21/02/2026
Dziś jest Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego!
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (International Mother Language Day) to święto, którego celem jest ochrona różnorodności językowej jako dziedzictwa kulturowego. Mowa ojczysta to zarówno oficjalny język narodowy, mający ogromny zasięg, jak i regionalny, nieoficjalny, czasem użytkowany tylko przez nielicznych.
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego to okazja, aby docenić nasz język i kulturę, promować dbałość o polszczyznę i poprawne zachowania językowe.
Polszczyzna \Iwona Danuta Startek\
Szeleszcząca jesienią pod stopami jak liście,
W wieczornym poszumie drzew zawieszona,
Nad łąkami w gasnącym słońcu ogniście
Skąpana, pełna blasku piastowska korona.
W mazurkach Chopina i wieszczych wierszach
Znajdziesz ją zawsze wierzbowo rozwianą,
W jęku dzwonów i siekących deszczach,
W cichym płaczu strumienia i mgle nad polaną.
– Jak trzeszczące szkło między zębami –
Mówią obcy o naszego języka dźwiękach,
Raz toczą się samogłoski wielkimi kołami,
To znowu echo ogromnieje w brzękach.
Gdziekolwiek jesteś, rozpoznasz bezbłędnie
jej błękitem powietrze przesycone podniebnie:
Polszczyzna!
Pamiętajmy, że język to nie tylko słowa – to nasza historia, tradycja i tożsamość. Dbajmy o niego każdego dnia!
Historia Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego
Data Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego lub też Dnia Dziedzictwa Językowego przypada 21 lutego, święto ustanowione zostało przez UNESCO 17 listopada 1999 roku. Data obchodów nawiązuje do tragicznych wydarzeń z 1952 roku, kiedy to pięciu studentów uniwersytetu w Dhace (Bangladesz) zginęło podczas demonstracji. Jej celem była walka o nadanie językowi bengalskiemu statusu języka urzędowego. Ostatecznie cel ten osiągnięty został w 1956 roku, a zabici studenci zostali uhonorowani przez swoich rodaków. Historia rzadko zna przypadki, w których ludzie poświęcali życie za swój język ojczysty. Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego to święto narodowe w Bangladeszu, w tym dniu mieszkańcy składają kwiaty pod Pomnikiem Męczenników i jego replikami.
To właśnie Bengalczycy Rafiqul Islam i Abdus Salam mieszkający w Vancouver w Kanadzie napisali list do sekretarza ONZ Kofiego Annana, prosząc go o podjęcie kroków na rzecz uratowania języków świata przed wyginięciem. Ich prośba była początkiem powstania Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego.
Podstawowym założeniem Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego jest ochrona różnorodności językowej, ponieważ coraz więcej języków zanika. Od 1950 roku około 250 z 6 tysięcy języków świata zostało zapomnianych. Głównymi przyczynami są migracje społeczne, wymieranie narodów czy nadużywanie wyrazów obcojęzycznych. Szacuje się, że na całym świecie 40 procent populacji nie ma dostępu do edukacji w swoim rodzimym języku. Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego jest też narzędziem do budowania wzajemnej tolerancji i zrozumienia między ludźmi.
21 lutego w ramach obchodów święta na całym świecie odbywają się najróżniejsze konferencje, wykłady, kampanie społeczne czy konkursy. Wiele dedykowanych wydarzeń organizowanych jest przez szkoły, uniwersytety, biblioteki, księgarnie czy domy kultury. Każdego roku obowiązuje inne motto i temat przewodni, np.:
- W galaktyce języków każde słowo jest gwiazdą
- Braille i języki migowe
- Języki i cyberprzestrzeń
- Książki do nauki języka ojczystego
- Ku zrównoważonej przyszłości poprzez wielojęzyczną edukację
- Międzynarodowy Rok Języków Tubylczych.
W tym roku (2026) w Polsce motywem przewodnim jest reforma ortografii.
W Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego ogłaszane są także nagrody dla osób, które w wyjątkowy sposób zasłużyły się w pracy nad ochroną zagrożonych języków. Jedną z nich jest Nagroda Linguapax, przyznawana od 2002 roku. Wśród trzech pierwszych laureatów znalazł się P***k Jerzy Smolicz ( https://lubimyczytac.pl/autor/179432/jerzy-jaroslaw-smolicz )
Żródło: Kalbi
