11/08/2026
🌍Global Diplomatic Hub🌎
📍โต๊ะข่าวต่างประเทศ
โดย ส่วนวิเทศสัมพันธ์ กองวิชาการและแผนงาน กรมการปกครอง
☁️นโยบาย Cloud First กับการยกระดับงานบริการภาครัฐ
💡ความหมายและแนวความคิด
- Cloud First (นโยบายคลาวด์เป็นหลัก) คือ แนวทางเชิงกลยุทธ์ที่กำหนดให้หน่วยงานภาครัฐให้ความสำคัญกับการเลือกใช้บริการ Cloud เป็นทางเลือกแรก (First Priority) ในการดำเนินโครงการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยจะพิจารณาใช้คลาวด์ก่อนที่จะหันไปใช้การสร้างศูนย์ข้อมูลแบบติดตั้งในพื้นที่ของหน่วยงานเอง (On-Premise)
- เปลี่ยนกระบวนทัศน์ในการบริหารจัดการไอทีของภาครัฐโดยสิ้นเชิงจากเดิมที่ต่างคนต่างทำ (Silo-based) ไปสู่การใช้ทรัพยากรร่วมกันในลักษณะบริการแบบรวมศูนย์ (Shared Services)
📄ความเป็นมา
- นโยบาย Cloud First เริ่มต้นอย่างเป็นทางการโดยรัฐบาลกลางของสหรัฐอเมริกาในปี พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) ภายใต้การนำของ Vivek Kundra ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายสารสนเทศ (CIO) คนแรกของรัฐบาลกลางโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดความซ้ำซ้อนของโครงสร้างพื้นฐานไอที เพิ่มประสิทธิภาพ และลดต้นทุน
🌏การดำเนินนโยบาย Cloud First ของต่างประเทศ
🇺🇸 สหรัฐอเมริกา : เริ่มโดยหน่วยงาน Office of Management and Budget (OMB) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่จัดการและกำกับดูแลงบประมาณและประสิทธิภาพการดำเนินงานของรัฐบาล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และปรับปรุงความปลอดภัยของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) ผ่านการนำเทคโนโลยี Cloud Computing มาใช้งานในหน่วยงานของรัฐ การดำเนินนโยบายดังกล่าวทำให้สหรัฐฯ สามารถลดจำนวนศูนย์ข้อมูล (Data Center) แยกส่วนลงได้มากกว่า 4,000 แห่ง และทำให้งบประมาณด้านไอทีลดลงอย่างชัดเจน
🇸🇬 สิงคโปร์: มีการประกาศใช้นโยบายภายใต้การนำของ GovTech (Government Technology Agency of Singapore) จัดระดับชั้นคลาวด์ตามระดับความเสี่ยงของข้อมูลเป็น 3 ระดับ ได้แก่ 1) Government Private Cloud (G-Cloud) ระบบคลาวด์ส่วนตัวของรัฐบาลที่แยกตัวเป็นเอกเทศ สำหรับระบบที่มีความสำคัญระดับชาติสูง เช่น ระบบระบุตัวตนประชากร (SingPass) และข้อมูลด้านความมั่นคง 2) Government on Commercial Cloud (GCC) เป็นโมเดลที่นำระบบโครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการคลาวด์ระดับโลก (เช่น AWS, Microsoft Azure, Google Cloud) มาครอบด้วยมาตรการความปลอดภัยของรัฐบาลเอง 3) GCC Plus (GCC+) รองรับข้อมูลระดับความลับ เช่น ข้อมูลประวัติการรักษาพยาบาล หรือพยานหลักฐานทางกฎหมาย โดยยังได้ประโยชน์จากความเร็วและนวัตกรรมของบริษัทระดับโลก แต่ล็อกให้จัดเก็บข้อมูลและถอดรหัสอยู่ภายในอาณาเขตทางกายภาพของสิงคโปร์เท่านั้น
🇫🇷 ฝรั่งเศส: ขับเคลื่อนภายใต้หลักการ "Cloud au Centre" ที่เน้นปฏิรูปภาครัฐสู่ระบบดิจิทัล (Digital Transformation) และเสริมสร้างอำนาจอธิปไตยทางดิจิทัล (Digital Sovereignty) ของประเทศ โดยมีการจัดระดับคลาวด์ของรัฐบาล ซึ่งแบ่งตามความปลอดภัยและประเภทข้อมูล 3 ระดับ ได้แก่ 1) คลาวด์ภายใน (Cloud Interne) พัฒนาและดูแลโดยกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทยของฝรั่งเศส ใช้สำหรับข้อมูลที่มีความอ่อนไหวสูงมาก เช่น ข้อมูลความมั่นคง และข้อมูลทางทะเบียนราษฎร 2) คลาวด์เฉพาะกลุ่ม (Cloud Dédié) เป็นคลาวด์ที่สร้างขึ้นโดยความร่วมมือกับผู้ให้บริการระดับโลก (เช่น Microsoft, Google) แต่ต้องตั้งอยู่ในศูนย์ข้อมูล (Data Center) ภายในประเทศฝรั่งเศส 3) คลาวด์ภายนอก (Cloud Externe) สำหรับข้อมูลทั่วไปของรัฐที่ไม่มีความเสี่ยง สามารถใช้บริการคลาวด์สาธารณะทั่วไปได้เพื่อความประหยัดและยืดหยุ่น
🇹🇭 การขับเคลื่อนนโยบาย Cloud First ของประเทศไทย
1. ยุคเริ่มต้นและการวางรากฐาน (พ.ศ. 2555 - 2562)
- พ.ศ. 2555: เริ่มดำเนินโครงการ Government Cloud (G-Cloud) โดยสำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (ในขณะนั้น) เพื่อเริ่มให้บริการโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์แก่หน่วยงานรัฐ
- พฤษภาคม 2562: เปิดตัวโครงการ Thailand Government Data Center and Cloud (GDCC) หรือระบบคลาวด์กลางภาครัฐ เพื่อบูรณาการทรัพยากรไอทีและลดการลงทุนที่ซ้ำซ้อน
2. การกำหนดนโยบายเชิงยุทธศาสตร์ (พ.ศ. 2566)
- กันยายน - พฤศจิกายน 2566: แถลงนโยบาย "Go Cloud First" ต่อรัฐสภา และ ครม. มีมติเห็นชอบนโยบาย
- ธันวาคม 2566: คณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เห็นชอบแนวทาง 4 องค์ประกอบ (การจัดการ Demand, Supply, ระบบบริหารจัดการ และนิเวศการจัดซื้อจัดจ้าง) พร้อมแต่งตั้ง คณะกรรมการเฉพาะด้านการขับเคลื่อนตามนโยบายการใช้คลาวด์เป็นหลัก (Cloud First Policy)
3. การขับเคลื่อนเชิงปฏิบัติและกำหนดมาตรฐาน (พ.ศ. 2567 - 2568)
- ตุลาคม 2567: คณะกรรมการเฉพาะด้านฯ กำหนด กรอบแนวทางบริหารจัดการ เช่น การให้ความสำคัญกับ Public Cloud เป็นอันดับแรก, การออกแบบระบบแบบ Cloud Native, และการใช้โมเดลงบประมาณแบบจ่ายตามการใช้งานจริง (Pay-as-you-go)
- มิถุนายน 2568: เปิดตัว "GDCC Open Data" ซึ่งเป็นคลาวด์ภาครัฐยุคใหม่ที่เน้นการบูรณาการความร่วมมือกับผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ทั้งในและต่างประเทศ
4. สถานะปัจจุบัน (พ.ศ. 2568 - ถึงปัจจุบัน)
- 26 สิงหาคม 2568: ครม. มีมติเห็นชอบให้ทุกส่วนราชการและหน่วยงานของรัฐชะลอการดำเนินการในการจัดซื้อจัดจ้างหรือเช่าใช้บริการระบบคลาวด์ เพื่อรอความชัดเจนเกี่ยวกับแนวทางการบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัล (National Cloud) ของประเทศไทย
- 11 พฤศจิกายน 2568: ครม. มีมติเห็นชอบให้ยกเว้นการปฏิบัติตามมติ ครม. เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2568 เรื่องการชะลอการจัดซื้อจัดจ้างระบบคลาวด์ (Cloud) โดยให้หน่วยงานที่มีงบประมาณอยู่แล้วสามารถดำเนินโครงการต่อได้ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อการบริการประชาชน รักษาความต่อเนื่องในการให้บริการประชาชนผ่านระบบดิจิทัล และป้องกันไม่ให้ระบบงานสำคัญที่โอนย้ายไปอยู่บนคลาวด์แล้วต้องสะดุดหยุดลงจากคำสั่งชะลอเดิม
“Well-rounded, Creative, Innovative, Public Spirit”
— Foreign Affairs Division —
“ครบเครื่อง–สร้างสรรค์–ทันสมัย–ใจสาธารณะ”