24/08/2026
เปิดความยิ่งใหญ่ “ดอนยายทอง”
หลักฐาน 2,000 ปี บอกเล่าอารยธรรมเมืองเพชรบุรีที่คนรุ่นเราเพิ่งได้เห็น
ทั้งโครงกระดูก กลองมโหระทึก เครื่องประดับทองคำ และแหวนจารึกอักษรโบราณ
ของดีอยู่ใต้แผ่นดินบ้านเราแท้ ๆ ยิ่งดูก็ยิ่งภูมิใจว่า “เพชรบุรีไม่ธรรมดา”
เสียดายก็แต่ว่า กรมศิลป์ฯ ไม่ได้ชวน “คนคลองกระแชง” ไปดูด้วยตาตัวเองสักคนจะได้เล่าให้คนเพชรฟังให้ถึงพริกถึงขิงเสียหน่อย
ช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา วงการประวัติศาสตร์และโบราณคดีคงไม่มีเรื่องไหนทำให้คนเพชรบุรีอย่าง “คนคลองกระแชง” หัวใจพองโตเท่ากับการค้นพบหลักฐานโบราณคดีที่ “ดอนยายทอง” อำเภอบ้านลาด
พูดกันตามตรง ก็เป็นคนเพชรบุรีโดยกำเนิด เกิดที่นี่ โตที่นี่ เรียนหนังสือที่นี่ เดินเล่นตามถนนหนทางบ้านเรามาตั้งแต่เด็ก ชื่อ “คนคลองกระแชง” ก็บอกยี่ห้ออยู่แล้วว่าเป็นคนเมืองเพชร แต่ถ้าถามว่าโครงกระดูกอายุเป็นพันปี กลองสำริด หรือแหวนทองคำที่มีอักษรโบราณมันสำคัญอย่างไร
เอ้า! ก็ต้องยอมรับว่าอาจไม่ได้อินกับเรื่องเก่าแก่ขนาดนั้นหรอก
ประวัติศาสตร์บางเรื่องมันไกลตัวเสียจนเหมือนเป็นเรื่องของคนอื่น เป็นเรื่องของคนเมื่อหลายร้อยหลายพันปีก่อน จนกระทั่งวันหนึ่งหลักฐานเหล่านั้นถูกขุดขึ้นมาจากแผ่นดินบ้านเราเอง จึงได้รู้ว่า สิ่งที่เราเดินเหยียบอยู่ทุกวัน อาจมีเรื่องราวซ่อนอยู่ใต้ดินลึกกว่าที่คิด
แล้วก็อดนึกถึงคำที่ครูเคยสอนไม่ได้ว่า
“เพชรบุรีเคยเป็นเมืองสำคัญมาแต่โบราณ ก่อนสมัยสุโขทัยเสียอีก”
ตอนเด็ก ๆ ฟังก็เฉย ๆ ไม่รู้ว่ามันสำคัญอย่างไร วันนี้พอมีหลักฐานโบราณคดีทยอยปรากฏขึ้นมา ก็ได้แต่ยิ้มกับตัวเองว่า
เออ ครูไม่ได้โม้จริง ๆ
เพชรบุรีบ้านเรานี่มันไม่ธรรมดาเสียแล้ว
ล่าสุด น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ยกคณะมาจากกรุงเทพฯ มาถึง “วิมานบนลานลั่นทม” หรือ “เขาวัง” ที่คนเพชรเรียกกันติดปาก เพื่อเปิดนิทรรศการพิเศษ “ดอนยายทอง : ปฐมบทอารยธรรมเมืองเพชรบุรี” ณ พระที่นั่งราชธรรมสภา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี จังหวัดเพชรบุรี โดยมี “ผู้ว่าฯ เอ็ม” ร.ต.ท.ภพชนก ชลานุเคราะห์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี ให้การต้อนรับ
เรื่องนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะโชคช่วย หากแต่เป็นผลจากการทำงานทางโบราณคดีอย่างจริงจัง
สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี เริ่มขุดค้นแหล่งโบราณคดีดอนยายทอง หมู่ 5 บ้านดอนพลับ ตำบลสมอพลือ อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี ตั้งแต่วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2569 โดยได้รับความร่วมมือจากเจ้าของพื้นที่ หน่วยงานราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สถาบันการศึกษา วัดเขาทะโมน และชาวบ้านในพื้นที่
สิ่งที่ค่อย ๆ ปรากฏออกมาจากผืนดิน ทำให้ภาพของเพชรบุรีในอดีตชัดขึ้นทีละน้อย
พบว่า ดอนยายทองเคยเป็นแหล่งฝังศพของชุมชนโบราณ พบโครงกระดูกมนุษย์ถึง 11 โครง พบกลองมโหระทึก 6 ใบ ซึ่งถูกใช้เป็นเครื่องอุทิศแก่ผู้ตาย รวมทั้งภาชนะดินเผา ภาชนะสำริด เครื่องประดับสำริด ลูกปัดแก้ว ลูกปัดหิน และเครื่องประดับทองคำอีกจำนวนมาก
แต่หนึ่งในหลักฐานที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจเป็นพิเศษ คือ แหวนทองคำที่มีจารึกอักษรอินเดียโบราณ “พราหมี”
หลักฐานชิ้นเล็ก ๆ แต่เรื่องราวที่มันเล่านั้นใหญ่เหลือเกิน
แหวนดังกล่าวกำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ 5-7 หรือประมาณ 1,900-2,100 ปีมาแล้ว และสอดคล้องกับผลการตรวจวิเคราะห์อายุถ่านจากหลุมขุดค้นโดยห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ในสหรัฐอเมริกา ซึ่งระบุว่าแหล่งโบราณคดีดอนยายทองมีอายุประมาณ 2,100 ปี
นั่นหมายความว่า คนที่เคยอาศัยอยู่บนผืนดินแถบนี้เมื่อสองพันกว่าปีก่อน ไม่ได้เป็นเพียงชุมชนเล็ก ๆ ที่ตัดขาดจากโลกภายนอกอย่างที่เราอาจจินตนาการ
พวกเขามีพิธีกรรม มีความเชื่อ มีการจัดการกับความตาย มีเครื่องประดับ มีงานโลหะ มีลูกปัด และที่สำคัญ มีร่องรอยของการติดต่อกับโลกภายนอก
ประวัติศาสตร์จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของ “คนโบราณ”
แต่มันคือเรื่องของ คนที่เคยอยู่บนแผ่นดินเดียวกับเรา
แผ่นดินที่วันนี้เราเรียกว่า “เพชรบุรี”
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมระบุว่า การค้นพบดอนยายทอง พร้อมหลักฐานทั้งกลองมโหระทึก โครงกระดูกมนุษย์ เครื่องประดับทองคำ และแหวนทองคำจารึกอักษรพราหมี ไม่เพียงสะท้อนความรุ่งเรืองของชุมชนในอดีต แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญในการศึกษาการตั้งถิ่นฐาน พิธีกรรม ความเชื่อ การติดต่อค้าขาย และความเชื่อมโยงของผู้คนในภูมิภาคตะวันตกกับโลกภายนอก
สำหรับคนเพชรบุรี นี่จึงไม่ใช่เพียงนิทรรศการโบราณคดีอีกงานหนึ่ง
แต่มันคือการได้มองย้อนกลับไปยังบ้านของตัวเอง แล้วพบว่า ก่อนที่เราจะเกิด ก่อนที่ปู่ย่าตายายจะเกิด ก่อนที่ชื่อ “เพชรบุรี” จะถูกเรียกขาน ผู้คนเคยใช้ชีวิต เคยรัก เคยเชื่อ เคยทำมาหากิน และเคยฝังคนที่รักไว้บนผืนดินแห่งนี้มาแล้วนับพันปี
กรมศิลปากรจึงนำโบราณวัตถุและศิลปวัตถุสำคัญจากดอนยายทองมาจัดแสดงให้ประชาชนได้ชม ระหว่างวันที่ 24-28 สิงหาคม 2569 ณ พระตำหนักสันถาคารสถาน ภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี จังหวัดเพชรบุรี
“คนคลองกระแชง” ก็อยากชวนคนเพชร คนต่างถิ่น และคนที่สนใจประวัติศาสตร์ มาดูกันเสียหน่อย
ไม่ต้องเป็นนักโบราณคดี ไม่ต้องรู้ประวัติศาสตร์มาก่อนก็ได้
เดินเข้าไปดูกลองมโหระทึก ดูเครื่องประดับทองคำ ดูแหวนวงเล็ก ๆ ที่มีตัวอักษรจากดินแดนอันไกลโพ้น แล้วลองถามตัวเองเล่น ๆ ว่า
คนที่สวมแหวนวงนี้เมื่อสองพันปีก่อน เขาเป็นใคร เขาเดินทางมาจากไหน และเพชรบุรีในวันนั้นหน้าตาเป็นอย่างไร
บางทีการได้เห็นอดีตด้วยตาตัวเอง อาจทำให้เรารักบ้านเกิดมากขึ้นโดยไม่รู้ตัว
เพราะบ้านเมืองไม่ใช่เพียงถนนหนทาง ตึกอาคาร หรือสถานที่ที่เราเกิด
บ้านเมืองคือเรื่องราวของผู้คนที่ฝากรอยเท้าเอาไว้บนแผ่นดิน
และวันนี้ แผ่นดินเพชรบุรีกำลังค่อย ๆ เล่าเรื่องของมันให้เราฟัง
คนคลองกระแชงขอเชิญชวนจ้า ใครอยู่เพชรบุรี ใครมาเที่ยวเพชรบุรี อย่ามัวแต่ขึ้นเขาวังแล้วถ่ายรูปสวย ๆ อย่างเดียว ลองแวะเข้าไปดู “ดอนยายทอง” กันสักครั้ง เพราะสิ่งที่อยู่ตรงหน้าอาจเป็นคำตอบว่า ทำไมเมืองเพชรของเราจึงมีเรื่องราวยิ่งใหญ่กว่าที่คนรุ่นเราเคยรู้
อดีตอยู่ใต้ดิน แต่ความภาคภูมิใจอยู่ในใจคนเพชร…ไปดูกันให้เห็นกับตา ว่าเพชรบุรีบ้านเรานั้น “ไม่ธรรมดา” แค่ไหน
#เล่าเท่าที่รู้ #คนคลองกระแชง #เพชรบุรี #พระอินทร์4242
