04/09/2026
**Przemoc psychiczna zostawia ślady, których nie zawsze widać**
Nie ma siniaków. Nie ma złamanej ręki. Czasem nie ma nawet jednego wydarzenia, które można wskazać i powiedzieć: „to właśnie wtedy”.
Jest za to codzienność zbudowana z krytyki, poniżania, kontroli, zastraszania, wzbudzania poczucia winy czy podważania tego, co druga osoba czuje i pamięta.
A z czasem pojawiają się konsekwencje.
Osoba doznająca przemocy psychicznej może coraz częściej zastanawiać się:
*„Może rzeczywiście przesadzam?”*
*„Może to ze mną jest coś nie tak?”*
*„Może gdybym zachowywała/zachowywał się inaczej, nie byłoby problemu?”*
I właśnie to jest jednym z najbardziej niszczących skutków przemocy psychicznej – **człowiek stopniowo przestaje ufać samemu sobie.**
Długotrwałe doświadczanie przemocy może prowadzić m.in. do:
💗 obniżenia poczucia własnej wartości,
💗 utraty pewności siebie i wiary we własne możliwości,
💗 ciągłego napięcia, lęku i poczucia zagrożenia,
💗 trudności z podejmowaniem nawet prostych decyzji,
💗 poczucia winy i wstydu,
💗 wycofania z kontaktów z innymi ludźmi,
💗 problemów ze snem i koncentracją,
💗 poczucia bezradności i utraty wpływu na własne życie.
Czasem pojawia się również **ciągłe obserwowanie nastroju drugiej osoby**. Jak dziś mówi? Jak zamknęła drzwi? Czy jest zła? Czy można o coś zapytać? Czy lepiej nic nie mówić?
Życie zaczyna przypominać chodzenie na palcach.
Osoba doznająca przemocy uczy się przewidywać reakcje sprawcy i dostosowywać swoje zachowanie tak, aby nie sprowokować kolejnego wybuchu, kary czy poniżenia. Z czasem może coraz bardziej ograniczać własne potrzeby, kontakty i decyzje.
Dlatego skutków przemocy psychicznej nie powinno się oceniać przez pryzmat tego, **czy „wydarzyło się coś naprawdę poważnego”**.
Jeśli ktoś przez miesiące lub lata słyszy, że jest bezwartościowy, nieporadny, przewrażliwiony albo że bez drugiej osoby sobie nie poradzi – te słowa mogą pozostawić bardzo głęboki ślad.
**Przemoc psychiczna nie musi pozostawić śladów na ciele, żeby pozostawić ślady w człowieku.**
I tych skutków nie należy bagatelizować.
Jeżeli rozpoznajesz w tym swoją sytuację lub sytuację kogoś bliskiego, możesz skorzystać ze wsparcia:
**Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia dla Osób Doznających Przemocy Domowej**
📍 89-500 Tuchola, ul. Przemysłowa 6
☎️ tel. 52 554 00 45
📱 kom. 664 721 527