จังหวัดพิษณุโลก มีขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม และการละเล่นพื้นเมืองที่สำคัญ ที่นิยมปฏิบัติสืบทอดกันมาแต่โบราณ
1. ประเพณีทรงน้ำพระพุทธชินราช พระพุทธชินราชเป็นพระพุทธรูปสำคัญคู่บ้านคู่เมือง
ที่ชาวพิษณุโลกยึดถือเป็นที่พึ่งทางใจ ชาวพิษณุโลกจะพากันมาสรงน้ำพระพุทธชินราช
เพื่อความเป็นสิริมงคลในวันตรุษสงกรานต์ ซึ่งตรงกับวันที่ 13-15 เมษายน ของทุกปี
2.ประเพณีย่ำกองบอกเวลา จะใช้ต
ีเวลา ณ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ปัจจุบันนี้ยังตีกลองบอกเวลาทุกวัน เพื่อรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมไว้ชาวพิษณุโลกทุกคนจะรู้สิกอบอุ่นใจเมื่อได้ยินกลองตีบอกเวลา
3. ประเพณีปักธงชัย เป็นประเพณีดั้งเดิมของชาวอำเภอนครไทยจังหวัดพิษณุโลก โดยชาวนครไทยมีความเชื่อว่าอำเภอนครไทยคือ
“เมืองบางยาง” ในอดีต ซึ่งพ่อขุนบางกลางหาวใช้เป็นที่รวบรวมไพร่พลเพื่อขับไล่ขอมในการต่อสู้ครั้งนั้นพ่อขุนบางกลางหาวได้รับชัยชนะ
จากการสู้รบ จึงเอาผ้าคาดเอวผูกปลายไม้ปักไว้บนยอดเขาช้างล้วง เพื่อเป็นอนุสรณ์ ในชัยชนะ ชาวนครไทยจึงได้ยึดถือเป็นประเพณีปฏิบัต
ิในวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 12 ของทุกปี ชาวนครไทยจะร่วมกันทอผืนธงผ้าฝ้าย และจะนำไปยังเขาช้างล้วงเพื่อปักธงชัย โ ดยมีพระสงฆ
์ร่วมเจริญชัยมงคลคาถา โดยในการจัดงานจะมีกิจกรรมต่างๆ เช่น การประกวดแห่ธง การแข่งขันผู้พิชิตเขาช้าล้วง การประกวด
ธิดาปักธง ฯลฯ
4. ประเพณีสนเรือ คือ พิธีเซ่นไหว้ผีเรือน หรือผีบรรพบุรุษที่ได้อันเชิญมาไว้บนเรือนซึ่งเป็นการแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ
ผู้ล่วงลับไป ผีเรือนก็จะปกป้องคุ้มครองรักษาตนและครอบครัวให้มีความสุขเจริญก้าวหน้า ทำมาค้าขึ้น พิธีนี้นิยมทำกันเป็นประจำทุกปี
หรือ 2 - 3 ปี ครั้งก็ได้
5. ประเพณีการเล่นคอน หรืออิ้นคอน เป็นการละเล่นระหว่างหนุ่มสาวที่โยนลูกช่วงให้แก่กันพร้อมกับร้องรำทำเพลง
เทศกาลนี้นิยมเล่นคือ เวลาหลังจากที่เก็บเกี่ยวข้าวในนาเรียบร้อยแล้ว ราวๆ เดือน 4 - 5
6. ประเพณีการแต่งงาน หรือเรียกว่า "งานกินดอง" ชาวหนุ่มหญิงไทยซึ่งที่รักชอบกัน ฝ่ายชายจะส่งผู้ใหญ่มาสู่ขอต่อพ่อแม่ฝ่ายหญิง เพื่อพูดจาตกลงกันแล้วก็นัดแต่งงานได้
7. ประเพณีงานศพ เมื่อมีคนตายลง บรรดาญาติมิตรจะพากันนำศพลงเรือนไปป่าช้า แล้วจะช่วยกันทำพิธีศพ
8. การละเล่นพื้นบ้าน มีการละเล่นมังคละ รำวงฮินเลเล การเล่นขอฝน
9. ประเพณีแข่งเรือยาว การแข่งเรือยาวเป็นสัญลักษณ์อย่างหนึ่งของจังหวัดพิษณุโลก
ที่ได้ยึดมาเป็นเวลาช้านาน จนกระทั่งปัจจุบัน จังหวัดพิษณุโลกจะจัดงานแข่งเรือยาวประเพณ
ีประมาณ เดือนตุลาคมของทุกปี หลังจากนำผ้าห่มองค์พระพุทธชินราช ในงานนี้จะมีการประกวด
ขบวนเรือ การแข่งเรือยาวประเพณี และมีการประดับขบวนเรือยาวต่างๆ สวยงามน่าชม
งานนี้จัดขึ้นบริเวณแม่น้ำน่าน หน้าวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ
10. งานมหกรรมอาหารและสินค้าของระลึกจังหวัดพิษณุโลก งานมหกรรมอาหารฯ จัดขึ้นเป็นประจำในช่วงเดือนเมษายน
และในเดือนธันวาคมของทุกปี โดยเทศบาลนครพิษณุโลกร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
