Gminna Biblioteka Publiczna w Trzydniku Dużym

05/06/2026

Dzisiaj przedstawiamy sylwetkę Marcelego Dudy

Marceli Duda urodził się 16 stycznia 1898 r. w Rzeczycy Ziemiańskiej jako syn Michała i Antoniny z domu Szczur. W wieku trzech lat stracił matkę, która zmarła 17 października 1901 r. na zapalenie płuc. Rok później jego ojciec wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, dlatego opiekę nad chłopcem przejęli dziadkowie ze strony matki – Jan i Agnieszka.
W 1914 r. Marceli ukończył sześć klas Szkoły Powszechnej w Kraśniku, a następnie kontynuował naukę w gimnazjum w Janowie Lubelskim. W 1919 r. ukończył kurs dla torowych, zorganizowany przez Dyrekcję Okręgową Kolei Państwowych w Radomiu, i rozpoczął pracę w PKP.
Początkowo pracował na stacji kolejowej w Szastarce, a następnie w Werbkowicach. Tam poznał Zebinę Jędras, z którą zawarł związek małżeński 18 stycznia 1922 r. Z małżeństwa tego urodziło się trzech synów: Zbigniew, Stanisław Karol oraz August Maciej.
W połowie 1922 r. Marceli Duda został oddelegowany do pracy w 5. Oddziale Drogowym w Kowlu, gdzie zamieszkał w wybudowanym przez siebie domu przy ul. Wspólnej 21. W latach trzydziestych został przeniesiony do pracy na stacji Moszczona, gdzie pracował do wybuchu II wojny światowej.
Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski, jako kolejarz został aresztowany przez NKWD 24 marca 1940 r. Początkowo przebywał w Baranowiczach, następnie w Brześciu, skąd wywieziono go w głąb ZSRR – do obozu pracy Kożwa. Tam pracował przy budowie odcinka trasy kolejowej Kożwa–Kotlas.
Po dwóch latach zesłania, korzystając z amnestii dla polskich więźniów Gułagu na mocy układu Sikorski–Majski, wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, formowanych pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Służył w 1. kompanii 7. Batalionu Saperów, który wszedł później w skład 2. Korpusu Polskiego.
Jego wojenny szlak prowadził przez Palestynę i Egipt. Na początku 1944 r. wraz ze swoją jednostką został przerzucony do Włoch, gdzie brał udział w działaniach bojowych 2. Korpusu Polskiego przeciwko wojskom niemieckim na Półwyspie Apenińskim.
W 1946 r. został przeniesiony do Anglii, a 10 stycznia 1947 r. zdemobilizowany. Do Polski powrócił 27 kwietnia 1947 r. Początkowo zamieszkał w Rzeczycy Ziemiańskiej, później wraz z rodziną przeniósł się do Wrocławia, gdzie ponownie pracował na kolei.
W 1959 r. przeszedł na emeryturę i powrócił do Rzeczycy Ziemiańskiej. Zmarł 8 czerwca 1974 r. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Rzeczycy Ziemiańskiej.

05/06/2026

❗️Zgoda władz Ukrainy na przeprowadzenie ekshumacji w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu.

ℹ️ 4 czerwca 2026 r. otrzymaliśmy potwierdzenie, że Ministerstwo Kultury Ukrainy wydało zgodę na przeprowadzenie przez Instytutu Pamięci Narodowej prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej w powiecie lubomelskim na Wołyniu.

W dniach 21–30 kwietnia teren ten był badany przez specjalistów z Instytutu Pamięci Narodowej przy współpracy pracownika Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ukraińskiego partnera Instytutu przedsiębiorstwa „Wołyńskie Starożytności”, oraz przy udziale przedstawicieli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

W wyniku prowadzonych prac odnaleziono dwa masowego groby i jeden grób pojedynczy. Na tej podstawie w maju złożyliśmy do władz Ukrainy wniosek o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac ekshumacyjnych i poszukiwawczych w tych dwóch nieistniejących już dzisiaj miejscowościach. Zamieszkiwała je ludność polska, która 30 sierpnia 1943 r. padła ofiarą akcji pacyfikacyjnej UPA, w wyniku której śmierć poniosło ponad 1000 osób.

W miejscu tym w latach 1992, 2011 oraz 2015 prowadzono prace ekshumacyjne. Odnaleziono i godnie pochowano szczątki 674 osób. Obecne prace mają na celu odnalezienie kolejnych ok. 350 ofiar zbrodni popełnionych na Polakach przez ukraińskich nacjonalistów.

Jest to pierwsza zgoda na przeprowadzenie prac ekshumacyjnych ofiar Zbrodni Wołyńskiej wydana na podstawie wniosku złożonego przez Instytut Pamięci Narodowej.

O rozpoczęciu prac będziemy informować za pośrednictwem komunikatów i na naszych kanałach w mediach społecznościowych.

Za: Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN

04/06/2026

04/06/2026

Boże Ciało to jedno z najpiękniejszych i najbardziej uroczystych świąt w polskiej tradycji. To dzień, w którym ulice naszych miejscowości wypełniają się modlitwą, śpiewem, procesjami oraz pięknie przygotowanymi ołtarzami.
To także czas, który od pokoleń łączy mieszkańców – rodziny, sąsiadów, parafian i całe lokalne wspólnoty. Wspólne przygotowania, niesienie chorągwi, sypanie kwiatów przez dzieci i udział w procesji są ważną częścią naszej historii, pamięci i dziedzictwa.

Niech będzie to dla nas wszystkich czas refleksji, wdzięczności i wspólnoty.

Dziś prezentujemy archiwalne zdjęcia z procesji Bożego Ciała w Rzeczycy Ziemiańskiej, która odbyła się 29 maja 1975 r. To wyjątkowa pamiątka pokazująca, jak ważne miejsce w życiu lokalnej społeczności zajmowały wiara, tradycja i wspólne przeżywanie świąt.

Zachęcamy do dzielenia się wspomnieniami. Może ktoś rozpoznaje osoby widoczne na fotografiach?

📸 Jeśli posiadają Państwo stare zdjęcia, dokumenty lub rodzinne pamiątki związane z historią naszej gminy, serdecznie prosimy o ich udostępnienie do digitalizacji. Materiały zostaną zeskanowane i zwrócone właścicielom.

Wspólnie ocalmy od zapomnienia historię naszej małej ojczyzny.

03/06/2026

Dzisiaj przedstawiamy sylwetkę Stefana Smoliszka

Stefan Smoliszek urodził się 13 września 1912 r. w Rzeczycy Ziemiańskiej.
W 1935 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową w 8. Pułku Piechoty Legionów w Lublinie. 15 marca 1935 r. został przydzielony do 3. Kompanii Strzelców, a 15 września tego samego roku trafił do 10. Batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza w Wilnie. Po zakończeniu służby, 16 marca 1937 r., został przeniesiony do rezerwy i powrócił do Rzeczycy Ziemiańskiej, gdzie prowadził rodzinne gospodarstwo.
15 maja 1939 r. odbył czterotygodniowe ćwiczenia wojskowe rezerwy. W obliczu zbliżającej się wojny, 24 sierpnia 1939 r., został zmobilizowany i przydzielony do 8. Pułku Piechoty Legionów.
Podczas kampanii wrześniowej, 24 września 1939 r., dostał się do niewoli niemieckiej. Wolność odzyskał dopiero 5 marca 1945 r., kiedy został uwolniony przez armię amerykańską. Niedługo później, 13 kwietnia 1945 r., został wcielony do 2. Korpusu Polskiego.
W 1946 r. został przeniesiony do Anglii. Od 6 lipca 1946 r. pracował w izbie przyjęć 14. Lekkiej Kompanii Sanitarnej, a następnie w Polskim Szpitalu Slinfold jako sanitariusz.
W 1947 r. powrócił do kraju, a we wrześniu tego samego roku został zdemobilizowany. Zamieszkał w rodzinnej Rzeczycy Ziemiańskiej.
Stefan Smoliszek zmarł 28 marca 1973 r., został pochowany na cmentarzy parafialnym w Rzeczycy Ziemiańskiej.

03/06/2026

W dniu 5.06.2026 r. biblioteka będzie nieczynna. Przepraszamy!

03/06/2026

03/06/2026

03/06/2026

Na cmentarzu parafialnym w Rzeczycy Ziemiańskiej w gminie Trzydnik Duży spoczywa czterech żołnierzy 2 Korpusu Polskiego. Ich groby zostały wpisane do ewidencji "Grobów Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski", prowadzonej przez Instytut Pamięci Narodowej. Potwierdzeniem wpisu będ...

03/06/2026

136 lat temu, 3 czerwca 1890 roku, zmarł Oskar Kolberg – wybitny etnograf, folklorysta, kompozytor i jeden z najważniejszych badaczy polskiej kultury ludowej.
To właśnie jemu zawdzięczamy bezcenne opisy dawnych zwyczajów, obrzędów, pieśni, tańców, podań, przysłów i codziennego życia mieszkańców różnych regionów Polski. Jego monumentalne dzieło „Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce” do dziś pozostaje jednym z najważniejszych źródeł wiedzy o naszej tradycji.
Kolberg przez całe życie dokumentował to, co często przekazywano ustnie – z pokolenia na pokolenie. Dzięki jego pracy wiele elementów dawnej kultury ludowej nie zostało zapomnianych i nadal może inspirować badaczy, regionalistów, muzyków oraz wszystkich, którym bliskie jest dziedzictwo małych ojczyzn.
Warto pamiętać, że historia i kultura ludowa to nie tylko wielkie opracowania naukowe, ale także rodzinne opowieści, stare fotografie, pieśni, zwyczaje i wspomnienia przechowywane w naszych domach. To właśnie z takich drobnych śladów powstaje obraz dawnego życia lokalnych społeczności.