29/08/2026
“SGiFarm” แพลตฟอร์มยกระดับการผลิตสินค้าเกษตรสร้างมูลค่า
ชู “ระบบตรวจสอบย้อนกลับ” เพิ่มรายได้ให้เกษตรกรอย่างยั่งยืน....................................................................................
ในวันที่สภาพอากาศเปลี่ยนแปลงและต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูงขึ้น เกษตรกรไทยกลุ่มหนึ่งไม่ได้นั่งรอความเมตตาจากฟ้าฝนอีกต่อไป แต่พวกเขากำลังใช้ข้อมูลจากเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ ในการบริหารจัดการฟาร์มเกษตรและแปลงเพาะปลูกให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ไม่ใช่แค่การเพิ่มปริมาณและคุณภาพของผลผลิตทางการเกษตร แต่ยังยกระดับมูลค่าสินค้าเกษตรไทย ด้วยระบบตรวจสอบย้อนกลับ ที่ตรวจไปถึงต้นทางการผลิต สร้างความเชื่อมั่นในการตัดสินใจซื้อสินค้าให้กับผู้บริโภค
และนี่คือเรื่องราวของ “SGiFarm” แพลตฟอร์มยกระดับการผลิตสินค้าเกษตรไทยด้วยนวัตกรรมภูมิสารสนเทศ ที่พัฒนาขึ้นในปี 2568 โดยสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA แพลตฟอร์มนี้เป็น “เครื่องมือสำคัญ” ที่จะเข้ามาเปลี่ยนวิถีเกษตรกรรมแบบดั้งเดิมให้กลายเป็น “เกษตรอัจฉริยะ” สร้างรายได้ที่มั่นคงและยั่งยืนให้กับกลุ่มเกษตรกรที่เป็นฐานรากสำคัญของประเทศไทย
“ 1 ปีที่ผ่านมา มีเกษตรกรไทยใช้แพลตฟอร์ม SGiFARM ในการจัดการฐานข้อมูลแปลงเพาะปลูกถึง 3,500 ราย ครอบคลุม 64 กลุ่มเกษตรกรทั่วประเทศ มี 64 ผลิตภัณฑ์สินค้าเกษตรที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้น และมีมหาวิทยาลัยต่างๆและหน่วยงานในพื้นที่กว่า 24 แห่ง ร่วมขับเคลื่อนและนำแพลตฟอร์มนี้ไปใช้ส่งเสริมเกษตรกรในความดูแล ”
เบื้องหลังความสำเร็จของแพลตฟอร์มนี้ เริ่มต้นจากประสบการณ์ในการลงพื้นที่เพื่อฟังเสียงสะท้อนจากเกษตรกรตัวจริงที่ต้องเผชิญกับปัญหา และพบว่าสิ่งที่เกษตรกรส่วนใหญ่ต้องการ คือ การรู้ล่วงหน้าถึงข้อมูลสำคัญต่างๆ ในแปลงปลูกของตนเอง เช่น สภาวะอากาศ จะหว่านข้าววันนี้อีก 1-2 วันจะมีฝนตกลงมาหรือไม่ เพื่อจะนำไปวางแผนทำการเพาะปลูกได้อย่างเหมาะสมกับสถานการณ์ และต้องการเครื่องมือในการเก็บข้อมูลสำคัญในแปลง การบันทึกกิจกรรมการเพาะปลูก มาตรฐานการผลิต ที่สามารถจัดเก็บและเข้าถึงได้อย่างสะดวกรวดเร็ว รวมทั้งเมื่อผลผลิตออกมาแล้วจะทำอย่างไรให้ขายได้ราคาดี เพราะประสบปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ
“ธนากร สงวนตระกูล” นักภูมิสารสนเทศชำนาญการพิเศษ สำนักประยุกต์และพัฒนาภูมิสารสนเทศ ฝ่ายจัดการการเกษตร GISTDA กล่าวว่า จากโจทย์ความต้องการดังกล่าว นำมาสู่การพัฒนาเครื่องมือที่ใช้งานได้จริง ใน “โครงการยกระดับการผลิตสินค้าเกษตรที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่/อัจฉริยะด้วยนวัตกรรมภูมิสารสนเทศแบบมีส่วนร่วมกับชุมชน” ซึ่งมีเป้าหมายที่ท้าทายในการทำให้อัตราการขยายตัวของมูลค่าสินค้าของเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่น(Gi) เกษตรปลอดภัย(GAP) เกษตรชีวภาพ(Organic) เกษตรแปรรูป และเกษตรอัจฉริยะ เพิ่มขึ้นได้ถึง 25-50% สูงกว่าเป้าหมายของแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ที่วางไว้ 4-15 %ตามลำดับ
ทั้งนี้ SGiFarm ได้เปิดโอกาสให้กลุ่มเกษตรกรหรือวิสาหกิจชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารจัดการข้อมูลด้วยตนเองได้ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ภายในแพลตฟอร์มออกแบบการบันทึกข้อมูลที่สร้างหลักฐานการผลิตอย่างเป็นระบบ และเน้นการใช้งานง่าย โดยเกษตรกรสามารถใช้จัดเก็บข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการขึ้นทะเบียนเกษตรกร และข้อมูลมาตรฐานการผลิต รวมถึงบันทึกกิจกรรมการเพาะปลูก ค่าใช้จ่าย ผลผลิตและรายได้ ตลอดฤดูเพาะปลูก เพื่อนำมาใช้ในการวางแผนการเพาะปลูกในฤดูกาลถัดไป
ขณะเดียวกัน SGiFarm ยังเป็นช่องทางให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูลสำคัญ ที่จะนำมาใช้ในการเพาะปลูกโดยเฉพาะแปลงเพาะปลูกของตนเอง เช่น ข้อมูลจากดาวเทียมและภูมิสารสนเทศ ข้อมูลสภาวะอากาศ ที่มีการพยากรณ์รายชั่วโมงและล่วงหน้า 7 วัน โดยเชื่อมโยง API จากกรมอุตุนิยมวิทยา ข้อมูลภัยพิบัติจากการวิเคราะห์ด้วยภาพถ่ายจากดาวเทียม ที่ติดตามทั้งได้ภัยแล้ง โดยแสดงดัชนีเสี่ยงภัยแล้งในแปลง พร้อมคำแนะนำสำหรับการเพาะปลูกเพื่อช่วยประเมินพื้นที่และตัดสินใจเพาะปลูกในแต่ละระดับความเสี่ยง ติดตามอุทกภัย โดยแสดงข้อมูลพื้นที่น้ำท่วม รวมถึงพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม ติดตามข้อมูลร่องรอยการเผาไหม้และจุดความร้อนที่เกิดขึ้นในแปลงและพื้นที่โดยรอบ เพื่อให้เกษตรกรสามารถเฝ้าระวัง ตรวจสอบ และประเมิน
สถานการณ์ที่จะส่งผลกระทบและเกิดความเสียหายกับแปลงเพาะปลูก ข้อมูลความสมบูรณ์ของพืช (NDVI) ที่จะช่วยให้เกษตรกรติดตามความสมบูรณ์ของพืชที่ปลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ และข้อมูลดูดซับและปลดปล่อยคาร์บอนในแปลง ที่เชื่อมโยงกับ API : Carbon Atlas ซึ่งเป็นเทรนด์สำคัญของเกษตรกรรมโลกในอนาคต
...และที่สำคัญ จากการจัดเก็บข้อมูลการผลิตที่เป็นระบบในแพลตฟอร์ม ทำให้สินค้าเกษตรที่เกษตรกรผลิตขึ้น สามารถนำมาสร้าง “ระบบตรวจสอบย้อนกลับ(Traceability)” โดยแพลตฟอร์มฯ จะสร้าง QR Code ผลิตภัณฑ์ เชื่อมโยงข้อมูลแปลงปลูก กระบวนการผลิต และมาตรฐานที่ได้รับ รวมถึงเรื่องราวของกลุ่มเกษตรกรเข้าด้วยกัน ช่วยสร้างความน่าเชื่อถือและเพิ่มมูลค่าให้แก่สินค้าเกษตรของกลุ่มเกษตรกรหรือวิสาหกิจชุมชนที่เข้าร่วมโครงการ…
อย่างไรก็ดี สิ่งที่ยืนยันความสำเร็จของ SGiFarm ได้ดีที่สุดคือ “ตัวเลขรายได้ที่เพิ่มขึ้นจริง ” ของกลุ่มเกษตรกรที่นำแพลตฟอร์มนี้ไปใช้ในการยกระดับสินค้า สร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค อย่างเช่น กลุ่มผู้ปลูกทุเรียนในพื้นที่ต่าง ๆ มีการยกระดับสู่การเป็นทุเรียนปลอดสารพรีเมียม ได้นำ QR Code มาทำเป็น Tag ติดที่ผลทุเรียนและฉลากสินค้าแปรรูป ทำให้ผู้บริโภคกล้าตัดสินใจซื้อทุเรียนคุณภาพสูง ที่ตรวจสอบแหล่งที่ปลูกและมาตรฐานการเพาะปลูกได้ในราคาที่เหมาะสม และกลุ่มผู้ปลูกข้าวอินทรีย์ จากเดิมที่เคยขายผลิตภัณฑ์ได้ในราคา 60-80 บาท ต่อกิโลกรัม เมื่อใช้ QR Code ตรวจสอบย้อนกลับของ SGiFarm ติดที่ผลิตภัณฑ์ ทำให้สามารถขยับราคาขึ้นไปขายที่ 120-150 บาท ต่อกิโลกรัมได้ เนื่องจากผู้บริโภคเกิดความเชื่อมั่น ในมาตรฐานข้าวอินทรีย์ที่กลุ่มเกษตรกรผลิต จากการ สแกน QR Code ตรวจสอบ
ปัจจุบัน GISTDA ยังคงลงพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพื่อร่วมกับกลุ่มเกษตรและหน่วยงานในพื้นที่ จัดเก็บข้อมูลกับเกษตรกรถึงระดับรายแปลง มีการส่งเสริมการใช้ประโยชน์ อบรมถ่ายทอดองค์ความรู้นวัตกรรมภูมิสารสนเทศการเกษตร SGiFarm และ วิธีการใช้งานระบบตรวจสอบย้อนกลับ เพื่อยกระดับการผลิตสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และกลุ่มเกษตรแปลงใหญ่ ให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้น
ก้าวต่อไปของ SGiFarm ทีมจาก GISTDA มีแผนพัฒนาระบบเพิ่มเติมให้สามารถวิเคราะห์ข้อมูลรายแปลงได้ละเอียดยิ่งขึ้น โดยแสดงผลผ่าน Dashboard ที่เข้าใจง่าย พร้อมมีระบบแจ้งเตือนและให้คำแนะนำผ่านมือถือ ซึ่งเปรียบเสมือน “ผู้ช่วย” ที่ทำให้เกษตรกรสามารถรู้เท่าทันและรับมือกับการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศได้อย่างทันท่วงที
จากความร่วมมือกับทุกภาคส่วน ในการขับเคลื่อนการนำเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศไปใช้ประโยชน์สำหรับทุกคนตามนโยบาย “GI for All” คาดว่าจะสามารถขยายผลกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้งานแพลตฟอร์ม SGiFarm เพิ่มอีก 50 กลุ่ม มีผลิตภัณฑ์เกษตรสร้างมูลค่าตรวจสอบย้อนกลับได้อีก 50 ผลิตภัณฑ์ และเกษตรกรได้ประโยชน์เพิ่มขึ้นอีก 3,000 ราย ภายในปี 2570
อย่างไรก็ตาม GISTDA ไม่ได้พัฒนาแค่แพลตฟอร์มเท่านั้น เรายังยกระดับการใช้งานให้เข้าถึงง่ายสำหรับเกษตรกรและประชาชน ผ่านแอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟนอีกด้วย
กลุ่มเกษตรกร ที่เข้าร่วมโครงการ ฯ สามารถใช้งานแพลตฟอร์ม SGiFarm ได้ฟรี ผ่าน Web Application ( https://sgifarm.gistda.or.th) และ Mobile Application ทั้งในระบบ Android
--------------------------------------------
Unlocking Agro-Value: SGiFarm Empowers Farmers with Traceability Platform for Sustainable Growth
As climate volatility and rising production costs squeeze farmers, a growing number of Thai agricultural producers are no longer waiting at the mercy of the skies. Instead, they're turning to satellite and geo-informatics data to manage their farms and plots with far greater precision — not just to boost the volume and quality of their harvests, but to raise the value of Thai agricultural products through a traceability system that tracks output all the way back to its source, giving consumers confidence in what they buy.
This is the story of "SGiFarm" — a platform designed to elevate Thai agricultural production through geo-informatics innovation, developed in 2025 by the Geo-Informatics and Space Technology Development Agency (Public Organization), or GISTDA. The platform is emerging as a key tool in transforming traditional farming into "smart agriculture," offering a stable and sustainable income stream for the farming communities that form the backbone of the country.
Over the past year, 3,500 Thai farmers across 64 farmer groups nationwide have used SGiFarm to manage data on their plots. The platform has helped add value to 64 agricultural products, with more than 24 universities and local agencies partnering to roll it out and support farmers under their care.
The platform's success traces back to fieldwork and conversations with farmers grappling with real problems on the ground. What emerged was a clear need: advance knowledge of critical conditions on their own plots — weather patterns, whether rain would fall in the next day or two before sowing rice — so they could plan planting around actual conditions. Farmers also wanted tools to record essential field data, log cultivation activities and production standards, and store it all in a way that was fast and easy to access. And once the harvest came in, there was the perennial challenge of selling at a fair price, given how often crop prices collapse.
Thanakorn Sanguantrakul, a geo-informatics specialist at the Office of Geo-Informatics Development and Application, GISTDA, said these needs shaped the development of a practical tool under the "Project to Upgrade Agricultural Production Using Modern/Smart Technology through Community-Participatory Geo-Informatics Innovation." The project set an ambitious target: raising the growth rate of value for geographical-indication (GI) products, GAP-certified safe agriculture, organic farming, processed agricultural goods, and smart farming by 25–50% — well above the 4–15% targets set out in Thailand's 20-year national strategy.
SGiFarm allows farmer groups and community enterprises to manage their own data from upstream to downstream. The platform is built for ease of use, with a data-logging system that creates a systematic production record. Farmers can use it to store the information needed to register as farmers and to document production standards, while also logging cultivation activities, costs, yields and income throughout the growing season — data that then feeds into planning for the following season.
At the same time, SGiFarm gives farmers access to critical data sources specific to their own plots. This includes satellite and geo-informatics data and weather information — hourly forecasts and a 7-day outlook — drawn via API from the Thai Meteorological Department. It also delivers satellite-image-based disaster analysis, tracking drought risk through an on-plot risk index with cultivation advice to help farmers assess conditions and make planting decisions at each risk level; flood monitoring, showing flooded areas as well as flood-risk zones; and tracking of burn scars and hot spots on and around plots, so farmers can monitor, verify and assess situations that could damage their crops. The platform also provides vegetation health data (NDVI) to help farmers track crop condition efficiently, and carbon sequestration and emissions data for each plot, linked to the Carbon Atlas API — a trend set to become increasingly important for agriculture worldwide.
Crucially, the systematic production data stored on the platform allows farmers' goods to carry a full "traceability" system. SGiFarm generates a product QR code linking data on the plot, the production process, certified standards, and the story of the farmer group behind it — building trust and adding value to the goods produced by participating farmer groups and community enterprises.
The clearest proof of SGiFarm's impact, though, is the real income growth among farmer groups who have used the platform to elevate their products and build consumer trust. Durian growers in several regions, for instance, have upgraded to premium, chemical-free durian, using QR code tags on the fruit itself and on processed-product labels — giving consumers the confidence to pay a fair price for high-quality durian whose growing origin and standards can be verified. Organic rice growers who once sold their product for 60–80 baht per kilogram have been able to raise prices to 120–150 baht per kilogram after attaching SGiFarm's traceability QR code, as consumers gained confidence in the organic standards behind the rice after scanning to verify it.
GISTDA continues to work directly with farming communities and local agencies, gathering plot-level data and running training sessions to spread knowledge of SGiFarm's geo-informatics tools and the traceability system, aiming to raise the value of goods produced by farmer groups, community enterprises and large-scale farming collectives.
Looking ahead, the GISTDA team plans to further develop the system for more detailed plot-level analysis, displayed through an easy-to-read dashboard, complete with mobile alerts and recommendations — functioning as a kind of "assistant" that helps farmers stay ahead of and respond to climate change in real time.
Through collaboration across sectors to put space and geo-informatics technology to use for everyone under the "GI for All" policy, GISTDA expects to expand SGiFarm to 50 more farmer groups, add traceability to 50 more agricultural products, and benefit 3,000 additional farmers by 2027.
Beyond the platform itself, GISTDA has also made the system more accessible to farmers and the public through a dedicated smartphone app. Farmer groups participating in the project can use SGiFarm free of charge via its web application (https://sgifarm.gistda.or.th) and mobile app, available on both Android and iOS.
#ภูมิสารสนเทศ #เทคโนโลยีอวกาศ #เทคโนโลยี #เกษตรอัจฉริยะ
