที่ตามองเห็น (ซ้าย) และช่วงคลื่นอินฟราเรด (ขวา) จะเห็นได้ว่าภาพที่บันทึกผ่านช่วงคลื่นอินฟราเรดช่วยให้นักดาราศาสตร์ศึกษาดาวฤกษ์ที่อยู่ด้านหลังของเนบิวลาได้มากยิ่งขึ้น

อีกไม่นานกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ ที่มีภารกิจหลักในการสำรวจอวกาศในช่วงคลื่นอินฟราเรด จะทำงานร่วมกับกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล และช่วยให้นักดาราศาสตร์ไขความลับของเอกภพเพิ่มขึ้นได้อย่างแน่นอน

เรียบเรียง : ธนกฤต สันติคุณาภรต์ - เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ชำนาญการ สดร.

ข้อมูล : www.webbtelescope.org/webb-science/the-observatory/infrared-astronomy

16/11/2021

#ฝนดาวตกลีโอนิดส์ ปีนี้มีแสงจันทร์รบกวน

คืน 17 - รุ่งเช้า 18 พฤศจิกายน 2564 จะเกิดปรากฏการณ์ฝนดาวตกลีโอนิดส์ หรือ ฝนดาวตกกลุ่มดาวสิงโต อัตราการตก 10 ดวง/ชั่วโมง แต่ในปีนี้ ตรงกับดวงจันทร์ข้างขึ้น 13 - 14 ค่ำ ดวงจันทร์ขึ้นจากขอบฟ้าตั้งแต่หัวค่ำ จนถึงเวลาประมาณ 04:00 น. มีแสงจันทร์จันทร์รบกวนตลอดคืน จึงไม่สามารถสังเกตการณ์ได้

#ฝนดาวตกลีโอนิดส์ เกิดจากสายธารเศษฝุ่นของดาวหาง 55พี เทมเพล-ทัตเทิล (55P Tempel-Tuttle) ที่ยังหลงเหลืออยู่ในวงโคจรของดาวหางตัดผ่านวงโคจรของโลก ทำให้เศษฝุ่นของดาวหางเหล่านั้นเสียดสีกับชั้นบรรยากาศโลก เกิดการเผาไหม้จนเห็นเป็นแสงสว่างวาบคล้ายลูกไฟวิ่งพาดผ่านท้องฟ้า ทิศทางวงโคจรของฝนดาวตกลีโอนิดส์สวนทางกับทิศทางวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ทำให้ความเร็วของเม็ดฝุ่นที่เข้ามาเสียดสีกับบรรยากาศโลกมีความเร็วค่อนข้างมาก โดยมีความเร็วสูงถึง 71 กิโลเมตรต่อวินาที ฝนดาวตกลีโอนิดส์ เป็นฝนดาวตกที่มีความสว่างมากที่สุด จึงได้รับการขนานนามว่า “ #ราชาแห่งฝนดาวตก ”

นอกจากฝนดาวตกลีโอนิดส์ที่จะได้ชมกันในเดือนนี้แล้ว #กลางเดือนธันวาคมยังมีฝนดาวตกเจมินิดส์ หรือ #ฝนดาวตกคนคู่ ตั้งแต่หลังเที่ยงคืนของวันที่ 13 ธันวาคม ต่อเนื่องไปจนถึงเช้ามืดของวันที่ 14 ธันวาคม 2564 คืนดังกล่าวก็มีแสงจันทร์รบกวนเช่นกัน แต่ดวงจันทร์จะตกลับขอบฟ้าประมาณหลังเที่ยงคืนของวันที่ 13 และจะสามารถสังเกตฝนดาวตกเจมินิดส์ได้หลังเวลา 01:30 น. เป็นต้นไป จนถึงรุ่งเช้า

18/07/2021

กองการศึกษาร่วมกับอำเภอบ้านหมอ ปรับปรุงศูนย์ดาราศาสตร์เป็นศูนย์พักพิงผู้ป่วยโควิด 19 อ.บ้านหมอ เมื่อ 16 กค. 2564

07/07/2021

#สุขสันต์วันทานาบาตะ 🎋
วันที่ 7 เดือน 7 นี้ มีตำนานนิทานรักแห่งดวงดาวมาเล่าให้ฟังกันครับ

หากพูดถึงวันแห่งความรัก แน่นอนว่าทุกคนคงจะนึกถึงวันวาเลนไทน์ หรือวันที่ 14 กุมภาพันธ์ แต่สำหรับประเทศญี่ปุ่น ยังมีวันแห่งความรักอีกวันหนึ่ง นั่นคือ #วันทานาบาตะ (Tanabata / 七夕) ตรงกับวันที่ 7 เดือน 7 ของทุกปี มีต้นกำเนิดดั้งเดิมมาจากนิทานเรื่อง 7 นางฟ้าของประเทศจีน กลายมาเป็นเรื่องราวความรักของ "สาวทอผ้า” กับ “หนุ่มเลี้ยงวัว" และเกี่ยวข้องกับ 3 กลุ่มดาวบนท้องฟ้า ได้แก่ กลุ่มดาวพิณ กลุ่มดาวหงส์ และกลุ่มดาวนกอินทรีย์

#กาลครั้งหนึ่ง มีนางฟ้าองค์หนึ่งนามว่า “โอริฮิเมะ” (Orihime) หรือ “เวกา” (Vega) เป็นลูกสาวของเทพผู้ครองสวรรค์ เธองดงาม ขยันขันแข็ง และเป็นที่เลื่องลือในหมู่เทพเรื่องฝีมือการทอผ้าที่งดงามวิจิตรหาตัวจับยาก อย่างไรก็ตาม เธอใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการทอผ้าเสียหมด แทบไม่หยุดพัก บิดาของเธอเห็นแบบนั้นก็เป็นห่วงและสงสาร ไม่อยากให้เธอทอผ้าเพียงอย่างเดียวไปตลอดชีวิต จึงคิดจะหาคู่ครองให้ และจัดพิธีเลือกคู่ให้กับโอริฮิเมะ

ในพิธีเลือกคู่ มีชายหนุ่มมากหน้าหลายตามาให้โอริฮิเมะได้เลือกสรร แต่ชายหนุ่มที่โอริฮิเมะถูกใจกลับเป็นเพียงแค่ชายเลี้ยงวัวธรรมดา ๆ นามว่า “ฮิโกโบชิ” (Hikoboshi) หรือ “อัลแตร์” (Altair) ทั้งสองตนตกหลุมรักกันตั้งแต่วินาทีแรกที่สบตา เทพผู้เป็นบิดาเมื่อเห็นว่าทั้งสองถูกตาต้องใจกันจริง ก็ได้จัดให้ทั้งสองแต่งงานกันสมดังใจปรารถนา แต่ทว่า ปัญหาก็เกิดขึ้น...

เมื่อได้ใช้ชีวิตร่วมกันแล้ว ทั้งสองคนต่างก็ลุ่มหลงอยู่ในความรักจนไม่เป็นอันทำการทำงาน โอริฮิเมะไม่ยอมกลับมาทอผ้าดังเดิม ส่วนฮิโกโบชิก็ละทิ้งวัวของตัวเอง จนทำให้พวกวัวเดินเพ่นพ่านไปทั่วสวรรค์ ก่อความเดือดร้อนให้แก่เหล่าเทพอย่างมาก บิดาของโอริฮิเมะโกรธและผิดหวังเป็นอย่างมาก จึงลงโทษทั้งสองให้แยกจากกัน โดยขีดทางช้างเผือกขึ้นมาขวางกั้นเอาไว้

เมื่อทั้งสองต้องแยกจากกัน โอริฮิเมะก็เศร้าโศกเสียใจจนไม่อาจทอผ้าให้สวยงามได้ดังเดิม ความหดหู่ไร้ชีวิตชีวาของเธอทำให้ผู้เป็นบิดาเกิดความสงสารอีกครั้ง จึงยอมใจอ่อนให้ทั้งสองได้พบกันปีละครั้ง ในวันที่ 7 เดือน 7 ของทุกปี แต่มีเงื่อนไขว่า ทั้งโอริฮิเมะและฮิโกโบชิต้องกลับมาทำงานอย่างขยันขันแข็งเหมือนเดิม

อย่างไรก็ตาม เมื่อถึงเวลาที่ได้มาพบกัน ทั้งสองคนก็ไม่อาจข้ามทางช้างเผือกมาพบกันได้ ทำได้แค่เพียงเจอหน้ากันอยู่คนละฟากฝั่งของทางช้างเผือกเท่านั้น เมื่อนั้นเองมีฝูงนกกางเขนบินผ่านมาเห็น จึงได้ถามไถ่สิ่งที่เกิดขึ้นกับทั้งสอง พอได้ทราบสาเหตุก็เกิดความสงสารขึ้นมาจับใจ พากันต่อตัวเรียงกันเป็นสะพานนกกางเขน ทำให้โอริฮิเมะและฮิโกโบชิสามารถข้ามทางช้างเผือกมาพบกันได้อีกครั้ง ไม่เพียงเท่านั้น เหล่านกกางเขนต่างสัญญาว่าจะมาเป็นสะพานให้ทั้งสองได้ข้ามมาพบกันในทุกปี ยกเว้นในปีที่มีฝนตกเท่านั้น

#เกร็ดความรู้จากกลุ่มดาว

ในคืนวันที่ 7 เดือน 7 ของทุกปี (หากฝนไม่ตก) เราจะมองเห็น #ทางช้างเผือก ขั้นกลางอยู่ระหว่าง #ดาวเวกา ในกลุ่มดาวพิณ กับ #ดาวอัลแตร์ ในกลุ่มดาวนกอินทรีย์ ขณะเดียวกันเราจะเห็น #ดาวเดเนบ ในกลุ่มดาวหงส์ อยู่ตรงกลางทางช้างเผือก ทำหน้าที่เสมือนเป็นสะพานเชื่อมให้ดาวทั้งสองดวงได้มาพบกัน

นอกจากนี้ เมื่อลากเส้นเชื่อมดวงดาวสว่างทั้งสามดวงข้างต้น จะมีลักษณะเป็นสามเหลี่ยม เมื่อใดที่เรามองเห็นสามเหลี่ยมนี้ในช่วงหัวค่ำทางด้านทิศตะวันออก นั่นหมายความว่า ฤดูร้อนได้ย่างกรายเข้ามาแล้ว จึงทำให้นักดาราศาสตร์เรียกสามเหลี่ยมนี้ว่า #สามเหลี่ยมฤดูร้อน นั่นเอง

เรียบเรียง : พัชริดา ยั่งยืนเจริญสุข – เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาตร์

17/02/2021

สุริยุปราคาและจันทรุปราคาในปี 2564

สุริยุปราคาและจันทรุปราคาในปี 2564 13 กุมภาพันธ์ 2564 โดย: วรเชษฐ์ บุญปลอด       พ.ศ. 2564 มีสุริยุปราคาและจันทรุปราคาเ....

17/02/2021

กลุ่มดาวขาตั้งภาพ Pictoris

จานรวมมวลดาวเคราะห์ ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ
ดาวแปรแสงแบบยืดหด ชนิด Delta Scuti
ดาวฤกษ์ที่ใกล้ดวงอาทิตย์เพียง 12 ปีแสง
กลุ่มดาวที่มีของแปลกขนาดนี้เป็นอย่างไร มาฟังกันเลย

กลุ่มดาวขาตั้งภาพ Pictorisจานรวมมวลดาวเคราะห์ ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะดาวแปรแสงแบบยืดหด ชนิด Delta Scutiดาวฤกษ์ที่ใก....

16/02/2021

วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2554 เวลา 16.00 น. ศูนย์ดาราศาสตร์ ท้องฟ้าจำลอง สังกัดกองการศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม องค์การบริการส่วนจังหวัดสระบุรี ได้รับเกียรติในการจัดสถานที่ในการประชุม คณะกรรมาธิการ วิสามัญพิจารณาศึกษาแก้ไขการออกประทานบัตรเหมืองแร่ และผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่ สภาผู้แทนราษฎร ณ.ศาลาแปดเหลี่ยม ศูนย์ดาราศาสตร์ท้องฟ้าจำลอง อำเภอบ้านหมอ จังหวัดสระบุรี

04/02/2021

อีกแค่ 2 สัปดาห์เท่านั้น ยานสำรวจ Mars Perseverance จะลงจอดบนดาวอังคาร!
18 กพ นี้ ลุ้นไปด้วยกัน!

One-stop shopping for everything you need to know about the upcoming landing of the Mars 2020 Perseverance rover.

22/12/2020

โครงการจัดค่ายวิชาการบูรณาการเพื่อการศึกษาเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติและอื่นๆที่เกี่ยวข้อง (ฝนดาวตกเจมินิดส์) ครั้งที่ 1 ประจำปีงบประมาณ 2563 ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดสระบุรี ในวันที่ 13-14 ธันวาคม 2563 ณค่ายลูกเสือเจ็ดคต-โป่งก้อนเส้า (ธนเดช) อ.แก่งคอย จ.สระบุรี

19/12/2020

#ดาวพฤหัสบดี และ #ดาวเสาร์ ในช่องมองภาพเดียวกันครับ!

NARIT จัดสังเกตการณ์ตั้งแต่วันที่ 19 -​ 23 ธันวาคม 2563 วันพรุ่งนี้จะใกล้กันยิ่งกว่านี้ และใกล้ที่สุดในวันที่ 21 ธันวาคมนี้ครับ

#ดาวพฤหัสบดีเคียงดาวเสาร์ ใกล้ที่สุดในรอบ 397 ปี จะสังเกตการณ์ได้ตั้งแต่ดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าจนถึงเวลาประมาณ 19:30 น. จากนั้นดูดาวที่น่าสนใจอื่นๆ ได้จนถึง 22:00 น. ครับ