12/02/2025
W 1753 roku na terenie Parku Dworskiego hr. Wodzickich w Porębie Wielkiej gm. Niedźwiedź wybudowano Wozownię (zwaną też Lamusem). Jako JEDYNA, mimo, że drewniana, przetrwała zabory i dwie wojny światowe! W 1934 r. otrzymała zieloną kartę zabytku i cały XVIII- wieczny park dworski stał się obszarem chronionym (pomnikiem przyrody). Znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej. Ponad 40 lat temu teren parku dworskiego stał się enklawą Gorczańskiego Parku Narodowego i jest pod jego „opieką”. W tym czasie w parku dworskim zaszły zmiany. Niektóre pozytywne, a niektóre niestety negatywne. Do tych drugich należy zaliczyć kilka „modernizacji” zabytkowych obiektów, które polegały na wyburzeniu istniejących i zastąpieniu ich zupełnie nowymi. Tak stało się z niezwykle cenną XVIII- wieczną Wozownią. Według zleconych w 2015 r. przez GPN ekspertyz (konserwatorska i techniczna) budynek, mimo braku jakichkolwiek działań konserwacyjnych, był w zadowalającym stanie.
Dnia 19.08.2024 r. Wozownia została wyburzona ciężkim sprzętem. Zaniepokojonych mieszkańców wprowadzono w błąd twierdzeniami, że będzie odbudowana po konserwacji z tych samych elementów. Jakież było zdziwienie wszystkich, gdy 24.09.2024 r. rozpoczęto wznoszenie nowego obiektu z zupełnie nowych materiałów.
Grupa osób (głównie mieszkańców) zawiązała Społeczny Komitet Miłośników Parku Dworskiego hr. Wodzickich.
Niestety mimo kilkumiesięcznych starań, telefonów i pism do wielu instytucji (nawet ministerstw!) zajmujących się ochroną zabytków nie uzyskaliśmy od nikogo pomocy, nikogo nie interesuje zniszczenie zabytku! Naszym celem była i jest odbudowa zabytku, gdyż drewniane bale do tej pory leżą na terenie parku.