02/02/2026
https://www.facebook.com/share/p/18FZNNbxk6/
รำลึก "กลาดิส เวสต์" นักคณิตศาสตร์หญิง ผู้อยู่เบื้องหลังเทคโนโลยี เสียชีวิตแล้วในวัย 95 ปี
วงการวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์ร่วมไว้อาลัยต่อการจากไปของ ดร.กลาดิส เวสต์ (Gladys West) นักคณิตศาสตร์และโปรแกรมเมอร์คอมพิวเตอร์ชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกัน ผู้มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานทางคณิตศาสตร์ที่นำไปสู่การสร้างระบบระบุตำแหน่งบนพื้นโลก หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อ #จีพีเอส (GPS) โดยเธอได้เสียชีวิตลงอย่างสงบเมื่อวันที่ 17 มกราคม 2569 ขณะมีอายุได้ 95 ปี หลังจากที่ทุ่มเทแรงกายแรงใจให้กับงานวิจัยที่เป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติมาอย่างยาวนาน
ระบบระบุตำแหน่งบนพื้นโลก หรือ จีพีเอส เป็นเทคโนโลยีที่ผู้คนหลายพันล้านคนทั่วโลกใช้งานในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการนำทางผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่หรือการระบุพิกัดที่แม่นยำบนแผนที่ ซึ่งความสำเร็จของระบบนี้จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยหากปราศจากการคำนวณอันแม่นยำของ ดร.เวสต์ เธอเริ่มเส้นทางชีวิตจากลูกหลานเกษตรกรในรัฐเวอร์จิเนียที่ต้องต่อสู้กับอุปสรรคทางสังคมและการแบ่งแยกสีผิวในยุคนั้น แต่ด้วยความมุ่งมั่นในการศึกษา เธอสามารถคว้าทุนการศึกษาจนจบปริญญาด้านคณิตศาสตร์ และก้าวเข้าสู่การทำงานในหน่วยงานของกองทัพเรือสหรัฐฯ เมื่อปี พ.ศ. 2499 ในฐานะหนึ่งในพนักงานกลุ่มแรกที่เป็นคนผิวดำ
ในช่วงปี พ.ศ. 2503 ดร.เวสต์ ได้แสดงอัจฉริยภาพผ่านการคำนวณวงโคจรของ #ดาวพลูโต และ #ดาวเนปจูน เพื่อพิสูจน์ความสัมพันธ์ของการเคลื่อนที่ระหว่างดาวเคราะห์ทั้งสองดวง แต่ผลงานที่เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญคือการที่เธอได้รับมอบหมายให้ศึกษาเกี่ยวกับ " #สัณฐานของโลก" ซึ่งในทางวิทยาศาสตร์แล้ว โลกของเราไม่ได้มีรูปทรงเป็นทรงกลมที่สมบูรณ์แบบ แต่มีลักษณะค่อนข้างแป้นและมีความขรุขระตามแรงกระทำทางฟิสิกส์ที่แตกต่างกันในแต่ละพื้นที่
ดร.เวสต์ ต้องรับหน้าที่โปรแกรมข้อมูลลงใน #ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ รุ่นแรกของโลก ซึ่งในสมัยนั้นมีขนาดใหญ่ยักษ์และต้องใช้บัตรเจาะรูในการป้อนข้อมูล ผลจากการคำนวณอันซับซ้อนของเธอทำให้เกิดแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ของโลกที่มีความแม่นยำสูงมาก แบบจำลองนี้เองที่ถูกนำมาใช้ในการวางแผนวงโคจรของดาวเทียมในระบบจีพีเอส เพื่อให้สามารถระบุตำแหน่งบนพิกัดของโลกได้อย่างถูกต้องแม่นยำในระดับเซนติเมตร
แม้ว่าเธอจะเกษียณอายุการทำงานหลังจากทุ่มเทให้กับห้องปฏิบัติการของกองทัพเรือมานานกว่า 42 ปี เมื่อปี พ.ศ. 2541 แต่เธอก็ยังไม่หยุดเรียนรู้และสามารถคว้าปริญญาเอกมาครองได้สำเร็จในช่วงหลังเกษียณ เป็นที่น่าเสียดายว่าผลงานอันยิ่งใหญ่ของเธอกลับไม่ได้รับการเผยแพร่สู่สาธารณะจนกระทั่งในปี พ.ศ. 2561 ที่เธอเริ่มได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติมากมายจากหลายสถาบัน เรื่องราวของเธอสะท้อนให้เห็นว่าเบื้องหลังเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก มักมีวีรบุรุษและวีรสตรีที่ทำงานอย่างเงียบเชียบและไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคซ่อนอยู่เสมอ
สำหรับในปัจจุบัน พิกัดจีพีเอสไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่บอกทางให้เราไม่หลงบนถนนเท่านั้น แต่ยังมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในงานดาราศาสตร์ เช่น การใช้ระบุตำแหน่งของกล้องโทรทรรศน์บนพื้นโลกเพื่อติดตามวัตถุท้องฟ้า หรือการใช้ค่าเวลาที่แม่นยำจากดาวเทียมจีพีเอสในการประสานการทำงานของสถานีรับสัญญาณวิทยุจากทั่วโลกเพื่อถ่ายภาพหลุมดำ ความแม่นยำที่ ดร.กลาดิส เวสต์ ทิ้งไว้ให้ จึงเปรียบเสมือนเข็มทิศที่นำทางมนุษยชาติไปสู่การค้นพบใหม่ๆ ทั้งบนโลกและในห้วงอวกาศ
----------------
👨🚀 ข้อมูลอ้างอิง: News for Kids
- Remembering Gladys West, Who Helped Develop GPS
#ข่าวอวกาศ #ดาราศาสตร์ #จีพีเอส
