เปิดทำการกี่โมง?

จันทร์ 08:00 - 17:00 อังคาร 08:00 - 17:00 พุธ 08:00 - 17:00 พฤหัสบดี 08:00 - 17:00 ศุกร์ 08:00 - 17:00 เสาร์ 08:00 - 17:00 อาทิตย์ 08:00 - 17:00

Sacit Library

ยินดีต้อนรับเข้าสู่ห้องสมุดบรรณศิ? The library opens every day from 08.00-17.00 hrs. Contact for more information at Call Center 1289.

ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร (SACIT Library) แหล่งเรียนรู้และสืบค้นข้อมูลงานศิลปาชีพและงานศิลปหัตถกรรมไทย ที่รวบรวมหนังสือองค์ความรู้ในงานศิลปหัตถกรรมไทยแขนงต่างๆ ไว้มากมายทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ ผู้มีใจรักในงานคราฟต์และสนใจในเรื่องราวงานศิลปหัตถกรรม รวมถึงนักเรียน นักศึกษาที่ต้องการจะค้นคว้าหาข้อมูลความรู้ สามารถเดินทางมาได้ที่ สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน) อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศร

ีอยุธยา เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น. ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม Call Center 1289...SACIT Library serves as the learning center of Thai arts and crafts in various branches collecting plenty of book resources in Thai and English language for searching and studying valuable handicrafts.

30/09/2024

[ #แนะนำหนังสือ] Indian Cotton Textiles | John Guy, Karun Thakar

Sacit Lirbrary ขอนำเสนอหนังสือภาษาต่างประเทศเรื่อง Indian Cotton Textiles เล่มนี้ เป็นหนังสือที่รวบรวมผลงานการสะสมผ้าฝ้ายพิมพ์ลายของประเทศอินเดีย จากคอลเลกชันของ Karun Thakar ที่ได้รวบรวมผ้าฝ้ายเขียนลายของประเทศอินเดีย จากประเทศต่าง ๆ เกือบทั่วทุกมุมโลก ซึ่งเป็นคอลเลกชันชั้นนำ ที่เคยได้จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ Victoria & Albert ในลอนดอน และพิพิธภัณฑ์ศิลปะ Metropolitan ในนิวยอร์ก เพื่อเผยแพร่ความสำคัญและความงามของผ้าฝ้ายเขียนลายจากประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการค้าระดับโลกในด้านสิ่งทอมาตั้งแต่สมัยโบราณ และได้ขยายอิทธิพลด้านสิ่งทอไปยังประเทศต่าง ๆ จากมหาสมุทรอินเดียสู่คาบสมุทรมลายูผ่านการค้าขาย โดยเฉพาะประเทศศรีลังกาและประเทศอินโดนีเซีย แสดงให้เห็นถึงบทบาทที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของผ้าฝ้าย ซึ่งเป็นสิ่งทอทางเศรษฐกิจที่สำคัญ ที่ได้มีการแลกเปลี่ยนกันในแต่ละประเทศมาเป็นเวลายาวนาน รวมทั้งลวดลายที่ปรากฏบนผ้าฝ้ายนั้น สะท้อนให้เห็นถึงเอกลักษณ์ของรูปแบบทางศิลปะอันโดดเด่น ที่ถ่ายทอดเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ความเชื่อและวิถีชีวิตของผู้คนในสังคมจากประเทศต่าง ๆ
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

29/09/2024

[ #องค์ความรู้งานศิลปหัตถกรรม] ผ้าไหมทอลายโบราณ ผาสาทแก้ว | สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย
•
จังหวัดมหาสารคาม เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคอีสานที่มีประวัติศาสตร์มากกว่า 150 ปีล่วงมาแล้ว เดิมมีการปกครองแบบลาวล้านช้าง เครื่องแต่งกายของชนชั้นปกครอง จึงมีความพิเศษแตกต่างกับบุคคลทั่วไป ตั้งแต่ลวดลายวัสดุที่ใช้ สีสัน รวมถึงขั้นตอนการทอ เพื่อให้สมเกียรติของสตรีผู้สูงศักดิ์ โดยมักจะทอด้วยดิ้นฝรั่งเศสสีเงิน ทอเป็นลวดลายขิดบนพื้นผ้าไหม ซึ่งผ้าลวดลายโบราณอันเป็นภูมิปัญญาที่สั่งสมกันมาตั้งแต่ครั้งบรรพบุรุษ
•
ผ้าไหมทอลายโบราณ ความงดงามในอดีตที่เคยเป็นเพียงภาพ เรื่องเล่า และผืนผ้าเก่าเก็บได้ถูกฟื้นฟูให้กลับมามีชีวิต มีลมหายใจอีกครั้ง โดยการรวมกลุ่มเพื่อจัดตั้งกลุ่มทอผ้า “ผาสาทแก้ว ผ้าทอโบราณ” ขึ้นมา เพื่อยังคงรักษามรดกทางภูมิปัญญาไว้ ซึ่งคำว่า “ผาสาท” นั้นเป็นคำอีสานโบราณ หมายถึง ปราสาทราชวัง ซึ่งผาสาทพบเห็นในผ้าโบราณ ทั้งเทคนิคขิดและเทคนิคมัดหมี่ “ผาสาทแก้ว” จึงมีความหมายโดยรวมว่า “สถานที่สถิตความดีงาม” เริ่มรื้อฟื้นผ้าลายโบราณของสตรีชนชั้นปกครองเมืองมหาสารคามขึ้นโดยใช้เทคนิค วัสดุ การลวดลาย และอัตลักษณ์ของผ้าทออีสาน
•
เทคนิคการทอผ้าแบบโบราณของจังหวัดมหาสารคาม คือ การทอผ้าซิ่นสอดสารคาม มีเทคนิคที่สำคัญ 3 เทคนิค คือ เทคนิค สอดหรือเกาะล้วง (Tapestry Weaving), เทคนิค ขิด (Continuous Supplementary Weft), เทคนิค มัดหมี่ (Weft Ikat) ทอผสมผสานกันบนผ้าผืนเดียว ซึ่งทั้ง 3 เทคนิคนี้เป็นเทคนิคที่มีความยุ่งยากซับซ้อน แต่ทำให้เกิดลวดลายและสีสันที่งดงาม แปลกตา จึงเกิดเป็นอัตลักษณ์ที่โดดเด่นและแตกต่างจาก ผ้าซิ่นมัดหมี่ของอีสานทั่วไป
•
ลายผ้าทอโบราณที่เป็นเอกลักษณ์ประจำเมืองสารคาม ได้แก่ ลายสร้อยดอกหมาก ลายไข่มดแดง ลายหมากหวายน้อย ลายข้าวสาร ลายดาวล้อมเดือน ลายดอกขจร ลายดอกแก้ว ลายโคมเก้า เป็นต้น
•
แหล่งอ้างอิงที่มาข้อมูลและรูปภาพ
• สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย.ครูช่างศิลปหัตถกรรมปี 2566.ครูณกรณ์ ตั้งหลัก.https://www.sacit.or.th/th/detail/2023-12-04-16-19-44
• เพจ FB : ผาสาทแก้ว ผ้าทอลายโบราณ.https://www.facebook.com/profile.php?id=100063612335413&locale=th_TH
•ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร.ลายผ้าเอกลักษณ์ประจำอำเภอ เมืองมหาสารคาม.https://isancenter.msu.ac.th/?p=1284
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

26/09/2024

[ #องค์ความรู้งานศิลปหัตถกรรม] ปิ่นปักผมโบราณ | สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย
•
ปิ่นปักผม ถือเป็นเครื่องประดับศีรษะของสตรีชาวล้านนา ใช้ประดับเสริมความงามแทนการใช้ดอกไม้ ที่มีกลิ่นหอม เช่น กระดังงา มะลิ เอื้องผึ้ง เก็ดถวา เป็นต้น เสียบลงบนช่อมวยผม เพื่อเป็นการบูชาขวัญ กระหม่อม 32 ขวัญ และความเป็นสิริมงคลตามความเชื่อที่มีมาแต่โบราณ ต่อมา มีการพัฒนาเป็นปิ่นปักผมที่ทำขึ้นด้วยโลหะเงิน ทองคำและทองเหลือง ได้รับความนิยมในกลุ่มผู้ที่มีบรรดาศักดิ์ ขุนนางและเจ้านายชั้นสูงที่มีกำลังทรัพย์มากพอในการจัดหามาครอบครองตามความเชื่อที่มีมาแต่โบราณ
•
ภูมิปัญญาการทำปิ่นปักผมโบราณ ฉบับชาวแม่แจ่ม ในอดีตจะใช้เหรียญสตางค์แดง (เหรียญสลึง) นำมาหลอมละลายเพื่อตีขึ้นรูปให้มีรูปทรงคล้ายร่มหรือยอดเจดีย์ ปัจจุบันใช้แผ่นโลหะทองเหลือง นิกเกิล เงิน หรือทองคำ ในการสร้างสรรค์ชิ้นงานให้ได้องค์ประกอบ 3 ส่วน คือ หัวปิ่น ฐานปิ่น และก้านปิ่น โดยขนาดความยาวของปิ่น ต้องมีความยาวโดยรวมประมาณ 12-15 เซนติเมตร ถือได้ว่าเป็นขนาดที่เหมาะสมตามหลักกายวิภาคของผู้ใช้งาน
•
เอกลักษณ์ปิ่นปักผมแบบล้านนาดั้งเดิมของชาวแม่แจ่ม พื้นผิวของหัวปิ่นจะถูกตอกเป็นลวดลายดอกพิกุลซ้อนกันเป็นชั้น ๆ จำนวน 3 ถึง 5 ชั้น ส่วนที่เป็นยอดแหลม มักมีลักษณะคล้ายเจดีย์ และประดับหัวปิ่นด้วยพลอย แก้วก๊อ (ทับทิม) หินสี และแก้วสีบริเวณส่วนยอดของปิ่นให้เกิดความสวยงาม ซึ่งทุกกระบวนการล้วนเป็นขั้นตอนที่ต้องใช้ความชำนาญเชิงช่างชั้นสูง ช่างต้องมีสมาธิ และความเที่ยงตรงของมือที่สัมพันธ์กับสมอง จึงจะทำให้ปิ่นปักผมออกมาสมดุลและสวยงาม
•
แหล่งอ้างอิงที่มาข้อมูลและรูปภาพ
• สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย.ครูช่างศิลปหัตถกรรม ปี 2563.ครูบัวจันทร์ นิปุณะ. https://www.sacit.or.th/th/detail/2020-11-09-10-30-40
• เพจ ปิ่นปักผมแม่แจ่ม ปิ่นล้านนาโบราณ.https://www.facebook.com/PinpakphmMaechaem/
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

25/09/2024

[ #แนะนำหนังสือ] Patina | Matthew Runfola

Sacit Lirbrary ขอนำเสนอหนังสือภาษาต่างประเทศเรื่อง Patina เล่มนี้ เป็นหนังสือคู่มือที่รวบรวมเอาเทคนิคสูตรการเคลือบโลหะ เทคนิคการทำให้โลหะเกิดสนิม เช่น เหล็ก ทองแดง ทองเหลือง ทองสัมฤทธิ์ เงิน และอลูมิเนียม มีคำแนะนำการใช้งานพร้อมภาพประกอบทีละขั้นตอน และตัวอย่างชิ้นงานมากกว่า 300 ชิ้น ซึ่งหนังสือเล่มนี้ เหมาะสำหรับผู้ที่สร้างสรรค์งานโลหะ ไม่ว่าจะเป็นช่างอัญมณี ช่างโลหะ ช่างแกะสลัก และช่างฝีมือ เป็นแหล่งข้อมูลที่สร้างแรงบันดาลใจและทำให้ได้เรียนรู้เทคนิคใหม่ ๆ ที่ผู้อ่านไม่เคยรู้มาก่อน
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

25/09/2024

[ #องค์ความรู้งานศิลปหัตถกรรม] ผ้าทอยกมุกไทยวน | สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย
•
ผ้าทอยกมุก เป็นศิลปะการทอผ้าที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นประเภทหนึ่งของกลุ่มวัฒนธรรมไทยวนที่กระจายอตัวตั้งถิ่นฐานอาศัยอยู่ในแถบจังหวัด แพร่ อุตรดิตถ์ และสระบุรี เป็นต้น โดยเฉพาะในจังหวัดสระบุรี ที่อำเภอเสาไห้ มีกลุ่มชาวไทยวนที่ยังคงสืบทอดวิถีและวัฒนธรรมการทอผ้าที่เป็นเอกลักษณ์มาจนถึงปัจจุบัน
•
การทอผ้ายกมุก เป็นการทอผ้าแบบยกลายในตัว โดยใช้เส้นยืนพิเศษ 2 ชุด เพิ่มจากเส้นยืนปกติบนกี่ทอผ้า เส้นยืนพิเศษ 2 ชุดนั้นประกอบไปด้วย ชุดแรกใช้เส้นด้ายยืนสีเดียวหรือหลายสี อาจสอดแทรกด้วยเส้นไหมหรือดิ้นสีต่าง ๆ ลักษณะลวดลายผ้ายกมุกเป็นลวดลายซ้ำยาวติดต่อกันเป็นเส้นริ้วหรือแถบตามทิศทางของเส้นด้ายยืน ลวดลายเรียงชิดติดกันหรือเว้นระยะห่างกันจนเต็มหน้าผ้า
•
เอกลักษณ์ของผ้ายกมุก เป็นผ้าที่ทอด้วยเทคนิคยกมุก มีตั้งแต่ 2 เขา ไปจนถึง 8 เขา และ 12 เขา โดดเด่นที่ลวดลายขวางลำตัว เทคนิคการทอทำให้ลวดลายชิด เรียงต่อกันตลอดทั้งผืนผ้า ในอดีตนิยมใช้สีเขียวบนพื้นสีดำ นำไปต่อเอวสีขาวและสีแดง หรือต่อตีนจกเพื่อเพิ่มความงดงามยิ่งขึ้น
•
ลวดลายบนผืนผ้า ขึ้นอยู่กับการรังสรรค์ของช่างทอในแต่ละพื้นถิ่น ซึ่งเอกลักษณ์ของชาวไทยวนเสาไห้ ทอ ซึ่งลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ในการทอผ้ายกมุกของชาวไทยวน อำเภอเสาไห้ ได้แก่ ลายมุก ลายก้างปลา ลายดอกละเลย และลายดอกแก้วเป็นลายที่นิยมทอเยอะที่สุด มีการทอในโดยใช้เทคนิค “การยกลายในตัว”
•
แหล่งอ้างอิงที่มาข้อมูลและรูปภาพ
• สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย.ครูช่างศิลปหัตถกรรม ปี 2562.ครูณิษา ร้อยดวง. https://www.sacit.or.th/th/detail/2019-11-27-14-18-32
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

24/09/2024

[ #องค์ความรู้งานศิลปหัตถกรรม] ศิลปะการแทงหยวกกล้วย | สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย
•
ศิลปะการแทงหยวกกล้วย เป็นงานวิจิตรศิลป์ที่มีมาแต่โบราณ เป็นงานฝีมือที่สร้างสรรค์โดยช่างผู้ชำนาญ ใช้วัสดุธรรมชาติที่หาง่าย ในพงศาวดาร พบว่าสยามประเทศ หรือประเทศไทยในปัจจุบัน เป็นชาติแรกและชาติเดียวในโลก ที่มีงานช่างแทงหยวก ถือเป็นงานช่างของคนไทยโดยแท้จริง ซึ่งปัจจุบันนี้ ก็ยังไม่ปรากฏว่ามีชาติใดใช้งานแทงหยวกมาประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ
•
การแทงหยวก นิยมนำมาใช้ในการประดับตกแต่งที่เป็นงานชั่วคราว ทั้งงานมงคลและงานอวมงคล ในพิธีกรรมทางศาสนา งานประเพณีต่าง ๆ ได้แก่ งานบวช งานโกนจุก งานกฐิน ทําบุญขึ้นบ้านใหม่ ทําบุษบกแห่พระวันออกพรรษา และงานศพ เป็นต้น
•
งานแทงหยวก ถือเป็นงานที่ต้องใช้ความละเอียดอ่อนและความรวดเร็ว ในการทำงานแข่งกับเวลาที่มีจำกัด เนื่องด้วยวัสดุที่ใช้ เป็นวัสดุธรรมชาติที่พร้อมจะเหี่ยวเฉา ดำ คล้ำ ได้ โดยง่าย โดยเทคนิคการเขียนลวดลายไทย มีทั้งลวดลายแบบ สมัยใหม่ และลวดลายแบบโบราณดั้งเดิม บางลวดลาย ถูกจำกัดให้ใช้ได้เฉพาะในงานพระราชพิธีเท่านั้น เช่น ลายลูกแก้ว และลายช่องกระจก เป็นต้น ลวดลายทั่วไป เช่น ลายฟันปลา ลายฟันสาม ลายฟันห้า ลายเกลียว กนก ลายกนกเสาแข้งสิงห์ ลายสิงห์กนก เป็นต้น
•
งานแทงหยวก จำแนกได้ 2 ลักษณะ คือ งานแทงหยวก รูปแบบราชสำนักในสมัยโบราณ และงานแทงหยวกรูปแบบสกุลช่างทั่วไป กลุ่มช่างแทงหยวกที่ยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน เหลืออยู่เพียงไม่กี่แห่ง เช่น กลุ่มช่างแทงหยวกสกุลช่างเพชรบุรี สงขลา พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง เป็นต้น
•
แหล่งอ้างอิงที่มาข้อมูลและรูปภาพ
• สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย. คลังข้อมูลหัตถศิลป์.
งานแทงหยวก (ใกล้สูญหาย).https://www.sacit.or.th/th/detail/2021-02-09-10-39-4
• ฐานข้อมูลท้องถิ่นจังหวัดเพชรบุรี.ศิลปะการแทงหยวกเมืองเพชรบุรี. https://localphetchaburi.net/eLocal/items/show/12 #?c=&m=&s=&cv=&xywh=-1056%2C-250%2C5110%2C4995
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

22/09/2024

[ #แนะนำหนังสือ] สมุดไทย บันทึกภูมิปัญญาและวัฒนธรรมสยาม | กรมส่งเสริมวัฒนธรรม
Sacit Lirbrary ขอนำเสนอเรื่อง สมุดไทย บันทึกภูมิปัญญาและวัฒนธรรมสยาม เล่มนี้ ได้รวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับสมุดไทยทั้งในเรื่องความเป็นมา ชนิดและขนาด การบันทึกสมุดไทย การทำสมุดไทย ตั้งแต่การทำกระดาษ หล่อกระดาษ ลบสมุด และทำเล่ม สมุดภาพจิตกรกรรมไทย เรื่องราวในสมุดภาพจิตรกรรมไทย สมุดภาพไตรภูมิ สมุดมาลัย ชาดกและพุทธประวัติ ตำราองค์ความรู้ภูมิปัญญาของไทย ด้วยมุ่งหวังเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ที่มีอยู่ในสมุดไทยได้เป็นที่รู้จักเข้าถึงและเข้าใจได้ง่ายแก่สาธารณชน และยังเป็นการอนุรักษ์ไว้ซึ่งคุณค่าแห่งมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่สำคัญของชาติไทยสืบไป

20/09/2024

[ #แนะนำหนังสือ ] Art of Southeast Asian Textiles | Linda S. McIntosh
•
Sacit Library ขอนำเสนอหนังสือ Art of Southeast Asian Textiles เล่มนี้ นำเสนอเกี่ยวกับศิลปะสิ่งทอของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การทอด้วยมือเป็นเสื้อผ้า ของใช้ในครัวเรือน และวัตถุทางศาสนา มีบทบาทสำคัญในเหตุการณ์สำคัญในชีวิต การทอด้วยวัสดุและเทคนิคที่หลากหลาย รวมถึงสีสันและลวดลายที่คัดสรรมาเป็นอย่างดี ถือเป็นงานศิลปะที่ซับซ้อนอย่างยิ่งซึ่งจะไม่สามารถดำรงอยู่ได้หากปราศจากจินตนาการและทักษะของผู้ผลิต ภายในหนังสือมีภาพประกอบที่สวยงามตลอดทั้งเล่มเน้นที่ผ้าทอและประดับด้วยมือที่ผลิตโดยกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว กัมพูชา เวียดนาม พม่า และมาเลเซีย ความสัมพันธ์ทางสังคม การเมือง และเศรษฐกิจเชื่อมโยงวัฒนธรรมของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แผ่นดินใหญ่กับวัฒนธรรมของพื้นที่อื่น เช่น วัฒนธรรมเกาะในภูมิภาค ส่งผลให้เกิดการแลกเปลี่ยนผ้า สิ่งทอบางประเภทจากอินโดนีเซียและอินเดียจึงรวมอยู่ในเล่มนี้
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

19/09/2024

[ #แนะนำหนังสือ ] Silk in Africa | Chris Spring & Julie Hudson
•
Sacit Library ขอนำเสนอหนังสือ Silk in Africa เล่มนี้เกี่ยวกับ ผ้าไหมจากแอฟริกา ซึ่งรวบรวมประเพณีการทอและปักผ้าไหมอันเป็นเอกลักษณ์จากทั่วทวีปแอฟริกาเป็นครั้งแรก สิ่งทอเหล่านี้มีตั้งแต่ผ้าที่ราชวงศ์และข้าราชการชั้นสูงเป็นผู้ว่าจ้าง เช่น ผ้าอันโดดเด่นของชาวอาซันเต (กานา) หรือชุดคลุมจากเอธิโอเปียที่ประดับด้วยทองคำ ไปจนถึงชิ้นงานที่ไม่ค่อยมีชื่อเสียงแต่ก็งดงามไม่แพ้กัน เช่น ผ้าห่อศพเมอรินาหลากสีจากมาดากัสการ์ ในฐานะของหนังสืออ้างอิงเกี่ยวกับลวดลาย ผู้อ่านจะได้พบกับแรงบันดาลใจสำหรับสีสันและการผสมผสานโทนสีที่โดดเด่น ตลอดจนไอเดียมากมายสำหรับการใช้แถบ ลายเรขาคณิต และลวดลายเชิงรูปธรรม
•
ในบทนำผู้เขียนทำให้สิ่งทอเหล่านี้มีชีวิตขึ้นมาโดยการตรวจสอบว่าใครเป็นผู้ประดิษฐ์ แนวคิดต่าง ๆ เดินทางไปทั่วทวีปได้อย่างไร และความสำคัญของลวดลายและสัญลักษณ์ นอกจากนี้ ยังมีการอธิบายเทคนิคหลักทั้งหมดในขณะที่คำอธิบายสั้นๆ จะเน้นย้ำถึงคุณลักษณะของการออกแบบ ไม่ว่าคุณจะสนใจด้านการออกแบบกราฟิกหรือรายละเอียดทางเทคนิค หนังสือที่สร้างแรงบันดาลใจเล่มนี้จะเล่มแรกที่จะเปิดตาคุณให้มองเห็นด้านใหม่ ๆ ของแอฟริกาที่ยังไม่เคยมีใครสำรวจมาก่อน หนังสือเล่มนี้เน้นที่ชิ้นงานกว่า 30 ชิ้นจากคอลเลกชันอันน่าตื่นตาตื่นใจของพิพิธภัณฑ์อังกฤษ
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

18/09/2024

[ #แนะนำหนังสือ] กระหนกในดินแดนไทย | ศ.ดร.สันติ เล็กสุขุม

Sacit Lirbrary ขอนำเสนอเรื่อง กระหนกในดินแดนไทย เล่มนี้ ผู้เขียนได้เน้นให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์งานศิลปะไทย โดยต้องการให้นักเรียน นักศึกษา และบุคคลทั่วไปได้นำไปใช้ศึกษา ความน่าสนใจของหนังสือเล่มนี้อยู่ที่การใช้ลายเส้น ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการบอกเล่าเรื่องราววิวัฒนาการที่เปลี่ยนแปลงไปของลายไทยในแต่ละสมัย และการใช้ภาพถ่ายเก่า ลวดลายที่เคยปรากฎอยู่ตามโบราณสถานต่าง ๆ มาเปรียบเทียบกับลายเส้นอีกทีหนึ่ง ซึ่งง่ายต่อการนำไปศึกษาค้นคว้าต่อไป
------------------------
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

14/09/2024

[ #องค์ความรู้งานศิลปหัตถกรรม] ด้ามดาบและฝักดาบ | สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
•
ดาบ เป็นมีดชนิดหนึ่งที่มีผู้ใช้งานทั่วโลกมาตั้งแต่สมัยโบราณมีลักษณะคมยาวปลายแหลมโค้งงอใช้สำหรับประกอบพิธีกรรมทางความเชื่อหรือเพื่อเป็นศาสตราวุธป้องกันศัตรู ดาบบางเล่มยังมีไว้เพื่อแสดงถึงยศศักดิ์เป็นสัญลักษณ์ที่สื่อถึงความกล้าหาญของผู้ครอบครอง
•
ดาบโบราณ มีองค์ประกอบ 3 ส่วน คือ ใบมีด ด้ามดาบ และฝักดาบ มีความยาวประมาณหนึ่งศอกใบมีดนิยมตีขึ้นจากเหล็ก ด้ามจับนิยมทำด้วยไม้ไผ่ขัดด้วยเส้นหวาย ส่วนฝักดาบนิยมทำด้วยไม้สักหรือไม้ซ้อนำมาประกบกันได้พอดีกับใบมีด องค์ประกอบของดาบที่ดีต้องสามารถชักดาบเข้าและชักดาบออกได้โดยง่ายไม่ติดขัด ผู้ครอบครองจะถือได้อย่างกระชับถนัดมือ ปัจจุบันช่างฝีมือในการทำด้ามดาบและฝักดาบนั้นเหลือให้เห็นอยู่น้อยรายแล้วในทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย ในอดีตดาบถูกสร้างสรรค์ขึ้นเพื่อนำไปใช้งานจริงในสนามรบ ด้ามดาบและฝักดาบจึงต้องทำออกมาให้มีความถนัดมือ กระชับ มีน้ำหนักเบา เมื่อนำฝักดาบบรรจุเข้ากับใบมีดจะใส่ได้อย่างพอดี เมื่อชักใบมีดเข้าและออกได้เรียบลื่น ไม่มีสะดุด แม้การทำด้ามดาบและฝักดาบจะมีกระบวนการทำที่ไม่ยุ่งยากเท่ากับงานตีมีด แต่กระบวนการทำต้องใช้สมาธิและความชำนาญในการประกอบ โดยต้องเหลาไม้ให้พอดีกับใบมีด ต้องเป็นผู้มีความรู้ในการคัดเลือกไม้ที่เหมาะสมกับดาบแต่ละเล่ม โดยเฉพาะส่วนของด้ามดาบนิยมทำจากไม้ไผ่รวกลำปล้องยาว ที่มีความเหนียว คงทนไม่แตกหักง่าย ต้องเลือกใช้ไม้ไผ่ป่าแก่ 3 ปีขึ้นไปเท่านั้นไม่ควรใช้ไม้ไผ่ตันเพราะโครงสร้างภายในเนื้อไม้มีความตันไม่เหมาะในการนำมาเซาะร่อง คุณสมบัติของด้ามดาบที่ทำจากไม้ไผ่รวกเมื่อนำไปตกแต่งด้วยหวายถักหรือนำแผ่นเงินมาหุ้มให้เป็นดาบหลูบเงิน จะไม่มีนน้ำหนักมากจนเกินไปและจับได้เหมาะมือ
•
ส่วนการทำฝักดาบ นิยมใช้ไม้สัก ไม้ซ้อ ไม้งิ้ว ไม้ส้มเห็ด ไม้ถนอม และไม้พญาสัตบรรณ ล้วนเป็นไม้ที่พบได้ในท้องถิ่น เมื่อตัดมาแล้วต้องทิ้งไม้ไว้นานแรมปีเพื่อไล่ความชื้นออกจากเนื้อไม้ เป็นเทคนิคที่ช่วยให้ไม้มีน้ำหนักเบาเมื่อนำมาประกอบเป็นฝักดาบที่สมบูรณ์ อีกทั้งคุณสมบัติของไม้เหล่านี้ยังช่วยในการแกะ เซาะร่องได้ดีและมีรูปทรงที่สมส่วน นายบุญช่วยมีความสามารถและฝีมือเฉพาะตัวในการคาดคะเนให้ตัวดาบเข้าฝักได้อย่างพอดีไม่หลวม ไม่คับเกินไป และเมื่อเข้าฝักก็ไม่สะดุด จึงทำให้ฝักดาบฝีมือนายบุญช่วยได้รับการตอบรับจากกลุ่มผู้อนุรักษ์การทำฝักดาบเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
•
•
แหล่งอ้างอิงที่มาข้อมูลและรูปภาพ
• หนังสือ ศาสตร์และศิลป์เชิงช่าง 2563
• https://www.sacit.or.th/th/detail/17825
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

13/09/2024

[ #องค์ความรู้งานศิลปหัตถกรรม] เครื่องลงยาสี | สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
•
เครื่องลงยาสีถือเป็นเทคนิคในการทำเครื่องประดับ สิ่งของเครื่องใช้ที่ได้รับความนิยมมาตั้งแต่สมัยโบราณยาวนานนับพันปีโดยมีข้อสันนิษฐานว่ามีแหล่งกำเนิดอยู่ในตะวันออกกลางและคนไทยคงได้รับอิทธิพลงานช่างชนิดนี้มาจากชาวอาหรับและชาวเปอร์เซียท ที่ได้เดินทางมาติดต่อค้าขายในประเทศไทย ดังที่ปรากฏหลักฐานมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เครื่องลงยาสีมีกรรมวิธีการทำ คล้ายเครื่องถมแต่ใช้แร่หรือวัสดุสีบ้างชนิดที่มีความแตกต่างกัน เช่น แก้ว หรือ ลูกปัดมาบดเพื่อทำ การหลอมละลายแล้วเคลือบหรือทาลงในช่องที่สร้างสรรค์ลวดลายไว้แล้วบนเนื้อโลหะเงิน ทองคำ ทองแดง และนาค เป็นต้น เป็นวิธีการเพิ่มสีสันให้กับเครื่องประดับและส่งเสริมให้เครื่องประดับมีความโดดเด่น เป็นเทคนิคที่ได้รับความนิยมมาตั้งแต่สมัยโบราณ เป็นงานหัตถศิลป์ที่มีการสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคนและได้มีการสืบทอดภูมิปัญญาเรื่อยมาจนถึงในสมัยปัจจุบัน
•
เทคนิคการทำงานลงยาสีที่เป็นที่รู้จัก คือ งานลงยาร้อนและงานลงยาเย็น การลงยาร้อนเป็นวิธีการแบบโบราณ คือ การนำตัวยาสีที่ได้จากแก้วสีที่หลวมละลายกับแร่ธาตุที่มีสีต่าง ๆ (ได้เป็นสีใสตามเนื้อแก้ว ถ้าต้องการให้ขุ่นจะผสมออกไซด์ของดีบุกหรือพลวง) เป่าด้วยความร้อนให้ละลายติดกับเนื้อโลหะที่สลักเป็นร่องลายอันวิจิตร ส่วนการลงเย็น คือ การนำเซรามิกชนิดหนึ่งป้ายลงไปบริเวณที่จะลงยาแล้วอบด้วยความร้อนจากแสงยูวีให้แห้ง
•
การลงยาสีร้อน เป็นงานที่ต้องใช้เทคนิคเชิงช่างขั้นสูงต้องอาศัยทักษะความชำนาญของช่างในทุกขั้นตอน เทคนิคการทำงานลงยาสีร้อนแบบโบราณ โดยการนำตัวยาสีที่ได้จากแก้วสีที่หลอมละลายกับแร่ธาตุที่มีสีต่าง ๆ เป่าด้วยความร้อนให้ละลายติดกับเนื้อโลหะที่สลักเป็นร่องลายอันวิจิตรมีกระบวนการทำที่ต้องพิถีพิถันกันตั้งแต่ตัววัสดุที่ใช้ทำสีซึ่งเป็นสิ่งสำคัญมากเพราะต้องผ่านกระบวนการที่ซับซ้อนและละเอียดอ่อน การทำเนื้อสีนั้นเป็นขั้นตอนที่ต้องใช้ระยะเวลายาวนานต้องใช้ความอดทนจึงจะทำให้ได้สีที่สะอาดไม่มีสิ่งเจือปนและเมื่อนำไปลงสีบนเนื้อโลหะยาสีจะมีสีที่สวยงดงามติดได้ดีทนทานดังเช่นเครื่องลงยาสีในสมัยโบราณ
•
ในปัจจุบันจึงเหลือช่างที่มีความชำนาญในงานลงยาสีแบบโบราณด้วยการใช้ “ความร้อน” หรือที่เรียกว่า “การลงยาสีร้อน” เหลืออยู่เพียงไม่กี่คนในประเทศไทยและหนึ่งในผู้ที่มีทักษะฝีมือขั้นสูงที่ยังคงสืบทอดและอนุรักษ์ภูมิปัญญา “การลงยาสีร้อน” มาจนถึงในวันนี้นั่นคือ ครูบุญมี จันอุไรรัตน์ ผู้ที่หลงรักในการทำงานลงยาสีร้อนมากกว่า 60 ปีและแม้ในวัย 80 กว่าปี ในวันนี้ก็ยังคงคลุกคลีทำงานเครื่องลงยาด้วยเทคนิคแบบโบราณดั้งเดิมอยู่อย่างต่อเนื่องเพื่อหวังที่จะให้งานลงยาสีเทคนิคโบราณนี้อยู่คู่กับแผ่นดินไปได้อีกอย่างยาวนาน

•
•
แหล่งอ้างอิงที่มาข้อมูลและรูปภาพ
• หนังสือ ครูศิลป์ของแผ่นดิน 2561
• https://www.thailandplus.tv/archives/852373

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม : ห้องสมุดบรรณศิลปาคาร
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน)
59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

ที่อยู่

59 หมู่ 4 ตำบลช้างใหญ่ อำเภอบางไทร
Ayutthaya
13290

เวลาทำการ

จันทร์	08:00 - 17:00
อังคาร	08:00 - 17:00
พุธ	08:00 - 17:00
พฤหัสบดี	08:00 - 17:00
ศุกร์	08:00 - 17:00
เสาร์	08:00 - 17:00
อาทิตย์	08:00 - 17:00