17/12/2025
ဒီတစ်ပတ် (ဒီဇင်ဘာ ၉ - ၁၆) မြန်မာ့အရေး သုံးသပ်ချက် အစီရင်ခံစာကို ဖတ်ပြီးတဲ့အခါ အဓိက ထူးခြားဖြစ်စဉ်တွေကို မိတ်ဆွေတို့အတွက် အနှစ်ချုပ် မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေက "Converging Crises" လို့ခေါ်တဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးနဲ့ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းတွေ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဆုံတွေ့နေတဲ့ ကာလဖြစ်နေပါတယ်။
အဓိက သတိပြုစရာ အချက် (၃) ချက်ကို ထုတ်နုတ်တင်ပြလိုက်ပါတယ်။
၁။ စီးပွားရေးလောကကို တုန်လှုပ်စေတဲ့ "ကြမ်းတမ်းသော လုယူမှု" (Predatory Extraction) 📉
စစ်ကောင်စီရဲ့ နိုင်ငံခြားငွေ အကျပ်အတည်းက အထွတ်အထိပ် ရောက်လာပါပြီ။ စက်သုံးဆီ လုပ်ငန်းရှင်ကြီးတွေကို အရင်က ရယူထားပြီးသား ဒေါ်လာတွေအတွက် "နောက်ပြန်ပေးဆပ်ခြင်း" (Retroactive Payment) ပုံစံနဲ့ ဒေါ်လာ (၂၅၇) သန်း ပြန်သွင်းဖို့ ဖိအားပေးနေပါတယ်။ ဒါဟာ စီးပွားရေးယုံကြည်မှုကို လုံးဝ ပျက်ပြားစေပြီး၊ မကြာခင်မှာ ဆီပြတ်လပ်မှုတွေ တစ်ကျော့ပြန် ဖြစ်လာနိုင်ခြေ ရှိနေပါတယ်။
၂။ စစ်မှုထမ်းဥပဒေရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ "လုပ်သား ဦးနှောက် ယိုစီးမှု" (Brain Drain) ⚠️
မန္တလေးနဲ့ ရန်ကုန်မှာ လူငယ်တွေကို အတင်းအဓမ္မ စစ်မှုထမ်းခိုင်းဖို့ ဖမ်းဆီးမှုတွေ ကြမ်းလာတာကြောင့် လူငယ်အများစု နယ်စပ်ဘက်ကို တိမ်းရှောင်နေကြရပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပြည်တွင်း လုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ လုပ်သားရှားပါးပြီး ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတွေ ရပ်တန့်လုနီးပါး ဖြစ်လာနေသလို၊ ကုန်ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်မှုကိုလည်း ပိုမို တွန်းအားပေးနေပါတယ်။
၃။ "အုပ်ချုပ်၍ မရလျှင် နေထိုင်၍ မရစေရ" မူဝါဒ🔥
စစ်ရေးအရ နယ်မြေစိုးမိုးမှု ဆုံးရှုံးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီဟာ မန္တလေးတိုင်း မြောက်ပိုင်းနဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းလို နေရာတွေမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့တဲ့ နယ်မြေတွေမှာ စာသင်ကျောင်းနဲ့ ဆေးရုံတွေကိုပါ ပစ်မှတ်ထား ဖျက်ဆီးတဲ့ "Denial Strategy" ကို သုံးလာတာ တွေ့ရပါတယ်။
သုံးသပ်ချက်
လက်ရှိအချိန်မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ မိမိတို့ပိုင်ဆိုင်မှုတွေအတွက် အန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု (Risk Management) ကို အထူးသတိထား ပြင်ဆင်သင့်သလို၊ ပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း လေကြောင်းရန် သတိပေးချက်တွေကို အထူးဂရုစိုက်ကြဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
NUG အစိုးရဘက်မှာတော့ ဝန်ကြီးဌာနတွေကို ကျစ်လစ်အောင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပေမယ့် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးတွင်း စီမံခန့်ခွဲမှု ပွတ်တိုက်မှုတချို့ ရှိနေတာကိုလည်း သတိပြုစရာ တွေ့ရပါတယ်။
အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို မျက်ခြေမပြတ် စောင့်ကြည့်ရင်း ဘေးကင်းကြပါစေ။ 🙏
#သတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေး
#သုတေသန_မှတ်တမ်း
