Profilaktyka uzależnień Gmina i Miasto Czerwionka-Leszczyny

24/05/2026

To, co naprawdę chroni dzieci i młodzież, nie powstaje samo. 🤝

Powstaje w relacjach, zasadach i codziennej obecności dorosłych.

👨‍👩‍👧‍👦 W rodzinie.
🏫 W szkole.
🏘️ W lokalnej społeczności.
🏛️ W mądrych decyzjach samorządu.

Skuteczna profilaktyka to nie tylko pojedyncza akcja, plakat czy pogadanka. To codzienna współpraca wielu osób i instytucji, które patrzą w tym samym kierunku — na dobro młodych ludzi.

Dlatego tak ważne jest, aby rodzice, szkoły, OPS, GKRPA, samorządy i lokalni liderzy działali razem. Bo dopiero wtedy tworzymy środowisko, które realnie wzmacnia dzieci i młodzież. 💙

Małe codzienne działania mogą budować wielką ochronę.

22/05/2026

Zaniedbanie jako forma przemocy

Zaniedbanie nazywane jest ukrytą formą przemocy. Polega ono na niezaspokojeniu podstawowych potrzeb biologicznych i psychicznych. Jest to często spotykana forma przemocy, która dotyka osób słabszych – zależnych od innych, a więc dzieci, osób starszych i osób z niepełnosprawnościami. Jeśli zaniedbanie dotyczy dzieci, wówczas ma bardzo poważne konsekwencje dla ich dalszego rozwoju.

Ta forma przemocy może dotyczyć różnych sfer, takich jak nieprawidłowe żywienie (niedożywienie lub przekarmianie może prowadzić do problemów zdrowotnych), brak dbałości o higienę osobistą (pozostawienie dziecka, osoby starszej czy z niepełnosprawnościami brudnej, ubranej niestosowanie do warunków atmosferycznych), brak dbałości o higienę otoczenia, izolację społeczną (pozbawienie takiej osoby kontaktu z innymi ludźmi), pozostawienie długi czas bez opieki lub nadzoru, zaniedbanie stanu zdrowia (brak wizyt kontrolnych u lekarza, niepodawanie leków), brak kontroli w zakresie realizacji obowiązku szkolnego. Zaniedbanie może być spowodowane brakiem wiedzy o tym jak troszczyć się o dziecko, osobę starszą czy niepełnosprawną, może też wynikać z braku środków na utrzymanie niezaradności czy braku doświadczenia.

Szczególną uwagę warto tu zwrócić na sytuację zaniedbania dzieci. Jak wskazują wyniki badania „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023” przeprowadzonego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę. Zaniedbania fizycznego do 12 roku życia doświadczyło 8% dzieci o młodzieży. Braku czystych ubrań doświadczyło 3% respondentów, natomiast brak opieki podczas choroby dotyczył 6% osób badanych.

Z kolei zaniedbania emocjonalnego doświadczyło aż 24% badanych. Analizując szczegółowe przejawy zaniedbania emocjonalnego, wykazano, że braku bliskości fizycznej w okresie dzieciństwa doświadczyło aż 20% badanych nastolatków. A nieokazywania uwagi – 11% respondentów . Za zaniedbanie w stosunku do dziecka odpowiadają głównie rodzice, ale także nauczyciele, lekarze, opiekunowie. Literatura dotycząca problematyki przemocy wobec dzieci wskazuje, że różne formy ich krzywdzenia często współwystępują, m.in. ze względu na wspólne czynniki ryzyka w rodzinie i środowisku.

Doświadczenie zaniedbania w dzieciństwie ma wyjątkowy wpływ na rozwój zdolności poznawczych dziecka, np. językowych czy funkcji wykonawczych. Deficyty związane z funkcjami poznawczymi, do których dochodzi w wyniku zaniedbania, mogą utrzymywać się aż do późnego dorosłego życia.

Zaniedbanie przez opiekuna wpływa także na obniżoną samoocenę nastolatków oraz ich trudności w relacjach interpersonalnych. Ponadto nastolatki, które doświadczają zaniedbania emocjonalnego, częściej są ofiarami przemocy rówieśniczej w szkole. Kumulacyjna teoria ryzyka (cumulative risk theory) sugeruje, że każdy przypadek krzywdzenia w dzieciństwie w połączeniu z zaniedbaniem będzie pociągał za sobą bardziej nasilone negatywne konsekwencje niż doświadczenie wyłącznie zaniedbania .

dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW
Przewodnicząca Rady Naukowej Instytutu Nowej Kultury

Tekst powstał w ramach bezpłatnej ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Różne oblicza przemocy wobec dzieci” realizowanej w 2026/2027 r. przez Fundację Instytut Nowej Kultury, www.instytutnowejkultury.pl

11/05/2026

Potrzebujesz porady psychologa, psychoterapeuty uzależnień lub prawnika?

Nie zwlekaj – napisz 📧 lub zadzwoń 📞 przez Teams

👉 https://uzaleznieniabehawioralne.pl/poradnia-online/

28/04/2026

Zachęcamy do udziału!

Zapraszamy do uczestnictwa w bezpłatnym projekcie „Programy z rekomendacją - 2026”, realizowanym na zlecenie Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom KCPU, umożliwiającym wdrożenie w Państwa placówkach skutecznych programów profilaktycznych: Program Domowych Detektywów „Jaś i Małgosia na tropie” i Fantastyczne Możliwości, które znajdują się na liście programów rekomendowanych.

Nabór na szkolenia rozpoczniemy w dniu 3️⃣0️⃣.0️⃣4️⃣.2️⃣0️⃣2️⃣6️⃣ r. o godzinie 1️⃣0️⃣.0️⃣0️⃣, a zakończymy w dniu 7️⃣.0️⃣5️⃣.2️⃣0️⃣2️⃣6️⃣

Szkolenie odbywa się w terminach:
grupa 1: 25-26 maja 2026 roku w Warszawie
grupa 2: 17-18 sierpnia 2026 roku w Warszawie
wybieramy więc jeden z tych terminów!

Więcej informacji na temat projektu „Programy z rekomendacją - 2026” i szkoleń dla realizatorów programów profilaktycznych: Program Domowych Detektywów i Fantastyczne Możliwości znajdziecie Państwo na stronie internetowej poświęconej projektowi:
https://pozytywnaprofilaktyka.org/projekty-aktualne/pzr2026/ddifm2026/
✍
Na stronie tej znajdziecie Państwo również regulamin i formularz zgłoszeniowy udziału w projekcie. Uwaga liczba miejsc ograniczona.

Realizatorem szkolenia jest Fundacja Pozytywnej Profilaktyki.
Zadanie współfinansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2026 w ramach konkursu przeprowadzonego przez Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.

Niedługo informacje o naborach na szkolenia do kolejnych programów.

24/04/2026

Nowe formy wsparcia dzieci i młodzieży

W Ośrodku Terapii Nerwic dla Dzieci i Młodzieży w Orzeszu funkcjonują nowe formy wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w ramach NFZ:

• Oddział Dzienny Psychiatryczny Rehabilitacyjny dla Dzieci,

• Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży oraz ich Rodzin.

Kontakt: tel. 32 221 56 70, wew. 108.

22/04/2026

Szkolenie dla pracowników oświaty ! Zachęcamy !

21/04/2026

Przemoc wobec osób nieneurotypowych

Neuroatypowość lub nieneurotypowość to terminy określające osoby, których mózg funkcjonuje inaczej niż przeciętnie. Osoby neuroatypowe mogą mieć trudności z rozumieniem i reagowaniem na bodźce sensoryczne, trudności z komunikacją i nawiązywaniem relacji z innymi, trudności z koncentracją i wykonywaniem zadań.

Neuroatypowość to szerokie pojęcie, które obejmuje wiele różnych zaburzeń i stanów. Osoby neuroatypowe mogą doświadczać stanów i przeżyć utrudniających im funkcjonowanie w codziennym życiu. Do neuroatypowości można zaliczać między innymi autyzm, ADHD, zespół Tourette’a, zespół Aspergera , zaburzenia integracji sensorycznej .

Już w jednym z pierwszym badań nad związkiem niepełnosprawności z doświadczaniem przemocy stwierdzono, że dzieci z zaburzeniami rozwoju są krzywdzone 1,7 razy częściej niż dzieci rozwijające się prawidłowo . Jednak nowsze badania wskazują, że zjawisko to jest znacznie częstsze, a niepełnosprawność stanowi czynnik ryzyka dla doświadczania przemocy. To z kolei może odgrywać istotną rolę w powstawaniu zaburzeń zachowania .

Dlaczego tak się dzieje? Otóż pozornie brak stygmatów w wyglądzie może korzystnie wpływać na doświadczenia osób z zaburzeniami rozwoju, płynące z kontaktów społecznych. W rzeczywistości jednak wiążą się z nim nadmierne oczekiwania otoczenia, całkowite niezrozumienie problemów, a nawet zupełne ich negowanie. W szczególnie trudnej sytuacji mogą się znajdować wysoko funkcjonujące osoby w spektrum autyzmu, w tym osoby z zespołem Aspergera. Z uwagi na specyficzny i całościowy charakter trudności rozwojowych, autyzm należy z pewnością do zaburzeń, w odniesieniu do których ryzyko doświadczania przemocy lub zaniedbania jest szczególnie duże .

Jak pisze E. Pisula: „Dzieci z autyzmem są w szczególny sposób narażone na przemoc i zaniedbanie. Zakres ich trudności w porozumiewaniu się, problemy z tworzeniem relacji społecznych oraz rozumieniem intencji i przyczyn zachowania innych ludzi znacznie ograniczają możliwości uniknięcia traumatycznych przeżyć.” Jakiego rodzaju przemocy doświadczają osoby neuratypowe? Można do nich zaliczyć np. stosowanie fizycznych ograniczeń, naruszanie potrzeby prywatności i intymności, stosowanie niesprawdzonych metod terapii, ograniczanie kontaktów społecznych, dyskryminację w różnych sytuacjach społecznych.

Badania C. M. Kerns i jej zespołu pozwoliły zidentyfikować źródła traumy z perspektywy osób z autyzmem w różnym wieku oraz ich opiekunów. Wyniki pozwoliły ustalić szerszy zakres traumatycznych stresorów doświadczanych przez osoby autystyczne oraz dostarczyły danych, pozwalających lepiej zrozumieć zależność pomiędzy cechami wynikającymi z autyzmu a podatnością na traumatyczne zranienia. Są to np. bariery komunikacyjne, naiwność społeczna i pragnienie akceptacji społecznej (które zwiększają podatność dziecka na manipulację) oraz wrażliwość na bodźce sensoryczne i nowe doświadczenia. Z kolei kluczowym źródłami traumy okazały się: wykluczenie społeczne i marginalizacja, a także różne formy społecznego uwięzienia; wszystkie te doświadczenia wiązano z negatywnymi skutkami psychologicznymi i fizycznymi. Wymieniano również doświadczenia będące wynikiem niedopasowania .

Z kolei inne badania wskazują, że w podgrupie osób z autyzmem istnieje o wiele większe narażenie na niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa, uważane za źródło traumatycznego stresu niż w reszcie populacji. Innymi słowy – dzieci autystyczne doświadczają tych przeciwności więcej oraz częściej niż nieautystyczne dzieci należące do tej samej populacji.

Wiedza na temat specyfiki neuroróżnorodności oraz rozpoznawanie potrzeb osób neurodywergentnych stanowią wyzwanie. Nie budzi jednak wątpliwości, że jest to droga do zapewnienia im akceptacji i ochrony przed przemocą.

dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW

Tekst powstał w ramach bezpłatnej ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Przeciwdziałanie przemocy domowej” realizowanej w sezonie 2025/2026 przez Fundację Instytut Nowej Kultury, www.instytutnowejkultury.pl

23/12/2025

Wesołych Świąt Bożego Narodzenia

życzą Członkowie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Czerwionce -Leszczynach oraz koordynator kampanii profilaktycznych.