Instytut Europy Środkowej

21/08/2026

Rezygnacja dwóch parlamentarzystów z członkostwa w Partii Reform i Eesti 200 oznacza, że rząd Estonii utracił większość parlamentarną. W praktyce ograniczy to zdolność do sprawnego realizowania programu w przededniu wyborów prezydenckich i parlamentarnych. Utrzymanie stabilności będzie wymagało doraźnych porozumień w parlamencie, a obecne napięcia mogą zapoczątkować szersze zmiany na estońskiej scenie politycznej.

📰O konsekwencjach utraty większości parlamentarnej przez rząd Estonii pisze Aleksandra Kuczyńska-Zonik w najnowszym Komentarzu IEŚ:
https://ies.lublin.pl/komentarze/rz%c4%85d-mniejszo%c5%9bciowy-w-estonii/

Rezygnacja dwóch parlamentarzystów z członkostwa w Partii Reform i Eesti 200 oznacza, że rząd Estonii utracił większość parlamentarną. W praktyce ograniczy to zdolność do sprawnego realizowania programu w przededniu wyborów prezydenckich i parlamentarnych. Utrzymanie stabilności będzi...

21/08/2026

Rosyjskie MSZ skrytykowało zakup portu w Giurgiuleşti przez rumuńską spółkę skarbu państwa, przedstawiając transakcję jako element „gospodarczej reunifikacji” Rumunii i Mołdawii. Moskwa sugeruje również, że port może w przyszłości służyć wsparciu Ukrainy, w tym dostawom uzbrojenia. Wypowiedzi te pokazują rosnące znaczenie Giurgiuleşti w rywalizacji o wpływy w regionie Morza Czarnego i dolnego Dunaju.

🆕O tym, dlaczego zakup portu w Giurgiuleşti ma znaczenie nie tylko gospodarcze, ale również strategiczne i geopolityczne, pisze Piotr Oleksy w najnowszym komentarzu IES:
https://ies.lublin.pl/komentarze/port-niezgody-rosja-krytykuje-rumu%c5%84sk%c4%85-inwestycj%c4%99-w-mo%c5%82dawii/

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej skrytykowało zakup portu w Giurgileşti, znajdującego się na terenie Republiki Mołdawii, przez rumuńską spółkę skarbu państwa. Transakcja ta została sfinalizowana w lutym 2026 r. Natomiast 9 sierpnia Jurij Pilipson, dyrektor Drugiego D...

19/08/2026

5 sierpnia 2026 r. otoczenie kandydata na prezydenta Francji Gabriela Attala przekazało, że francuskie służby wykryły osiem sfałszowanych filmów imitujących materiały mediów tradycyjnych. Filmy przedstawiały polityka jako osobę używającą narkotyków i atakującą społeczność muzułmańską oraz sugerowały, że choruje na Parkinsona. Była to już trzecia w ciągu dwóch tygodni operacja dezinformacyjna we francuskiej infosferze (po analogicznych działaniach wymierzonych w byłego premiera, centroprawicowego Édouarda Philippe’a i centrolewicowego europosła Raphaëla Glucksmanna). W Europie zjawisko podszywania się pod tradycyjne media jest kolejnym etapem rozwoju rosyjskich technik dezinformacji. Operacje te mają wpływać na wynik wyborów, osłabiać poparcie dla kandydatów krytycznych wobec Rosji oraz zwiększać zmęczenie europejskich społeczeństw wspieraniem Ukrainy.

👉Jędrzej Piekara w najnowszym komentarzu analizuje mechanizmy i cele rosyjskiej dezinformacji we Francji oraz działania podejmowane przez państwo francuskie w celu jej zwalczania.

https://ies.lublin.pl/komentarze/rosyjska-dezinformacja-w-europie-zachodniej-francja/

5 sierpnia 2026 r. otoczenie kandydata na prezydenta Francji Gabriela Attala przekazało, że francuskie służby wykryły osiem sfałszowanych filmów imitujących materiały mediów tradycyjnych. Filmy przedstawiały polityka jako osobę używającą narkotyków i atakującą społeczność muzuł...

18/08/2026

5 sierpnia 2026 r. rzeczniczka niemieckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych określiła kampanię dezinformacyjną poprzedzającą wybory samorządowe w niemieckich landach jako „stałą, trwającą ofensywę, sankcjonowaną i kierowaną przez państwo rosyjskie”. Od czerwca 2026 r. w sieci krążą dziesiątki filmów podszywających się pod materiały BBC, ARD, FAZ i Spiegel TV. Ich celem są kandydaci do landtagów Saksonii-Anhaltu, Meklemburgii-Pomorza Przedniego i Berlina, których fałszywie oskarża się o przestępstwa i skandale obyczajowe. Kampania wyraźnie omija partie uznawane za prorosyjskie, koncentrując się na ugrupowaniach deklarujących wsparcie dla Ukrainy.

👉 O rosyjskiej kampanii dezinformacyjnej wymierzonej w niemieckich kandydatów i partie wspierające Ukrainę przed wyborami do landtagów pisze Jędrzej Piekara w najnowszym komentarzu 👇🆕

5 sierpnia 2026 r. rzeczniczka niemieckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych określiła kampanię dezinformacyjną poprzedzającą wybory samorządowe w niemieckich landach jako „stałą, trwającą ofensywę, sankcjonowaną i kierowaną przez państwo rosyjskie”. Od czerwca 2026 r. w sieci kr....

15/08/2026

GŁOS EKSPERTÓW | NATO PO SZCZYCIE W ANKARZE

5 𝘦𝘬𝘴𝘱𝘦𝘳𝘵ó𝘸. 5 𝘱𝘦𝘳𝘴𝘱𝘦𝘬𝘵𝘺𝘸. 𝘑𝘦𝘥𝘯𝘰 𝘱𝘺𝘵𝘢𝘯𝘪𝘦: 𝘫𝘢𝘬 𝘻𝘮𝘪𝘦𝘯𝘪𝘢 𝘴𝘪ę 𝘱𝘳𝘻𝘺𝘴𝘻ł𝘰ść 𝘕𝘈𝘛𝘖?

Jak będzie wyglądać NATO w warunkach zmieniającej się polityki USA, rosnących wyzwań bezpieczeństwa i nowych oczekiwań wobec europejskich sojuszników?

Na to pytanie odpowiadają eksperci uczestniczący w pierwszym opracowaniu z cyklu „Głos Ekspertów” Instytutu Europy Środkowej.

W pięciu analizach przedstawiamy różne spojrzenia na przyszłość Sojuszu: od relacji transatlantyckich, przez europejskie zdolności obronne, po znaczenie północnej flanki NATO.

📄 Cała publikacja „NATO po szczycie w Ankarze” dostępna jest na naszej stronie internetowej 👉https://ies.lublin.pl/wp-content/uploads/2026/07/ies-glos-ekspertow-001-nato-po-szczycie-w-ankarze.pdf

14/08/2026

11 sierpnia 2026 r. Zgromadzenie Narodowe Węgier wybrało ósmego prezydenta od 1990 r. András Baka obejmie urząd osiem dni po ogłoszeniu wyników wyborów – 19 sierpnia, w przeddzień Święta Narodowego Węgier – Dnia św. Stefana (Szent István napja). Kadencja nowo wybranego prezydenta, zgodnie z postanowieniami 17. nowelizacji Ustawy Zasadniczej Węgier (Magyarország Alaptörvenye), będzie trwać do czasu uchwalenia nowej konstytucji, nie dłużej jednak niż pięć lat. Wybory prezydenckie zbojkotowały opozycyjne kluby parlamentarne KDNP oraz Fidesz, które kwestionują legalność wygaszenia mandatu poprzedniego prezydenta Tamása Sulyoka w wyniku jednozdaniowej poprawki ustawowej, na mocy której jego mandat wygasł 20 lipca 2026 r. Od tego dnia do czasu objęcia urzędu przez nowego prezydenta obowiązki głowy państwa pełni przewodnicząca Zgromadzenia Narodowego Ágnes Forsthoffer.

O wyborze nowego prezydenta Węgier pisze Robert Rajczyk 🆕👇📖

11 sierpnia 2026 r. Zgromadzenie Narodowe Węgier wybrało ósmego prezydenta od 1990 r. András Baka obejmie urząd osiem dni po ogłoszeniu wyników wyborów – 19 sierpnia, w przeddzień Święta Narodowego Węgier – Dnia św. Stefana (Szent István napja). Kadencja nowo wybranego prezydenta, ...

13/08/2026

Inauguracja Dialogu Strategicznego USA–Serbia w lipcu 2026 r. stanowi ważny krok w rozwoju relacji dwustronnych od czasu objęcia władzy przez Aleksandara Vučicia. Powołanie stałego mechanizmu konsultacji wskazuje na gotowość obu stron do wzmacniania współpracy w obszarach energetyki, bezpieczeństwa, nowych technologii oraz nauki. Jednocześnie charakter podpisanych porozumień oraz utrzymywana przez Belgrad polityka balansowania nie pozwalają mówić o strategicznej reorientacji serbskiej polityki zagranicznej. Dialog należy raczej postrzegać jako element szerszej rywalizacji geopolitycznej Stanów Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Chin i Rosji o wpływy na Bałkanach Zachodnich, w której Serbia pozostaje jednym z kluczowych aktorów.

Znaczenie inauguracji Dialogu Strategicznego USA–Serbia dla relacji dwustronnych oraz polityki balansowania Belgradu między Zachodem, Rosją i Chinami analizuje Agata Domachowska w najnowszym komentarzu IEŚ 📖👇

Inauguracja Dialogu Strategicznego USA–Serbia w lipcu 2026 r. stanowi ważny krok w rozwoju relacji dwustronnych od czasu objęcia władzy przez Aleksandara Vučicia. Powołanie stałego mechanizmu konsultacji wskazuje na gotowość obu stron do wzmacniania współpracy w obszarach energetyki, bez...

13/08/2026

GŁOS EKSPERTÓW | NATO PO SZCZYCIE W ANKARZE

Europa Północna zyskuje nowe znaczenie strategiczne dla NATO.

Beata Czernaś (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie) analizuje rolę państw nordyckich i bałtyckich w zmieniającej się architekturze bezpieczeństwa oraz konsekwencje szczytu NATO w Ankarze dla współpracy regionalnej.

Szwecja i Finlandia wzmacniają północną flankę Sojuszu, a rosnące znaczenie formatów regionalnych otwiera nowe możliwości współpracy – także z udziałem Polski.

📌 Wybrany fragment analizy prezentujemy na grafice.

🔎 Więcej o perspektywie nordyckiej i bałtyckiej w publikacji „NATO po szczycie w Ankarze” 👉 https://ies.lublin.pl/wp-content/uploads/2026/07/ies-glos-ekspertow-001-nato-po-szczycie-w-ankarze.pdf

12/08/2026

Wizyta Володимир Зеленський w Belgradzie nie oznacza zmiany strategii polityki zagranicznej Serbii, lecz pokazuje ewolucję polityki balansowania Aleksandra Vučica w zmieniających się warunkach geopolitycznych. Serbia rozwija współpracę z Ukrainą i wysyła tym samym sygnał Brukseli i Waszyngtonowi, jednocześnie nie przekraczając zasadniczych czerwonych linii wobec Moskwy – nie nakłada sankcji i utrzymuje bliskie relacje z Federacją Rosyjską. Wizyta ta wskazuje na taktyczne zbliżenie obu państw, a zarazem pokazuje, że granice serbskiego balansowania stopniowo się przesuwają.

📖 W najnowszym komentarzu Agata Domachowska analizuje pierwszą oficjalną wizytę Wołodymyra Zełenskiego w Serbii oraz stopniowe zacieśnianie relacji Belgradu z Kijowem przy jednoczesnym utrzymywaniu przez Serbię polityki balansowania między Zachodem a Rosją.

Wizyta Wołodymyra Zełenskiego w Belgradzie nie oznacza zmiany strategii polityki zagranicznej Serbii, lecz pokazuje ewolucję polityki balansowania Aleksandra Vučicia w zmieniających się warunkach geopolitycznych. Serbia rozwija współpracę z Ukrainą i wysyła tym samym sygnał Brukseli i Wa...

11/08/2026

Niski poziom wód Dunaju doprowadził do zakłóceń logistycznych związanych z transportem paliw w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej. Ograniczenie ładowności barek wymusiło przekierowanie części dostaw na kolej i transport drogowy, co zwiększyło zarówno koszty, jak i presję na poziom zapasów. Mimo tych trudności główne rafinerie położone wzdłuż Dunaju funkcjonują bez większych zakłóceń, a problemy mają przede wszystkim charakter logistyczny. Najbardziej dotknięta sutkami niskiego poziomu wód została Serbia, gdzie w lipcu 2026 r. import paliw spadł do jednej czwartej planowanych wolumenów.

🆕 O skutkach niskiego poziomu wód Dunaju dla transportu paliw w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej oraz związanych z tym zakłóceniach logistycznych pisze Michał Paszkowski ⬇️⬇️⬇️

Niski poziom wód Dunaju doprowadził do zakłóceń logistycznych związanych z transportem paliw w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej. Ograniczenie ładowności barek wymusiło przekierowanie części dostaw na kolej i transport drogowy, co zwiększyło zarówno koszty, jak i presję na p...