12/03/2026
“ขอเชิญชวน....รับฟังรายการวิทยุทางสถานีวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา ในรายการ "รอบโลกรัฐสภา" ในวันศุกร์ที่ 13 มีนาคม 2569 เวลา 16.00 - 17.00 นาฬิกา และในรายการ "ละติจูดรอบโลก"
ในวันเสาร์ที่ 14 มีนาคม 2569 เวลา 20.00 - 21.00 นาฬิกา ทางคลื่นวิทยุ F.M.87.50 MHz. โดยมี ดร.หรินทร์ สูตะบุตร ผู้บังคับบัญชากลุ่มงานพิพิธภัณฑ์และจดหมายเหตุ สำนักวิชาการ และว่าที่ร้อยโท ภณธกร กุลสันต์ วิทยากรชำนาญการ ศูนย์ประชาคมอาเซียนของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร เป็นผู้ดำเนินรายการ
ในหัวข้อเรื่อง “งานรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภาของประเทศไทยและประเทศต่างๆ ทั่วโลก”
งานรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภา (State Opening of Parliament) เป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่สำคัญและ
มีความศักดิ์สิทธิ์ในหลายประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศที่มีรูปแบบการปกครองแบบประชาธิปไตย
อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (Constitutional Monarchy) หรือระบบรัฐสภา รัฐพิธีนี้เป็นสัญลักษณ์
ของการเริ่มต้นสมัยประชุมรัฐสภาใหม่ และเป็นเวทีสำหรับประมุขแห่งรัฐในการแถลงนโยบายของรัฐบาล
รูปแบบและธรรมเนียมที่น่าสนใจของรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภาในประเทศต่างๆ ทั่วโลก มีดังนี้
1. สหราชอาณาจักร (United Kingdom)
สหราชอาณาจักรเป็นต้นแบบของระบบรัฐสภาแบบเวสต์มินสเตอร์ (ระบอบการปกครองประชาธิปไตย แบบมีรัฐสภา) โดยรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภาของสหราชอาณาจักรเต็มไปด้วยประวัติศาสตร์และธรรมเนียม
ที่สืบทอดมาหลายร้อยปี ยิ่งใหญ่และเก่าแก่ที่สุดในโลก
• พิธีการสำคัญ: พระมหากษัตริย์ (ปัจจุบันคือสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3) จะเสด็จพระราชดำเนินด้วยราชรถ
และขบวนทหาร ไปยังพระราชวังเวสต์มินสเตอร์ ซึ่งเป็นอาคารรัฐสภาของอังกฤษในกรุงลอนดอน และประทับบนราชบัลลังก์ในสภาขุนนาง (House of Lords)
• ธรรมเนียมที่โดดเด่น
* การค้นหาห้องใต้ดิน: ทหารองครักษ์จะค้นหาห้องใต้ดินของรัฐสภาก่อนเริ่มงาน เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์กบฏดินปืน (Gunpowder Plot) ของ Guy Fawkes ในปี 1605
* Black Rod: เจ้าหน้าที่ที่เรียกว่า Black Rod จะเดินไปเรียกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (House of Commons) แต่ประตูจะถูกกระแทกปิดใส่หน้า เพื่อแสดงถึงความเป็นอิสระของสภาล่างจากอำนาจของกษัตริย์ Black Rod ต้องใช้ไม้เท้าเคาะประตู 3 ครั้งจึงจะได้รับอนุญาตให้เข้า
• สุนทรพจน์: กษัตริย์จะทรงอ่าน "สุนทรพจน์ขององค์พระประมุข" (The King’s Speech) โดยมีคณะรัฐมนตรี เป็นผู้เตรียมเนื้อหาเพื่อแถลงนโยบายและร่างกฎหมายของรัฐบาลในวาระนั้น
2. ประเทศญี่ปุ่น (Japan)
• ญี่ปุ่นเป็นอีกหนึ่งประเทศในเอเชียที่มีรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภาที่เน้นความสงบ เรียบง่ายและสำรวม
แต่เปี่ยมไปด้วยความศักดิ์สิทธิ์เป็นพิธีที่สง่างามตามแบบราชสำนักญี่ปุ่น
• พิธีการสำคัญ: สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะจะเสด็จพระราชดำเนินไปยังอาคารรัฐสภา (สภาไดเอท) ในกรุงโตเกียว โดยพิธีจะจัดขึ้นที่ห้องประชุมของสภาที่ปรึกษา (House of Councillors หรือสภาสูง)
• พระราชดำรัส: สมเด็จพระจักรพรรดิจะพระราชทานพระราชดำรัสสั้นๆ มักเป็นการอวยพรให้การประชุมราบรื่น และหวังว่าสมาชิกรัฐสภาจะทำหน้าที่เพื่อความสุขของประชาชนและสันติภาพของโลก โดยใช้เวลาอ่านเพียง 1-2 นาทีเพื่อเปิดการประชุมอย่างเป็นทางการ โดยไม่มีเรื่องนโยบายรัฐบาล เพราะรัฐธรรมนูญญี่ปุ่นระบุว่าจักรพรรดิทรงเป็นสัญลักษณ์และไม่ยุ่งเกี่ยวกับการเมือง โดยมีนายกรัฐมนตรีและสมาชิกของทั้งสองสภาเข้าร่วม พิธีการจะเน้นความสำรวมและเป็นทางการสูง
ประเทศมาเลเซีย
มาเลเซียเป็นประเทศที่มีระบบการปกครองแบบสหพันธรัฐและมีพระมหากษัตริย์ที่หมุนเวียนกันขึ้นครองราชย์ ทำให้รัฐพิธีมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ผสมผสานระหว่างธรรมเนียมรัฐสภาแบบอังกฤษ เข้ากับ ความรุ่งเรืองของวัฒนธรรมมลายูและอิสลาม อย่างเข้มข้น
1. การผลัดเปลี่ยนองค์ประมุข (The Unique Monarchy)
จุดที่น่าสนใจที่สุดคือ มาเลเซียมีระบบกษัตริย์ที่ "หมุนเวียน" กันทุก 5 ปี จากเจ้าผู้ครองรัฐทั้ง 9 รัฐ
• ดังนั้น ในรัฐพิธีเปิดรัฐสภาแต่ละรอบ (วาระ 5 ปี) เราอาจจะได้เห็น Yang di-Pertuan Agong
(สมเด็จพระราชาธิบดี) องค์ใหม่ ซึ่งมาจากรัฐที่ต่างกัน ทำให้สีสันของพิธีมีความหลากหลายตามอัตลักษณ์
ของแต่ละรัฐ
2. ขบวนแห่และกองเกียรติยศ (Pomp and Pageantry)
ก่อนเริ่มพิธีในอาคาร จะมีพิธีที่ลานหน้าอาคารรัฐสภาที่สวยงามมาก
• การตรวจพลสนาม: สมเด็จพระราชาธิบดีในชุดฉลองพระองค์เต็มยศแบบมลายู (Baju Melayu) จะทรงตรวจแถวกองเกียรติยศ
• การยิงสลุต 21 นัด: ในขณะที่วงดุริยางค์บรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี "Negaraku" จะมีการยิงปืนใหญ่ ดังกึกก้อง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการให้เกียรติสูงสุด
3. พระราชดำรัส (The Royal Address)
พระราชาธิบดีจะประทับบนราชบัลลังก์ในห้องประชุมสภาผู้แทนราษฎร (Dewan Rakyat) และอ่านพระราชดำรัส
• เนื้อหา: คล้ายกับอังกฤษ คือรัฐบาลเป็นผู้เตรียมเนื้อหาให้ โดยจะพูดถึงแผนงาน นโยบายเศรษฐกิจ และทิศทางของประเทศในอนาคต
• ภาษา: ใช้ภาษามาเลย์ (Bahasa Malaysia) ที่มีความสละสลวยและเป็นทางการสูงมาก
ขอเชิญผู้สนใจเข้าร่วมรับฟังในวันและเวลาดังกล่าว มีสิ่งที่น่าสนใจมากมายเกี่ยวกับประชาคมอาเซียนที่น่าสนใจ
https://www.tpchannel.org/radio
#กลุ่มงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร #ศูนย์ประชาคมอาเซียน
#ศูนย์ประสานงานด้านความเสมอภาคระหว่างหญิงชาย
#กลุ่มงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร #ศูนย์ประชาคมอาเซียน
#สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร #รัฐสภา
