„Szlak bitew, potyczek i miejsc pamięci narodowej gminy Kozienice” to pionierski projekt realizowany przez Kozienickie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych, który powstał przy współpracy z lokalnym samorządem gminnym i powiatowym. Unikalność projektu wynika z połączenia w jego ramach kilku walorów, m.in.: edukacyjnego, historycznego i turystycznego. Szlak powstał w odpowiedzi na współczesne
zapotrzebowanie społeczne i coraz popularniejszą odmianę turystyki regionalnej i lokalnej polegającej na odkrywaniu miejsc leżących w bezpośrednim sąsiedztwie, które były świadkami wielkich wydarzeń nie tylko w lokalnej historii. Dlatego też tworząc szlak, mieliśmy na uwadze znaną sentencję: “Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie”. Jest tak, ponieważ ziemia kozienicka to obszar o bogatej, wielokulturowej i zróżnicowanej historii, jak również teren z wieloma ważnymi miejscami i obiektami historycznymi, w tym zabytkowymi, a jednocześnie teren atrakcyjny krajobrazowo i przyrodniczo. I choć na terenie gminy Kozienice znajdują się różne obiekty historyczne, a także upamiętniające lokalne dziedzictwo kulturowe, to dawał się odczuwać brak tablic pamiątkowych czy informacyjnych oraz brak pomników i materialnych świadectw dawnych czasów. Dotyczyło to szczególnie znanych w krajowej historiografii bitew i walk czasów I Rzeczypospolitej, powstań narodowowyzwoleńczych czasów zaborów czy też bitew I i II wojny światowej. Za pomocą turystyczno-edukacyjnego szlaku historycznego „Szlak bitew, potyczek i miejsc pamięci narodowej gminy Kozienice” chcemy to zmienić. W ramach wyznaczonego i opracowanego szlaku powstało w sumie 9 tablic informacyjnych: 8 tematycznych i 1 tablica „zbiorcza”. Poszczególne tablice zostały ustawione w miejscu lub okolicy ważnych dla dziejów Polski bitew i potyczek, które odbyły się na terenie gminy Kozienice. Te miejsca to: punkt widokowy w Kępeczkach nad Wisłą, teren, gdzie utworzono tzw. „przyczółek kozienicki”, podczas pierwszej bitwy pod Iwangorodem (Dęblinem) w dniach 11-21 października 1914 r.; teren nad jeziorem w Kozienicach, czyli miejsce bitwy Stefana Czarnieckiego z wojskami szwedzkimi 6 kwietnia 1656 r.; Kępa Bielańska – miejsce, w którym stał most na Wiśle, tzw. „przedmoście maciejowickie”, gdzie toczyły się zacięte walki o przeprawę 8-9 września 1939 r.; Nowa Wieś – pod którą gen. Dwernicki stoczył zaciętą bitwę z wojskami carskimi podczas powstania listopadowego 19 lutego 1831 r.; Świerże Górne – pod którymi powstańcy styczniowi z oddziału „Dzieci Warszawskich” Turkiettego pobili Moskali 25 marca 1863 r.; Ryczywół – stara królewska osada, dawna siedziba niegrodowego starostwa ryczywolskiego; Wola Chodkowska – miejsce pierwszej, zwycięskiej potyczki oddziału mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” z Niemcami 1 października 1939 r.; Cztery Kopce – gdzie znajdują się leśne mogiły wojenne z czasów I i II wojny światowej z pochowanymi żołnierzami 31. pułku Strzelców Kaniowskich i innych jednostek Wojska Polskiego. Dodatkowa tablica z krótkim opisem wszystkich miejsc znajduje się na terenie zespołu pałacowo-parkowego w Kozienicach, skąd każdy może rozpocząć swoją wycieczkę po historycznym szlaku. Mamy nadzieję, że taka forma promowania walorów historycznych i krajobrazowych ziemi kozienickiej przypadnie Państwu do gustu. Opracowując materiał do poszczególnych tablic, wykorzystano materiały często niedostępne lub do tej pory niewykorzystane przez lokalnych historyków i amatorów historii. Dziękujemy miłośnikom historii, którzy pomogli zgromadzić oraz opracować materiał do poszczególnych tablic. Przyczynili się do tego: Filip Kamizela, Jacek Lombarski i Andrzej Rypulak. Dziękujemy również patronom projektu „Każdy dzień jest podróżą przez historię II”, w ramach którego powstał szlak: Andrzejowi Jungowi – Staroście Powiatu Kozienickiego i Tomaszowi Śmietance – Burmistrzowi Gminy Kozienice. Podziękowania za współpracę przy powstaniu szlaku kierujemy do Kozienickiego Centrum Rekreacji i Sportu, Sołectwa Ryczywół, parafii pw. św. Jakuba w Świerżach Górnych i PSP im. Stefana Czarnieckiego w Woli Chodkowskiej, Nadleśnictwa Kozienice.
