29/05/2026
Tematyka Dziecięca w muzyce symfonicznej. Polskie Nagrania, 1964
Camille Saint-Saēns: Karnawał zwierząt
Engelbert Humperdinck: Uwertura do opery Jaś i Małgosia
Claude Debussy: Kącik dziecięcy
„ - Drogę do muzyki można odnaleźć w każdym wieku.
Jeśli jednak muzyka wpadnie w ucho dziecka - oprócz morza bezcennych korzyści dla rozwoju jego umysłu - może sprawić, że obudzi w nim taką czułość do nut, która stanie się kwitnącym ogrodem na całe życie”.
Karnawał zwierząt to słynna suita w formie muzycznego żartu, skomponowana w 1886 roku przez Camille’a Saint-Saënsa, nazywana przez kompozytora fantazją zoologiczną. Na kompozycję składa się 14 żartobliwych, uroczych miniatur portretujących różne gatunki zwierząt, a wśród nich najbardziej rozpoznawalną częścią jest Łabędź - jedyny utwór w cyklu potraktowany poważnie, w którym Saint-Saëns w sposób mistrzowski oddał ptasią dostojność i wdzięk.
Suita należy do wyjątkowych kompozycji muzyki programowej, gdzie poszczególne instrumenty doskonale naśladują odgłosy i sposób poruszania się zwierząt, dlatego też często wykorzystywany jest w edukacji muzycznej.
Warto wspomnieć, iż pomimo niezwykłej wartości i kunsztu dzieła, kompozytor - obawiając się blamażu w oczach publiczności z powodu niejakiej frywolności całego cyklu - zabronił publicznego wykonywania oraz wydawania tego dzieła za swego życia.
Jaś i Małgosia, napisana w 1893 roku, to najsłynniejsza opera Engelberta Humperdincka, nazywana Baśnią teatralną w trzech obrazach. I chociaż w końcu XIX wieku opera baśniowa była znanym gatunkiem muzycznym, kompozycja Humperdincka wyróżnia się spośród wielu ówczesnych dzieł niezwykłą poetyką, nawiązującą do niemieckich pieśni ludowych, zachowując przy tym prostotę i świeżość formy. Dzieło, choć inspirowane muzyką Wagnera, poprzez ową prostotę, niesie cudowne odprężenie, odpierając ciemny koloryt Wagnerowskich bohaterów. Humperdinck był pilnym uczniem Richarda Wagnera, więc odnajdziemy w operze ślady mistrza: kontrapunkt, złożoną instrumentację oraz sugestywną nastrojowość.
Kompozytor wcale nie zamierzał tworzyć opery – napisał ledwie cztery piosnki na prośbę swoich siostrzenic, które tworzyły domowy teatrzyk kukiełkowy. Dopiero za namową siostry stworzył pełnometrażowe dzieło, do którego właśnie ona napisała libretto.
Na premierze w Weimarze pod batutą Richarda Straussa, pełen zachwytów dyrygent nazwał operę „arcydziełem humoru i niewinności”.
Kącik dziecięcy Claude Debussy tworzył w latach 1906-1908 dla swojej trzyletniej wówczas córeczki Claude-Emmy, którą pieszczotliwie nazywano Chou-Chou. Zafascynowany światem swego dziecka , kompozytor napisał suitę złożoną z sześciu części, gdzie każda jest muzycznym portretem dziecięcego świata wyobraźni, w którym bohaterami stają się różne zabawki.
W utworze kompozytor zawarł nie tylko świat widziany oczami dziecka, ale również pełen nostalgii świat rodzica, który przygląda się dorastaniu swoich pociech.
Mimo tematyki utworu, wykonanie suity wymaga od pianisty technicznej dojrzałości. W utworze uważny słuchacz odnajdzie również humorystyczne nawiązania do poważnych dzieł operowych, jak Tristan i Izolda Richarda Wagnera.
(gaj)
