18/10/2023
Otwarcie korytarza swobodnej migracji dla zwierząt żyjących w środowisku wodnym, które przyczyni się do odbudowy cennych ekosystemów, a tym samym do ochrony bioróżnorodności oraz bezpośrednio wpłynie na poprawę potencjału jednolitych części wód powierzchniowych oraz wartości wskaźników morfologicznych i biologicznych – to cel strategiczny projektu pn. „Odtworzenie ciągłości ekologicznej Wisły i dolnych odcinków rzek Soły i Skawy”, realizowanego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie w latach 2019-2023.
Projekt właśnie został zakończony.
W ramach inwestycji zrealizowana została budowa i przebudowa 7 przepławek na rzekach:
• Wiśle: Dwory i Smolice,
• Sole: Bielany, Broszkowice,
• Skawie: Wadowice, Podolsze i Grodzisko.
Przebudową objęto jednocześnie stopnie, na rzekach:
• Wiśle, na tzw. Węźle Dwory i Węźle Smolice,
• Skawie – w obrębie miejscowości Podolsze, Wadowice i Grodzisko,
• Sole – w miejscowości Broszkowice.
Jedną z cech naturalnego środowiska rzecznego jest brak barier uniemożliwiających migrację organizmów wodnych, ale także hamujących ruch rumowiska. Przegrodzenie rzeki sztucznymi przegrodami zakłóca w istotny sposób możliwość poszukiwania przez ryby pokarmu, kryjówek czy miejsc na tarło, co wpływa na ich liczebność i kondycję, a w skrajnych przypadkach, gdy odcięty zostanie dostęp do tarlisk w górnych częściach rzek, może prowadzić do wyginięcia całych populacji.
W położonych w dolnych odcinkach rzek Soły i Skawy oraz na odcinku Wisły pomiędzy ujściami tych rzek od dawna nie ma ryb dwuśrodowiskowych, takich jak łosoś, troć i jesiotr, a przeprowadzone badania wykazały duże zróżnicowanie gatunkowe na sąsiadujących ze sobą, ale oddzielonych jazami czy progami odcinkach rzeki.
Prace projektowe poprzedziła dokładna inwentaryzacja zabudowy hydrotechnicznej oraz konsultacje takich rozwiązań technicznych, które zapewniają likwidację barier migracyjnych dla organizmów wodnych przy zachowaniu dotychczasowych funkcji modernizowanych obiektów. Przyjęto rozwiązania „bliskie naturze" naśladujące warunki, jakie panują w naturalnej rzece.
W projektach uwzględniono wymagania migracyjne różnych gatunków ryb obejmujące: rozmiary, prędkości pływania, typowe zachowania, terminy wędrówek.
Projekt zrealizowany został w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020.
Całkowity koszt inwestycji to 61,4 mln zł.
