05/02/2026
W dniu Świętej Agaty wierni święcą w kościołach chleb i sól, a niekiedy wodę, co ma chronić od pożaru. Zgodnie z wierzeniami chleb ten rzucony w ogień miał zapobiegać jego rozprzestrzenieniu się na sąsiednie budynki. Płonący budynek należało trzykrotnie obejść, trzymając w ręku chleb i sól, które następnie musiały zostać wrzucone w płomienie. Chleb rzucano też w tym kierunku, w który chciano skierować wiatr podczas pożaru.
🧂
W celu zabezpieczenia budynku przed ogniem, w trakcie jego budowy sypano trochę soli w to naroże, w którym składano także monetę.
🍞
Wierzono również, że chleb poświęcony w dniu Świętej Agaty chroni osoby udające się w daleką podróż. Zabierały one ze sobą kawałek poświęconego chleba, wierząc, że dzięki temu szczęśliwie powrócą do swojego domu. Inne wierzenie mówiło, że poświęcone chleb i sól leczą bezpłodność kobiet i krów.
(…)
⛰️
Święta Agata pochodziła z zamożnego rodu mieszkającego w Katanii na Sycylii. Odrzuciła zaloty rzymskiego namiestnika, który w zemście skazał ją na męczeńską śmierć. W rok po jej śmierci wybuchł wulkan Etna, z którego lawa spływała w kierunku położonego w pobliżu miasta. Jego mieszkańcy, chcąc ocalić siebie i swoje domy, zabrali z grobu świętej jej odzież, a następnie rozłożyli ją przed ogniem. Lawa zatrzymała się, a wieść o cudownym ocaleniu miasta przyczyniła się do rozwoju jej kultu, jako świętej chroniącej zabudowania od ognia.
🔥
W Polsce już w XVI wieku Jan Kochanowski, aby zapobiec pożarowi, wieszał nad drzwiami swego dworu kawałek chleba poświęconego w dniu Świętej Agaty.”
📕
Zachęcamy do przeczytania całego tekstu „Święci patroni w obrzędowości zimowej wsi podlaskiej” dr Artura Gawła z Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej. Znajdziecie go w nr 4/2023 Kultura Wsi, link: https://tiny.pl/j7w1dy27x
📸
Obraz św. Agaty trzymającej na talerzu odcięte piersi (jej atrybut ikonograficzny) autorstwa Ambrogio Bergognone, źródło: Wikimedia, domena publiczna