09/03/2025
รามคามสถูป นครเทวทหะ (Ramagrama Stupa)
รามคามสถูป นครเทวทหะ (Ramagrama Stupa)
กรุงเทวทหะ เมืองหลวงแห่งโกลิยะวงศ์เป็นเมืองของพุทธมารดา ปัจจุบันเขตอำเภอ Nawalparais เส้นทางหลวง Mahendra Highway จากเมือง Butwal-Kathmandu ยังเป็นกำเนิดของพระนางสิริมหามายา และพระนางปชาบดีโคตมี เป็นหนึ่งใน ๘ พระนครที่ได้รับมอบพระบรมสารีริกธาตุ นำมาประดิษฐาน ณ รามคามสถูป นครเทวทหะ ทั้งสองราชวงศ์ได้ทำการวาหมงคลและวิวาหมงคลตลอดมา ยังมีลักษณะคูเมืองและมีซากเมืองโบราณที่พังทะลายจมอยู่ใต้ดิน พร้อมเทวาลัยที่ชาวบ้านยังบูชาพระแม่เจ้าสิริมหามายาเทวีและพระนางประชาบดีโคตมี เมื่อถึงวันนักขัตฤกษ์ชาวเนปาลท้องถิ่นก็จะประกอบพิธีบูชามหาเทวีทั้งสองทุก ๆ ปี
แม่น้ำโรหินี ในพุทธประวัติกล่าวว่า กรุงกบิลพัสดุ์และ กรุงเทวทหะมีแม่น้ำโรหิณีคั่นอยู่ระหว่างกลาง อยู่ห่างจากลุมพินีไปทางนครเทวทหะเลยเมือง Butwal ประมาณ 6 ก.ม. เป็นแม่น้ำตำนานแห่งพระพุทธรูปปางห้ามญาติที่ทรงเสด็จไปโปรดพระประยูรญาติจากการทำสงความแย่งชิงน้ำกัน และเมื่อคราวท่านพระอานนท์มานิพพาน โดยอฐิษฐานจิตเข้าเตโชสมาบัติเหาะสู่กลางอากาศนิพพานแล้วอัฐิธาตุแยกเป็นสองส่วนแบ่งตกสองฝากฝั่งแห่งแม่น้ำโรหินี
ในครั้งพุทธกาลเมืองนี้มีกษัตริย์ปกครองพระนามว่า พระเจ้าสุปปพุทธะ ในธรรมบทกล่าวไว้ว่า ผูกอาฆาตพระพุทธองค์ด้วยเหตุ ๒ ประการคือ ๑. พระสมณโคดมทอดทิ้งลูกสาวเราแล้วออกบวช
๒. พระสมณโคดมให้ลูกชาย (เทวทัต) บวชแล้วกลับตั้งตนจองเวรต่อลูกชาย
พระเจ้าสุปปพุทธะสั่งปิดกั้นทางเดินทางบิณฑบาตของพระสมณโคดม พระพุทธเจ้าตรัสกับพระอานนท์ว่า พระเจ้าสุปปพุทธะทำกรรมหนักจักถูกธรณีสูบใกล้เชิงบันไดภายในปราสาท
พระพุทธเจ้าเสด็จแสดงธรรมโปรดชาวเทวทหะ หลายพระสูตรคือ ๑. เทวทหสูตร ครั้งที่ประทับสักกนิคมชื่อว่าเทวทหะในสักกชนบท ความว่า “ถ้าหมู่สัตว์ย่อมเสวยสุขและทุกข์เพราะเหตุแห่งกรรมที่ตนทำไว้ในก่อน ตถาคตต้องเป็นผู้ทำกรรมดีไว้ในกาลก่อนแน่ เพราะผลในบัดนี้จึงเสวยเวทนาอันเป็นสุขหาอาสวะมิได้เห็นปานนี้ ถ้าหมู่สัตว์ย่อมเสวยสุขและทุกข์เพราะเหตุที่อิศวรเนรมิตให้คถาคตต้องเป็นผู้อันอิศวรชั้นดีเนรมิตแน่”
๒. เทวทหสูตร ว่าด้วยการกำจัดฉันทราคะในขันธ์ ๕ ในสมัยเมื่อพระพุทธองค์ประทับอยู่ ณ นิคมเทวทหะของเหล่าศากยะทั้งหลายในสักกชนบท
๓. เทวทหสูตร ว่าด้วยเรื่องความไม่ประมาทในผัสสายตนะ ๖ ในสมัยที่พระพุทธองค์ประทับอยู่ ณ นิคมชื่อว่าเทวทหะ ของศากยราชทั้งหลายในสักกชนบทพระสถูปเจดีย์แห่งรามคามสถูปโบราณ รามคาม(Ramagrama) อาณาจักรโกลิยะแห่งสักกชนบทเป็นมาตุภูมิของพระเจ้าสิริมหามายา พระน้านางปชาบดีโคตมี และพระนางยโสธรา (พิมพา) เป็นมารดาพระราหุลตั้งอยู่ใกล้หมู่บ้านอุชเชนีในอำเภอ Nawalparasi ในเขตอนุรักษ์ทางโบราณคดี มีน้ำล้อมรอบเหมือนว่าอยู่กลางทุ่งนา
สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช หลังจากการสังคายนาได้รับการปฏิสังขรณ์โดยเฉพาะพระสถูป ๘ แห่งที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ บันทึกหลวงจีนได้กล่าวไว้ว่า พระเจ้าอโศกมหาราชมาถึงรามคามด้วยพระองค์เองและเตรียมจะขุดสถูป นาคซึ่งเฝ้าสถูปอยู่ได้แปลงร่างเป็นพราหมณ์ขอร้องพระองค์อย่าได้ขุดทำลายพระสถูปนี้เลย เพราะ เป็นของสำคัญในชีวิตของนาค พระสถูปทั้ง ๗ จึงถูกขุดบูรณะเสียใหม่จัดให้มีการบูรณะเสียใหม่และสร้างเพิ่มอีก ๘๔,๐๐๐ องค์ นำพระบรมสารีริกธาตุแจกจ่ายเพื่อบรรจุไปทั่ว พระสถูปรามคาม เป็นพระสถูปเนินดินที่ครั้งหนึ่งได้มีการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ หลังจากที่มีการถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ
รามคามสถูป นครเทวทหะ (Ramagrama Stupa)
รามคามสถูป แห่งแคว้นโกลิยะ ซึ่งตั้งอยู่ในเขตประเทศเนปาล เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ อันเป็นพระบรมสารีริกธาตุที่ชาวเทวทหะได้รับส่วนแบ่งมาแต่เมื่อครั้งถวายพระเพลิงพระบรมศพของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่นครกุสินารา เป็นพระบรมสารีริกธาตุ ๑ ใน ๘ พระนคร ซึ่งพระสถูปแห่งนี้ยังไม่เคยมีการขุดค้น
ต่อมาสมัยเมื่อพระเจ้าอโศกมหาราช ทรงมีพระราชศรัทธาต่อพระพุทธศาสนาอย่างยิ่ง เมื่อเสร็จจากการทำสังคายนา (ประมาณ พ.ศ. ๒๓๕) เหมือนว่าเป็นปฏิสังขรณ์ศาสนาครั้งยิ่งใหญ่แล้ว ก็ทรงตั้งพระทัยต่อศาสนวัตถุที่กำลังเสื่อมโทรม โดยเฉพาะสถูป ๘ แห่งที่ประดิษฐานพระบรมพระธาตุ ที่ได้รับมอบจากกษัตริย์แห่งกุสินารา โปรดให้เที่ยวค้นหาพระบรมสารีริกธาตุตามเมืองต่าง ๆ
ในตอนนี้ หลวงจีนที่จาริกไปถึงอินเดียได้เล่าว่า พระเจ้าอโศกเสด็จมาถึง รามคาม ด้วยพระองค์เอง และเตรียมการจะขุดสถูป พญานาคราช ซึ่งเฝ้าสถูปอยู่ได้แปลงร่างเป็นพราหมณ์ ขอร้องให้พระองค์อย่าขุดทำลายสถูปนี้เลย เพราะเป็นของสำคัญในชีวิตของนาค พระสถูปทั้ง ๗ จึงถูกขุดบูรณะเสียใหม่ จัดให้มีการบูรณะเสียใหม่ และสร้างเพิ่มอีก ๘๔,๐๐๐ องค์ นำพระบรมสารีริกธาตุแจกจ่ายไปบรรจุโดยทั่ว และนำไปบรรจุไว้ที่สถูปของพระองค์ ในเมืองปาตลีบุตรด้วย
ในบรรดาเจดีย์ที่ขุดค้นพระบรมสารีริกธาตุนั้น จึงยกเว้นสถูปที่ รามคาม แห่งนี้เท่านั้น เพราะเหตุว่าพระเจ้าอโศกได้รับการแสดงความเป็นเจ้าของผู้ดูแลจาก "นาคราชา" พร้อมด้วยบริวาร ถวายการอารักขาพระบรมธาตุอย่างมั่นคงอยู่แล้วนั่นเอง
ข้อมูลfacebook : วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์
