Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach

23/06/2026

📌Tablica upamiętniająca Starachowicki Czerwiec ’76, zostanie odsłonięta w środę, 24 czerwca, o godz. 12.00, przy dawnej bramie wejściowej Zakładów Dolnych FSC w Starachowicach przy ulicy Władysława Rogowskiego 22. Udział w jej powstaniu miał Instytut Pamięci Narodowej.

➡️Wystąpienie pracowników Fabryki Samochodów Ciężarowych w Starachowicach, które miało miejsce w dniu 25 czerwca 1976 roku, było praktycznie jedynym, tak dużym protestem społecznym w województwie kieleckim. Niestety, wydarzenia te przez lata pozostawały niemal nieobecne w przestrzeni publicznej i zbiorowej świadomości mieszkańców. Jak podkreślają organizatorzy, 50. rocznica tych wydarzeń staje się okazją do ich przypomnienia oraz przywrócenia im należnego miejsca w historii regionu i pamięci społecznej.

➡️W programie wydarzenia zaplanowano także prelekcję dr. hab. Grzegorza Miernika, prof. Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, natomiast rys historyczny przedstawi Paweł Perchel, prezes Stowarzyszenia „Wolni i Solidarni 1980-1989”.

➡️Instytut Pamięci Narodowej będą reprezentować: dr Michał Wenklar – zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie oraz dr Marzena Grosicka – kierownik Referatu Badań Historycznych Delegatury IPN w Kielcach.

➡️Uczestnicy uroczystości otrzymają okolicznościowe znaczki z napisem: „S’76. Starachowice Strajk Solidarni”, przekazane przez kielecką delegaturę IPN.

➡️Na wydarzenie zapraszają: Instytut Pamięci Narodowej, Odlewnie Polskie S.A., Stowarzyszenie „Wolni i Solidarni 1980-1989” oraz MOZ NSZZ Solidarność Odlewnie Polskie S.A.

➡️Więcej informacji: https://kielce.ipn.gov.pl/kie/aktualnosci/244328,Odsloniecie-tablicy-upamietniajacej-Starachowicki-Czerwiec-76-Starachowice-24-cz.html

23/06/2026

💬- To było ludobójstwo. Nie wolno porównywać UPA z Armią Krajową – mówił dr Tomasz Domański z Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach na antenie Radio eM Kielce. Nasz historyk był gościem red. Mateusza Żelaznego w audycji „Wszystko w temacie”.

Zachęcamy do odsłuchania całej rozmowy. Link poniżej ⬇️⬇️⬇️

📣Zapraszamy też na spotkanie pod hasłem „Pytania o Wołyń”, które odbędzie się w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach (ul. Warszawska 5), w środę, 24 czerwca. Początek o godz. 17.00. Wstęp wolny.

👥Gośćmi dr. Michała Zawiszy z Delegatury IPN w Kielcach będą: prof. Grzegorz Motyka – Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk i Wojskowe Biuro Historyczne oraz dr Tomasz Bereza – Biuro Badań Historycznych, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.

W kontekście ostatnich dyskusji publicznych dr Tomasz Domański z kieleckiej delegatury IPN w audycji „Wszystko w temacie” ostro ocenił porównywanie Armii Krajow

22/06/2026

📅Czerwiec to jeden z tzw. „polskich miesięcy”. Określenie to odnosi się do serii wielkich kryzysów społeczno-politycznych oraz robotniczych protestów, które wstrząsnęły Polską Rzeczpospolitą Ludową w latach 1956–1981. Były to kamienie milowe w walce z komunizmem, które ostatecznie doprowadziły do upadku systemu.

📋Czerwiec 1956 roku jest nazywany Poznańskim Czerwcem. Wtedy doszło do pierwszego masowego strajku i protestu robotników, krwawo stłumionego przez władze. Natomiast w czerwcu 1976 roku, po ogłoszeniu kolejnych podwyżek cen, odbyły się strajki w Radomiu, Ursusie i Płocku.

📰O obu tych wydarzeniach, ale w ujęciu lokalnym, można przeczytać w artykule Edyty Krężołek z Delegatury IPN w Kielcach, pt. „Czerwiec robotników. Pracownicy przemysłowi województwa kieleckiego wobec wydarzeń roku 1956 i 1976”. Materiał przypomina dziś portal „Przystanek Historia”.
⬇️⬇️⬇️⬇️

W czerwcu 1956 r. w Poznaniu wybuchł bunt społeczny. Mimo że protest robotników Zakładów im. Stalina miał podłoże ekonomiczne, ujawnił jednak ciążące Polakom kwestie natury społeczno-politycznej.

22/06/2026

⏳Już tylko przez kilka dni, do 30 czerwca, można zgłaszać produkcje do XIII edycji ogólnopolskiego konkursu IPN „Audycja Historyczna Roku”. Zachęcamy! Liczymy na udział profesjonalistów, ale czekamy też na młodych autorów. Wydarzenie ma na celu wyróżnianie i promowanie historii najnowszej w formie ambitnej twórczości radiowej, telewizyjnej i internetowej.

🖋️Szczegóły:

Rozpoczęła się XIII edycja ogólnopolskiego konkursu IPN „Audycja Historyczna Roku”. Zachęcamy do zgłaszania audycji. Jest na to czas do 30 czerwca. Liczymy na udział profesjonalistów, ale czekamy też na młodych twórców. Wydarzenie ma na celu wyróżnianie i promowanie historii najnow...

20/06/2026

✝️29 czerwca 1940 roku, w lesie Brzask, w pobliżu Skarżyska, Niemcy rozstrzelali 760 osób. Była to zbrodnia dokonana w ramach „nadzwyczajnej akcji pacyfikacyjnej”, znanej szerzej pod nazwą Akcji „AB”, zarządzonej przez Generalnego Gubernatora Hansa Franka w maju 1940 roku. Wśród zamordowanych byli nauczyciele, leśnicy, prawnicy, urzędnicy, działacze społeczni i polityczni, oficerowie i żołnierze Wojska Polskiego, harcerze, pracownicy Polskiej Fabryki Amunicji w Skarżysku–Kamiennej, pracownicy Polskich Kolei Państwowych, przedstawiciele wolnych zawodów, lekarze, robotnicy i rzemieślnicy.

🇵🇱 O tych ofiarach przypomnieli uczestnicy obchodów 86. Rocznicy Rozstrzelania Polskich Patriotów na Brzasku. Wydarzenie odbyło się dziś, przy zbiorowej mogile. Delegaturę IPN w Kielcach reprezentował dr Łukasz Ospara.

📸 Fot. Sejmik Województwa Świętokrzyskiego

20/06/2026

⚔️Obchody Święta Pułkowego „Czwartaków” odbyły się w piątek, na kieleckiej Bukówce, w miejscu historycznych koszar 4. Pułku Piechoty Legionów. Wydarzenie zorganizowało Stowarzyszenie Żołnierzy i Sympatyków 4. Pułku Piechoty Legionów, które świętowało 35. rocznicę powstania. Podczas uroczystości Delegaturę IPN w Kielcach reprezentował Marek Jończyk. Nasz historyk został uhonorowany za współpracę ze Stowarzyszeniem.

🇵🇱 4. Pułk Piechoty Legionów – oddział piechoty Wojska Polskiego utworzony w roku 1918, kontynuował tradycje 4. Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego, 4. Pułku Piechoty Liniowej Armii Królestwa Polskiego i 4. Pułku Piechoty Legionów Polskich. Znany jest m.in. z udziału w obronie Westerplatte. W okresie międzywojennym formacja stacjonowała w koszarach na kieleckiej Bukówce, zbudowanych w latach 1925-1935. Obecnie znajduje się tu Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych, które stanowi współczesnego spadkobiercę tradycji pułku. Wśród ofiar zbrodni katyńskiej Marek Jończyk odnalazł nazwiska 42 żołnierzy 4. Pułku Piechoty Legionów. W Katyniu został zamordowany także gen. Mieczysław Smorawiński, jeden dowódców „Czwartaków”.

📸Fot. Sejmik Województwa Świętokrzyskiego

19/06/2026

☀️Lato za oknem. Temperatura rośnie, ale nie oznacza to, że maleje chęć do zdobywania wiedzy. Za nami kolejne warsztaty edukacyjne, w których tym razem udział wzięli słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku z Kazimierzy Wielkiej. O „Kryzysach w PRL-u” opowiadał nasz edukator, Jan Ozdoba. Nie zabrakło informacji o „polskich miesiącach”, była pokazana sytuacja w kraju, ale w kontekście lokalnym.

📸Fot. Dagmara Różycka

19/06/2026

✒️Nauczyciele i wychowawcy, którzy nie tylko uczą, ale również krzewią postawy patriotyczne w młodym pokoleniu. Takich niezwykłych osób nie brakuje w środowisku świętokrzyskich pedagogów. Warto ich wskazać i uhonorować.

🎗️Rozpoczął się nabór zgłoszeń do VI edycji Nagrody im. Grażyny Langowskiej w kategorii przyznawanej przez Instytut Pamięci Narodowej. Laureat Nagrody Regionalnej IPN otrzyma 2,5 tys. zł brutto, natomiast Nagrody Centrali IPN – 11 tys. zł brutto.

📋Na kandydatury, w obu grupach, czekamy do 10 sierpnia.

🔗Po szczegóły zapraszamy na naszą stronę internetową:
https://kielce.ipn.gov.pl/kie/aktualnosci/244217,Nabor-zgloszen-do-VI-edycji-Nagrody-im-Grazyny-Langowskiej-Kielce-10-sierpnia-20.html

19/06/2026

Ważna informacja❗

18/06/2026

📖Dokumenty do dziejów Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury” – to tytuł publikacji dr. Marka Jedynaka, historyka przez wiele lat związanego z Delegaturą Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach. Książka została wydana w 2014 roku, ale teraz można ją pobrać za darmo❗

💬Jak czytamy w opisie wydawnictwa, „Dokumenty do dziejów Zgrupowań Partyzanckich AK >Ponury

UWAGA❗️ Dokumenty do dziejów Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury” już do pobrania❗️

To zbiór źródeł dotyczących słynnych oddziałów Armii Krajowej, a przechowywanych w różnych miejscach, począwszy od archiwów państwowych, skończywszy zaś na zbiorach prywatnych. To nie tylko materiały wytworzone przez struktury AK, ale również przez niemieckie służby policyjne zwalczające polskie podziemie.

Publikowane dokumenty ukazują wiele nieznanych aspektów działalności AK nie tylko w regionie świętokrzyskim. Pozwalają bliżej poznać funkcjonowanie konspiracji i partyzantki, a także ułatwiają analizę metod i środków rozpoznania ruchu oporu przez niemiecką policję bezpieczeństwa.

Wstęp, wybór i opracowanie dr Marek Jedynak.

📩 POBIERAJCIE, CZYTAJCIE, PAMIĘTAJCIE. https://ipn.gov.pl/pl/wydawnictwo/e-booki/243773,Dokumenty-do-dziejow-Zgrupowan-Partyzanckich-AK-Ponury.html