04/06/2026
ดื่มชากาแฟอย่างไร ?
ให้ช่วยป้องกันความจำเสื่อมได้
___
หลายคนน่าจะเคยได้ยินว่ากาแฟอาจมีประโยชน์ต่อสมอง
แต่คำถามคือมันช่วยได้จริงไหม ?
ต้องดื่มแค่ไหน แล้วดื่มมาก ๆ จะยิ่งดีหรือเปล่า ?
ช่วงเดือนมีนาคม ปี 2026 ที่ผ่านมา มหาวิทยาลัย Harvard ได้ตีพิมพ์งานวิจัยในวารสาร JAMA โดยติดตามคนมากกว่า 130,000 คน เป็นเวลานานถึง 43 ปี เขาพบว่า 📍คนที่ดื่มกาแฟประมาณ 2-3 แก้วต่อวัน มีโอกาสเกิดโรคความจำเสื่อม ลดลงประมาณ 18%
แต่ประเด็นสำคัญคือ ดื่มมากกว่านี้ไม่ได้แปลว่าจะได้ประโยชน์มากขึ้น เพราะถ้าดื่มกาแฟมากเกินไป คาเฟอีนอาจไปรบกวนการนอนหลับได้ และการนอนที่ไม่ดีนี่เองเป็นหนึ่งในปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงของความจำเสื่อม ดังนั้นกาแฟอาจช่วยได้ ถ้าดื่มในปริมาณที่เหมาะสม และไม่ไปรบกวนการนอนของเรา
อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ กาแฟ Decaf หรือกาแฟที่มีคาเฟอีนน้อยมาก ๆ ไม่ได้พบประโยชน์ในแง่การป้องกันความจำเสื่อมชัดเจนเท่ากาแฟปกติ แปลว่าคาเฟอีนน่าจะเป็นหนึ่งในสารสำคัญที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้
📍คาเฟอีนทำงานอย่างไร ?
คาเฟอีนจะไปจับกับตัวรับในสมองที่ชื่อว่า Adenosine receptor ทำให้เรารู้สึกตื่นตัว ไม่ง่วงง่าย นอกจากนี้ยังอาจช่วยลดการอักเสบในสมอง ลดการสะสมของสาร Beta-amyloid ซึ่งเป็นสารที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ และช่วยให้เลือดไปเลี้ยงสมองได้ดีขึ้น
📍แล้วชาล่ะ ช่วยได้ไหม ?
มีงานวิจัยจาก UK Biobank ที่ติดตามคนกว่า 377,000 คน พบว่าการดื่มชาประมาณ 2-3 แก้วต่อวัน ก็สัมพันธ์กับความเสี่ยงของภาวะสมองเสื่อมที่ลดลงเช่นกัน แต่ถ้าถามว่าชาชนิดไหนน่าสนใจที่สุด คำตอบคือชาเขียวครับ
เพราะชาเขียวมีสาร EGCG ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่สามารถเข้าไปในสมองได้ และอาจช่วยลดการอักเสบ ลดการสะสมของ Beta-amyloid และลดโปรตีน Tau ที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ได้ด้วย ส่วนชาดำหรือชาอู่หลงก็ยังมีประโยชน์อยู่ แต่เนื่องจากผ่านกระบวนการหมัก ทำให้ EGCG ลดลงและเปลี่ยนไปเป็นสารกลุ่มอื่น ซึ่งอาจไม่ได้เข้าไปออกฤทธิ์ในสมองได้ดีเท่าชาเขียว
อีกอย่างหนึ่งที่ทำให้ชาน่าสนใจคือสาร L-theanine ตัวนี้ช่วยให้เรารู้สึกสงบมากขึ้น หลายคนดื่มกาแฟแล้วใจสั่น มือสั่น หรือกระวนกระวาย แต่พอดื่มชาแล้วไม่เป็นแบบนั้น เพราะชาให้ความรู้สึกตื่นตัวแบบสงบมากกว่า
📍แล้วควรดื่มอย่างไร ?
✅ถ้าเป็นกาแฟ แนะนำเป็นกาแฟดำ ไม่เติมน้ำตาล
ไม่เติมครีม และไม่ควรเกินประมาณ 2-3 แก้วต่อวัน
✅ถ้าเป็นชาแนะนำประมาณ 2-3 แก้วต่อวันเช่นกัน
โดยชาเขียวจะเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจที่สุด
ในแง่ของการป้องกันความจำเสื่อม
แต่ถ้าใครไม่เคยดื่มกาแฟหรือชาเลย ไม่จำเป็นต้องเริ่มทีเดียว 2-3 แก้วนะครับ ให้เริ่มจากปริมาณน้อย ๆ ก่อน เพราะแต่ละคนตอบสนองต่อคาเฟอีนไม่เหมือนกัน บางคนดื่มนิดเดียวก็ใจสั่น บางคนดื่มตอนเช้า กลางคืนยังนอนไม่หลับก็มี
❌และต้องย้ำว่า ชาและกาแฟ
ไม่ใช่ยาป้องกันสมองเสื่อม ❌
มันเป็นเพียงหนึ่งในพฤติกรรมที่อาจช่วยเสริมสุขภาพสมองเท่านั้น สิ่งที่สำคัญกว่านั้นคือการนอนให้พอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมโรคประจำตัว เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ มีสังคม พบปะผู้คน และหลีกเลี่ยงยาหรือสารที่กดการทำงานของสมองโดยไม่จำเป็น
ถ้าใครมีโรคหัวใจ ใจสั่นง่าย วิตกกังวลง่าย
หรือนอนไม่หลับอยู่แล้ว ต้องระวังเรื่องคาเฟอีนเป็นพิเศษ
และควรปรึกษาแพทย์ก่อน
📍สรุป - ถ้าดื่มชากาแฟอยู่แล้ว ดื่มต่อได้ครับแต่ให้ดื่มให้เป็น กาแฟควรเป็นกาแฟดำในปริมาณที่พอดี ชาเลือกชาเขียวจะได้ประโยชน์มากกว่า และที่สำคัญที่สุดคืออย่าให้การดื่มชากาแฟไปทำลายการนอนของเราเพราะสุดท้ายแล้ว การป้องกันความจำเสื่อมไม่ได้อยู่ที่เครื่องดื่มแก้วเดียว แต่อยู่ที่การดูแลสมองของเราในทุก ๆ วันครับ
