15/02/2023
❤️Nastrojowy i zmysłowy – „Szał uniesień” Władysława Podkowińskiego ❤️
Wawelskie studium do „Szału uniesień” z 1893 roku (oryginał znajduje się obecnie w Galerii Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach, oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie) jest dowodem na to, że jego autor niemal od początku widział tę kompozycję bardzo dokładnie, a w trakcie pracy nad obrazem, która zawładnęła jego ciałem i umysłem, zmieniała się przede wszystkim jego gama kolorystyczna.
W centrum malarz ukazał nagą kobietę z długimi włosami, siedzącą na wspiętym koniu. Jasna karnacja jej ciała kontrastuje z czernią maści konia, rozwiane włosy o ognistej barwie wtapiają się w grzywę rumaka. Zwierzę, przedstawione w gwałtownym ruchu, jest dzikie, wręcz oszalałe. Obie postaci wydają się zawieszone w tej niedookreślonej przestrzeni w „zamęcie wichrzących się tumanów chmur i mgławic” – pisał Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Kompozycja jest sensualna, w pewien sposób niepokojąca i tajemnicza.
Wawelski szkic różni się od ukończonego obrazu przede wszystkim kolorystyką – jego barwy są dużo cieplejsze, niż tonacja oryginału. Twarz kobiety – na szkicu jeszcze delikatnie uśmiechnięta – na oryginale nie jest już tylko bierną postacią unoszoną przez rumaka, lecz sama oddaje się „szałowi uniesień” i zmienia w femme fatale.
Wciąż trwają próby interpretacji dzieła, jak też spekulacje na temat przyczyn jego zniszczenia, którego dokonał sam autor 23 kwietnia 1894 podczas wystawy w warszawskiej Zachęcie. Być może zrozpaczony, nieszczęśliwie zakochany malarz w postaci kobiecej utrwalił rysy twarzy swojej ukochanej.
Jak Wy interpretujecie dzieło Podkowińskiego? Jakie budzi emocje? Czy wciąż jest to obraz fascynujący, ale także kontrowersyjny?
Więcej o obrazie przeczytacie na naszym blogu: https://wawel.krakow.pl/blog/najpiekniejsze/wladyslaw-podkowinski-szal-uniesien?fbclid=IwAR12fYs_neAQdNvo4Lab0CSKNFhT8m_UCXHXUqHvfBGvTkvn3pQVxHYzBTk
✒️Opracowała Justyna Osuch (Zbiory malarstwa)
***
„Szał uniesień”
1893 r.
Olej na płótnie
56.7x47 cm
Sygnowany: W. Podkowiński
Nr inw. 7513
Z kolekcji Jana Berezowskiego
Zamek Pieskowa Skała – oddział Zamku Królewskiego na Wawelu