20/04/2023
#รอบรู้เรื่องมะเร็ง
"เมษายน เดือนแห่งการณรงค์ต้ายภัยมะเร็ศีรษะและลำคอ"..ทำความรู้จักกับมะเร็งศีรษะและลำคอ...
มะเร็งศีรษะและลำคอ (Head and Neck cancer)
🔴อุบัติการณ์ของโรคมะเร็งศีรษะและลำคอ🔴
โรคมะเร็งศีรษะและลำคอเป็นโรคที่พบมากเป็นอันดับ 6 ของโลก ในปี ค.ศ. 2020 มีจำนวนผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและลำคอรายใหม่ทั่วโลก 890,000 คน และเสียชีวิต 430,000 คน โดยพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิง 2-4 เท่า สำหรับในประเทศไทยพบเป็นอันดับที่ 6 ของมะเร็งทั้งหมด1..มะเร็งศีรษะและลำคอ เป็นมะเร็งที่เกิดขึ้นในเยื่อบุผิวทางเดินหายใจและทางเดินอาหารส่วนต้น โดยตำแหน่งที่สำคัญในทางเดินอาหารและหายใจส่วนบนที่อาจเกิดเป็นมะเร็ง ได้แก่ ช่องปาก ช่องคอ โพรงรอบจมูก กล่องเสียง ต่อมธัยรอยด์ และต่อมน้ำลาย โดยทั่วไปเมื่อกล่าวถึงมะเร็งศีรษะและลำคอ จะหมายถึงเฉพาะมะเร็งในบริเวณช่องปาก ช่องคอ กล่องเสียง และบริเวณโพรงอากาศรอบจมูกเท่านั้น
💢สัญญาณอันตราย
...ระยะแรก....จะขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เป็น เช่น
- มะเร็งของกล่องเสียง : อาการเสียงแหบ
- มะเร็งช่องปาก : อาการแผลเรื้อรัง ปวดพูดไม่ชัด เลือดออกจากแผล และก้อนยื่นออกมา
- มะเร็งบริเวณโคนลิ้นและกล่องเสียง : อาการกลืนเจ็บ กลืนลำบาก เสียงเปลี่ยน หรือหายใจไม่สะดวก
- มะเร็งหลังโพรงจมูก : อาการหูอื้อ ฟังไม่ชัด เกิดจากภาวะน้ำคั่งในหู
- มะเร็งของช่องจมูกและโพรงอากาศรอบจมูก : อาการแน่นโพรงจมูก หรือปวดศีรษะตื้อๆ
*มะเร็งบางตำแหน่ง เช่น หลังโพรงจมูก หรือ บริเวณใต้กล่องเสียง ทั้งนี้อาจไม่มีอาการใด ๆ ในระยะแรก
....ระยะลุกลาม....จะมีหลากหลายอาการ
- น้ำหนักลดลง
- อาการปวดร้าวจากมะเร็งลุกลามไปที่เส้นประสาท
- อาการของเส้นประสาทสมองถูกทำลาย เช่น ตามองเห็นภาพซ้อน
- อาการหายใจลำบากจากทางเดินหายใจอุดกั้น
- แผลที่ทะลุออกทางผิวหนัง และเลือดออกจากช่องปาก หรือช่องคอ
💢ปัจจัยเสี่ยง
- การสูบบุหรี่ ทั้งที่สูบเอง หรือคนใกล้ตัวสูบ แล้วสูดหายใจเข้าไป
- การดื่มสุรา
- บางรายมีความผิดปกติระดับยีนที่เสริมให้เกิด“มะเร็งช่องปาก” โดยเฉพาะบริเวณกระพุ้งแก้มจากการดื่มสุราและสูบบุหรี่
- การเคี้ยวหมากร่วมกับใบยาสูบในอดีต ซึ่งปัจจุบันพบน้อยลง
- สาเหตุเสริมอื่นๆ ได้แก่ ภาวะภูมิคุ้มกัน ความผิดปกติทางพันธุกรรม
- การมีแผลเรื้อรังในช่องปาก
💢อาการ
- อาการทางจมูกและโพรงหลังจมูก เช่น มีอาการคัดแน่นจมูกตลอดเวลา จะเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะถ้าเป็นข้างเดียว จะมีกลิ่นเหม็นในจมูก น้ำมูก หรือเสมหะปนเลือดติดต่อกันหลายวัน
- หูอื้อข้างเดียว โดยเฉพาะถ้าไม่มีอาการของหวัด หรือไซนัสร่วมด้วย ปวดร้าวไปที่หูเวลากลืน
- เสียงแหบเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยไม่มีอาการของการติดเชื้อทางเดินหายใจ และไม่ได้เกิดหลังจากการใช้เสียงดังหรือตะโกน หายใจไม่สะดวก อาจมีอาการกลืนแล้วสำลักร่วมด้วย
- กลืนอาหารแล้วเจ็บ โดยเฉพาะปวดร้าวไปหู เจ็บคอเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ
- มีก้อนที่คอโตขึ้นเรื่อย ๆ ส่วนมากมักจะไม่มีอาการปวด
💢การป้องกัน
- หลีกเลี่ยงหรือลดการสัมผัสกับสารก่อมะเร็งต่าง ๆ เช่น บุหรี่ แอลกอฮอล์
- ลดการรับประทานอาหารหมักดอง
- ดูแลรักษาสุขภาพช่องปากให้ดี และผู้ที่ใส่ฟันปลอมควรหมั่นตรวจเช็กสม่ำเสมอไม่ให้ฟันปลอมหลวม เพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งช่องปาก
- ฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อ HPV เพราะเป็นสาเหตุหนึ่งของการเกิดมะเร็งคอหอยส่วนปาก
- หากพบอาการที่สงสัยว่าผิดปกติของร่างกายให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็ว
💢การรักษา
สำหรับการรักษามีหลายวิธี ได้แก่ การผ่าตัด การฉายรังสี และการให้ยา ซึ่งอาจเป็นยาเคมีบำบัด, ยามุ่งเป้าหรือยาภูมิคุ้มกัน ขึ้นอยู่กับระยะโรค การรักษาอาจใช้เพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือใช้หลายๆ อย่างประกอบกันขึ้นอยู่กับแพทย์ในการพิจารณาสภาพร่างกายและโรคประจำตัวของผู้ป่วยแต่ละราย
