13/07/2026
kontakty z osobami ubezwłasnowolnionymi gdy opiekun prawny ogranicza lub uniemożliwia rodzinie spotkania
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1543157530941309&set=a.457878359469237
kontakty z osobami ubezwłasnowolnionymi gdy opiekun prawny ogranicza lub uniemożliwia rodzinie spotkania
Obecnie polskie prawo szczegółowo reguluje kontakty z dziećmi po rozstaniu rodziców, natomiast nie przewiduje odrębnej procedury sądowej pozwalającej bliskim dochodzić prawa do kontaktów z osobą pełnoletnią ubezwłasnowolnioną. W praktyce oznacza to, że o możliwości odwiedzin, rozmów czy utrzymywania więzi rodzinnych często decyduje wyłącznie opiekun prawny lub placówka opiekuńcza.
Powoduje to szereg problemów społecznych:
- izolację osób ubezwłasnowolnionych od rodziny i przyjaciół,
- konflikty rodzinne dotyczące sposobu sprawowania opieki,
- ryzyko nadużyć ze strony opiekunów, którzy mogą ograniczać kontakty z powodów osobistych lub majątkowych,
- poczucie bezradności bliskich, którzy często nie dysponują skutecznymi środkami prawnymi do ochrony więzi rodzinnych.
Problem dotyczy przede wszystkim osób z niepełnosprawnością intelektualną, chorobami psychicznymi, demencją oraz seniorów przebywających w domach pomocy społecznej lub zakładach opiekuńczo-leczniczych.
Sytuacja ta budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia praw człowieka. Konstytucja RP chroni życie rodzinne (art. 18 i art. 47), a Europejska Konwencja Praw Człowieka w art. 8 gwarantuje prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Coraz częściej wskazuje się, że sama instytucja ubezwłasnowolnienia oraz brak efektywnych mechanizmów ochrony więzi rodzinnych wymagają reformy, zgodnej również z postanowieniami Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.
Eksperci proponują m.in.:
- wprowadzenie sądowej procedury ustalania kontaktów z osobą ubezwłasnowolnioną, analogicznej do kontaktów z dzieckiem,
- obowiązek uwzględniania woli osoby ubezwłasnowolnionej w zakresie, w jakim jest zdolna ją wyrazić,
- szybką ścieżkę odwoławczą od decyzji opiekuna ograniczających kontakty,
- większy nadzór sądu opiekuńczego nad wykonywaniem opieki,
- stopniowe zastępowanie ubezwłasnowolnienia systemem wspieranego podejmowania decyzji, zgodnie z międzynarodowymi standardami.
W związku ze starzeniem się społeczeństwa problem ten będzie narastał. Coraz więcej rodzin mierzy się z opieką nad osobami z chorobami otępiennymi, a brak jasnych przepisów dotyczących utrzymywania więzi rodzinnych może prowadzić do pogłębiania konfliktów, osamotnienia osób zależnych oraz naruszania ich podstawowych praw. Reforma w tym zakresie jest wskazywana przez wielu prawników i organizacje zajmujące się prawami osób z niepełnosprawnościami jako jeden z ważniejszych kierunków zmian w polskim prawie rodzinnym i opiekuńczym.
MEDIACJE RODZINNE https://www.fb.com/mediatorrodzinny MEDIACJE RODZINNE otwórzmy nowy rozdział https://www.fb.com/mediatorzyrodzinni
