23/08/2026
📸🌿 Historia znad Warty – pamięć, legendy i tożsamość Nowego Miasta nad Wartą
Blisko 60 osób wyruszyło dzisiaj z nami na wyjątkowy przyrodniczy spacer „Skrzydła Warty” po Wolicy Koziej – miejscu, gdzie historia, przyroda i lokalna pamięć splatają się w jedną opowieść. To było popołudnie pełne rozmów i zachwytu nad tym, co mamy tuż obok siebie.
Naszą przewodniczką była Anita Kozłowska-Tomczak – pasjonatka fotografii i otaczającej przyrody, od lat związana z tym terenem. Spacer rozpoczęliśmy przy wieży widokowej, skąd ruszyliśmy w kierunku źródełka, którego woda – jak mogliśmy usłyszeć – nigdy nie zamarza. Już od pierwszych kroków poznawaliśmy związki mieszkańców z Wartą, która przez stulecia kształtowała nie tylko krajobraz, ale także rozwój osadnictwa, lokalnej gospodarki i codziennego życia mieszkańców.
Przemierzając około 3 kilometrową trasę, odkrywaliśmy ślady dawnych działalności gospodarczych związanych z tym terenem. Pani Anita wskazała miejsca, gdzie niegdyś funkcjonowały młyny wodne Wilczki i Roch, opowiadała również o istniejącej tu przed laty hucie szkła. Dzięki tym historiom mogliśmy spojrzeć na otaczający nas krajobraz nie tylko jako przestrzeń przyrodniczą, ale także miejsce, które przez pokolenia kształtowało życie mieszkańców.
Spacer był również spotkaniem z naturą. Rozmawialiśmy o bogactwie nadwarciańskich łąk, starorzeczy i terenów podmokłych, które stanowią schronienie dla wielu gatunków ptaków. Dzięki autorskim fotografiom naszej przewodniczki, wykonanym właśnie na tych terenach, poznaliśmy bliżej między innymi żurawie, wilgi, mazurki, wróble i wielu innych skrzydlatych mieszkańców tych okolic.
Jednym z najbardziej malowniczych punktów trasy był ukryty wśród zieleni wąwóz – miejsce, które z pewnością warto odwiedzić. Przy starorzeczu Warty zatrzymaliśmy się natomiast na chwilę refleksji i rozmowy o rzece, jej historii oraz zmianach, jakie zachodziły tutaj na przestrzeni lat.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólnie spędzone popołudnie, a Pani Anicie za podzielenie się swoją wiedzą, pasją i miłością do tego wyjątkowego miejsca.
—
Zadanie dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu Patriotyzm jutra.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Gmina Nowe Miasto nad Wartą