Grupa Edukacji Historycznej "Reduta Kurpiowska"

29/05/2026

27/05/2026

27/05/2026

27/05/2026

23 maja 1946 roku na ziemi ostrołęckiej doszło do jednego z wielu brawurowych starć polskiego podziemia niepodległościowego z aparatem komunistycznego terroru. W tym dniu oddział Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW), dowodzony przez por. Feliksa Przybytniewskiego „Mieczysław”, przeprowadził udaną akcję uderzeniową, która na stałe zapisała się w historii regionu.

Celem uderzenia była komunistyczna grupa operacyjna składająca się z funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB), Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) oraz Ludowego Wojska Polskiego (LWP). Grupa ta zmierzała w teren z misją przeprowadzenia masowych aresztowań wśród lokalnej ludności, co miało ostatecznie zdławić opór wobec narzuconej władzy. Dzięki zdecydowanej postawie i sprawnemu dowodzeniu por. „Mieczysława”, żołnierze NZW całkowicie rozbili obławę bezpieki, ratując wielu mieszkańców przed katowniami i bezprawiem.

Dziś, w rocznicę tych wydarzeń, wspominamy determinację i odwagę por. Feliksa Przybytniewskiego oraz jego podkomendnych. Ich walka była dowodem na to, że mimo ogromnej przewagi wroga, polscy żołnierze do końca wiernie trwali na straży niepodległości Ojczyzny i bezpieczeństwa swoich rodaków. Cześć i chwała Bohaterom!

Grafika. https://stylowydwor.pl/pl/p/Krzyz-NZW-odznaka-pamiatkowa-Narodowego-Zjednoczenia-Wojskowego/23035022

27/05/2026

19/05/2026

19 maja 1948 roku we wsi Węgrzynowo w powiecie ciechanowskim doszło do jednej z wielu akcji bojowo-propagandowych powojennego podziemia antykomunistycznego. Do miejscowości wkroczył 12-osobowy oddział Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW). Na jego czele stał st. sierż. Mieczysław Dziemieszkiewicz „Rój”.

,,Wizyta'' żołnierzy miała na celu nie tylko demonstrację siły, ale przede wszystkim oddziaływanie na lokalną społeczność, zmęczoną i zastraszoną przez nowy reżim. „Rój” zorganizował we wsi wiec, podczas którego wygłosił przemówienie do zgromadzonych mieszkańców. Tego typu wystąpienia były dla leśnych oddziałów kluczowym narzędziem walki informacyjnej – pozwalały przypomnieć o celach oporu, podtrzymać ducha oporu oraz przeciwdziałać komunistycznej propagandzie.

W trakcie pobytu oddziału w Węgrzynowie doszło także do bezwzględnego rozliczenia z lokalnymi strukturami nowej władzy. Żołnierze zatrzymali i rozstrzelali członka komunistycznej Polskiej Partii Robotniczej (PPR). Mężczyzna ten przyznał się do aktywnej współpracy z Urzędem Bezpieczeństwa (UB). Dla żołnierzy podziemia likwidacja agentury była w tamtym okresie kwestią przetrwania, gdyż doniesienia informatorów bezpieki bezpośrednio prowadziły do brutalnych śledztw, aresztowań i likwidacji kolejnych punktów oporu.

Fot. st. sierż. Mieczysław Dziemieszkiewicz ,,Rój'' na czele oddziału, źródło: Wikimedia Commons/Domena publiczna

15/05/2026

Piszę te słowa 13 maja, już dzień po symbolicznej dacie 12 maja. Może właśnie ten jednodniowy dystans sprzyja spokojniejszej refleksji — nie tylko nad samymi rocznicami, ale nad ich głębszym znaczeniem i konsekwencjami.

12 maja to data symboliczna i gorzka zarazem.
Tego dnia wspominamy zarówno ofiary komunistycznego terroru — ze Stanisławem Kasznicą, ostatnim komendantem NSZ-ZJ, na czele — jak i wydarzenie, które na wiele lat odcisnęło piętno na życiu politycznym II Rzeczypospolitej: przewrót majowy z 1926 roku.

12 maja to również rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego — głównego autora i przywódcy przewrotu majowego z 1926 roku. Sprawia to, że data ta jeszcze mocniej splata w sobie pamięć o wielkości II Rzeczypospolitej, ale też o politycznych podziałach i konsekwencjach, które na długie lata wpłynęły na życie państwa polskiego.

Dla środowiska narodowego to nie są dwie całkowicie oddzielne historie. Między nimi istnieje głębszy związek – przede wszystkim poprzez konsekwencje polityczne i społeczne zamachu majowego.

Maj 1926 roku był momentem, w którym spór polityczny w Polsce przestał być wyłącznie walką programów, a zaczął coraz bardziej opierać się na logice obozów, wzajemnej wrogości i delegitymizacji przeciwnika. Zamiast budować wspólnotę narodową opartą na instytucjach i debacie, rozpoczęto proces trwałego podziału życia publicznego na „swoich” i „obcych”.

Narodowcy znaleźli się po stronie przeciwników sanacji. Wielu działaczy i żołnierzy środowisk narodowych było marginalizowanych, represjonowanych lub odsuwanych od wpływu na państwo. Te podziały nie zniknęły nawet wobec tragedii wojny.

W czasie okupacji i po 1945 roku obóz niepodległościowy był rozbity politycznie, organizacyjnie i personalnie. Zabrakło jednego, wspólnego frontu polskiego podziemia. Oczywiście odpowiedzialność za komunistyczne zbrodnie ponoszą przede wszystkim Sowieci i ich aparat terroru – ale wcześniejsze wieloletnie konflikty wewnętrzne osłabiły zdolność narodu do wspólnego działania w najtrudniejszym momencie historii.

To także ważna lekcja dla współczesnych środowisk patriotycznych i narodowych. Dzisiejsze animozje, personalne wojny i niekończące się podziały bardzo często prowadzą do tego samego mechanizmu: więcej energii poświęca się walce wewnętrznej niż pracy dla sprawy narodowej. Niestety doświadczamy tego na codzień. Historia pokazuje, że skutki takich podziałów mogą być odczuwalne przez całe pokolenia.
Echa tych sporów żywe są do dziś. A strategia plemiennych podziałów sprawdza się też w nowej społeczno-politycznej rzeczywistości.

Dlatego 12 maja powinien być nie tylko dniem pamięci o ofiarach, ale też dniem refleksji nad ceną politycznej wojny wewnętrznej. Państwo i naród słabną wtedy, gdy ambicje i obozy stają się ważniejsze niż dobro wspólne.

15/05/2026

‼ Dr hab. Krzysztof Sychowicz, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku oraz Marcin Wileński, Burmistrz Szczuczyna, mają zaszczyt zaprosić na uroczystość oznaczenia i poświęcenia tablicy upamiętniającej postać żołnierza niezłomnego Władysława Czarneckiego ps. „Luśnia”, „Narbutt”.

📅 Uroczystość odbędzie się 15 maja 2026 r. w Szczuczynie o godz. 11:00.