Archiwum Pamięci Rybniczanek i Rybniczan

13/08/2026

Zobaczcie, kto nas dzisiaj odwiedził – i to nie z pustymi rękami! 😍
Szuflada Małgosi, czyli cudowna Pani Małgosia Płoszaj, przyniosła nam niesamowity album z podróży Kolejowego Koła Krajoznawczego w Rybniku!

Dużo przymiotników, ale nasza ekscytacja jest jeszcze większa, bo te fotografie są naprawdę wspaniałe! ❤️ I już wiemy, że będziemy mogli się nimi podzielić i wykorzystać je przy okazji wystawy z okazji obchodów 170. rocznicy powstania kolei w Rybniku.

A rybniccy kolejarze podróżowali naprawdę sporo! 🚂 Były Zakopane, Beskidy, Hel, Wilno, Berlin, Mediolan, Monachium, Neapol, Wenecja, a nawet Rzym. Patrzymy na te zdjęcia i trochę zazdrościmy, bo lista miejsc robi wrażenie! 😉

Już dziś zapraszamy Was na obchody 170. rocznicy powstania kolei w Rybniku, które organizujemy razem z Kolejowy Rybnik, Rybnik.eu - Miasto Rybnik i Sebastian Śmieja - radny z Rybnika do Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Rybniku 2 października na prelekcję dr. Marcina Jarząbka o historii kolei w Rybniku oraz wystawę zdjęć z podróży rybnickich kolejarzy z dwudziestolecia międzywojennego.

A jeśli macie w domowych albumach zdjęcia, dokumenty albo pamiątki związane z rybnicką koleją, lub znacie kogoś, kto pracował dawniej na kolei – my zawsze jesteśmy ciekawi! ❤️

14/07/2026

Wciąż jeszcze pobrzmiewają nam w głowie myśli badaczy i badaczek z różnych części świata, dotyczące procesów deindustrializacji. W szerokiej globalnej perspektywie wszystko to, co rejestrujemy w opowieściach mówionych Rybnika, nabiera wielowarstwowego sensu. Jedną z największych inspiracji jest dla nas opowieść o początkach Centre for Oral History and Digital Storytelling, które narodziło się właśnie z nagrywania opowieści mówionych mieszkańców i mieszkanek Montrealu. 🎙️O roli pamięci opowiada współtwórca i jeden z aktualnych dyrektorów Centrum, Steven High.

05/07/2026

65 lat temu, dokładnie 5 lipca, Rybnik podpisał umowę partnerską z francuskim Saint-Vallier. Z tej okazji prezentujemy rozmowę z merem Alainem Philibertem, który niedawno został honorowym obywatelem naszego miasta. 🇫🇷

Alain Philibert, urodzony w 1951 roku w Perrecy les Forges we Francji, pochodzi z rodziny robotniczej. Od 26 lat piastuje urząd mera Saint-Vallier (trwa jego piąta kadencja). Jest nauczycielem techniki i wieloletnim samorządowcem. Miasta Saint-Vaillier i Rybnik współpracują ze sobą od 1957 ro...

23/06/2026

Centre for Oral Histories and Digital Storytelling, które działa na Uniwersytecie Concordia w Montrealu, wzięło się z projektu nagrywania historii mówionych mieszkańców miasta. W tej chwili działa już od 20 lat, a zbiory obejmują ok. 2000 opowieści. Życzymy sobie takiej przyszłości, a na razie chłoniemy inspiracje.
Monika Glosowitz jest członkinią globalnej sieci badawczej Deindustrialization and the Politics of Our Time, która centrum dowodzenia ma właśnie w Quebecu. W zeszłym tygodniu na konferencji (Un)justice Transitions: Deindustrialization and the Environment opowiedziała o swoich badaniach dotyczących ruchów społecznych na Paruszowcu oraz o naszym Archiwum jako narzędziu budowania pamięci zbiorowej i sprawiedliwości społecznej. 💪

19/06/2026

W zeszłym tygodniu Archiwum zawitało do Poznania! 🥔 O naszym projekcie naukowcy z różnych stron Polski mogli posłuchać podczas sympozjum czasopisma "Avant" w ramach obchodów 50-lecia Instytutu Kulturoznawstwa UAM. 👂

Aga Lniak zabrała ze sobą głosy naszych rozmówców – Alicji Kryczki, Bogdana Dzierżawy i Róży Achtelik – by wraz z nimi opowiadać o historii dźwiękowej i jej audioantropologicznych możliwościach.

Dwie z tych historii czekają na publikację, której mogą się Państwo spodziewać już niebawem! 🖤💪 Tymczasem zapraszamy do słuchania najnowszych opowieści opublikowanych na naszej stronie (link umieszczamy w komentarzu).

09/06/2026

Poznajcie naszą kolejną Lokalną Ambasadorką Zielonej Zmiany, czyli dr Monika Glosowitz – badaczka, pisarka i rybniczanka, która w ramach projektu „Rybnik – w kierunku zielonej przyszłości” stworzyła Archiwum Pamięci Rybniczanek i Rybniczan przy Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Rybniku. 💚

Wraz z dr Aga Lniak dociera do mieszkańców różnych dzielnic naszego miasta, spotyka się z nimi w ich domach lub w nowoczesnym studiu nagrań, by rejestrować ich wspomnienia, doświadczenia, emocje i opowieści o codziennym życiu. To historie rodzin, sąsiedztw, zakładów pracy, przemian społecznych i miejsc, które tworzyły i nadal tworzą Rybnik. 🌇

Opowieści mieszkańców są bezcennym źródłem wiedzy dla badaczy, edukatorów i kolejnych pokoleń. Pozwalają lepiej zrozumieć procesy społeczne, przemiany gospodarcze i kulturowe, których doświadczyło nasze miasto. Archiwum ma jednak jeszcze jeden wymiar. Buduje poczucie wspólnoty i tożsamości. Pozwala mieszkańcom odnaleźć własne miejsce w historii, dostrzec wartość lokalnego dziedzictwa i zachować doświadczenia, które bez takich działań mogłyby zostać bezpowrotnie utracone.

Monika Glosowitz została naszą Lokalną Ambasadorką Zielonej Zmiany, ponieważ pokazuje, że transformacja to nie tylko zmiany technologiczne czy środowiskowe. To również troska o pamięć, relacje i historie ludzi, którzy tworzą nasze miasto. Bez zrozumienia przeszłości trudno bowiem świadomie budować przyszłość. 💚

🎧 Historii mieszkanek i mieszkańców Rybnika oraz opowieści o poszczególnych dzielnicach miasta można już posłuchać na stronie 🌐 https://archiwumrybnik.pl/ Zapraszamy! 😊

23/05/2026

Archiwum zawędrowało do krainy Appalachii, próbując zajrzeć do destylarni burbonu umieszczonych w kopalnianych chodnikach Kentucky. Okazało się, że sporo nas łączy, choć przez myśl nam nie przeszło, że będziemy nagrywać opowieści z Zachodniej Wirginii i tropić wspólne międzykontynentalne szlaki. Here we are, gotowe na wszystko. 🤭🖤
*
Rozmowa z Blakiem Mossem wkrótce do odsłuchu na www.archiwumrybnik.pl.

15/05/2026

Wczorajsze spotkanie było absolutnie fenomenalne i dotykało spraw najważniejszych: godności, pamięci i polityk lokalnych. Krzywy kościół bez wątpienia jest też o nas. Dziękujemy. 🖤⚒️