23/04/2026
📘บทความที่ 𝟭𝟮📘
#วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ #มหาวิทยาลัยมหาจุฬาฯ วิทยาเขตพะเยา
𝗝𝗼𝘂𝗿𝗻𝗮𝗹 𝗼𝗳 𝗦𝗮𝗲𝗻𝗴𝗞𝗵𝗼𝗺𝗞𝗵𝗮𝗺 𝗕𝘂𝗱𝗱𝗵𝗶𝘀𝘁 𝗦𝘁𝘂𝗱𝗶𝗲𝘀
🟦 ปีที่ 11 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2569)
🟦 Vol. 11 No. 1 (January - April 2026)
📍 วารสาร TCI 1 (2568-2572)
©บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา©
บทความวิจัย: การศึกษาองค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนในลุ่มน้ำอิง จังหวัดพะเยาและเชียงราย
𝗥𝗲𝘀𝗲𝗮𝗿𝗰𝗵 𝗔𝗿𝘁𝗶𝗰𝗹𝗲: The Study on the Knowledge of Buddhism and Local Wisdom in Conservation, Utilization, and Benefit Sharing from Community Forests in the Ing Basin, Phayao and Chiang Rai Provinces
ผู้เขียน: ชูชาติ สุทธะ
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา
นภาพร หงษ์ทอง
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา
พงษ์ประภากรณ์ สุระรินทร์
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา
พระครูใบฎีกาเฉลิมพล อริยวํโส
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา
𝐀𝐮𝐭𝐡𝐨𝐫𝘀: Chuchat Sutta
Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Phayao Campus
Napaporn Hongthong
Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Phayao Campus
Phongprabhakorn Surarin
Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Phayao Campus
Phrakhrubaideeka Chalermpon Ariyavamํso
Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Phayao Campus
✍️บทคัดย่อ✍️
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและวิธีการทางพระพุทธศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชน เพื่อศึกษารูปแบบทางพระพุทธศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่น และเพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนในลุ่มน้ำอิง จังหวัดพะเยาและเชียงราย กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย ได้แก่ ผู้นำชุมชน คณะกรรมการป่าชุมชน เจ้าหน้าที่หน่วยงานรัฐและเอกชน ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 30 รูป/คน พื้นที่ในการศึกษา คือ 1) บ้านบัว ตำบลบ้านตุ่น อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา 2) บ้านปี้ ตำบลเวียง อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา และ 3) บ้านบุญเรือง ตำบลบุญเรือง อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย วิเคราะห์ข้อมูลใช้หลักการวิเคราะห์เนื้อหา โดยการจำแนกข้อมูลอย่างเป็นระบบ เชื่อมโยงความสัมพันธ์และสร้างข้อสรุปจากข้อมูลที่รวบรวมไว้
ผลการวิจัยพบว่า 1. แนวคิดและวิธีการทางพระพุทธศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนตามหลักการจัดการทรัพยากรป่าไม้เพื่อให้เกิดผลผลิตที่ยั่งยืน 3 ด้าน คือ 1) การใช้อย่างชาญฉลาด 2) การฟื้นฟูสิ่งที่เสื่อมโทรม 3) การเก็บกักและแบ่งปัน 2. ทั้ง 3 ชุมชนมีรูปแบบทางพระพุทธศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ที่เหมือนกัน คือ พิธีบวชป่า พิธีสืบชะตาแม่น้ำ พิธีเลี้ยงผีขุนน้ำและความเชื่อเรื่องผีเจ้าป่าเจ้าเขา รวมทั้งการใช้ภูมิปัญญาที่เป็นความรู้ใหม่ คือ การทำแนวกันไฟ การดับไฟป่า การปลูกป่า การเพาะพันธุ์กล้าไม้ท้องถิ่น การจัดตั้งคณะกรรมการและกฎระเบียบในการจัดการป่าชุมชน องค์ความรู้ในทางพระพุทธศาสนาประกอบด้วย 1) ด้านศาสนธรรม 2) ด้านศาสนบุคคล และ 3) ด้านศาสนพิธี ในทางภูมิปัญญาท้องถิ่นประกอบด้วย (1) ความเชื่อเรื่องผีและขึด (2) ความรู้ใหม่ (3) พิธีกรรม และ (4) จารีตประเพณีหรือวิถีปฏิบัติ
คำสำคัญ: #องค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนา; #ภูมิปัญญาท้องถิ่น; #การอนุรักษ์; #การใช้และแบ่งปันผลประโยชน์; #ป่าชุมชน
👇สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่👇
https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jsbs/article/view/278812
♦ติดต่อลงบทความ หรือสอบถามเพิ่มเติมที่♦
📞 โทร. 065-419-681-5
📧 E-mail: [email protected]
👉 page: วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ JSBS
🟩 LINE: