21/05/2026
Tu był inny Chrzanów… Rynek
Z naszej Biblioteki na Rynek w Chrzanowie dotrzecie w minutkę. Centralna część naszego miasta jest doskonale znana mieszkańcom, jak i turystom, ale nie każdy wie, że rynek ma również swoje tajemnice.
Rynek w Chrzanowie posiada średniowieczne korzenie oraz szachownicowy układ. Niezmienne pozostaje to, jak biegną ulice - praktycznie tak, jak kilkaset lat temu. Powstał prawdopodobnie w XIV wieku, kiedy miasto było lokowane na prawie magdeburskim. Od początku swojego istnienia był centrum życia społecznego – organizowano tutaj targi, jarmarki i najważniejsze miejskie wydarzenia.
Pierwotnie istniała tutaj drewniana zabudowa, a na środku stał drewniany ratusz z zegarem oraz studnia. Wojny oraz liczne pożary spowodowały, że większość starej zabudowy uległa zniszczeniu. Bardziej teraźniejszego wyglądu rynek zaczął nabierać dopiero w XIX wieku, ponieważ pojawiły się murowane kamienice oraz zmienił się charakter miasta, na bardziej miejski niż handlowy.
Mimo, że rynek wielokrotnie modernizowano, jego średniowieczny układ pozostaje niezmienny. Chociaż kamienice wokół rynku wyglądają na stosunkowo nowe, to sam układ ulic i placu ma ponad 600 lat.
Na przełomie XIX i XX w. wiele kamienic wokół rynku należało do mieszkańców pochodzenia żydowskiego, którzy prowadzili tu sklepy, restauracje i warsztaty.
Podczas II wojny światowej rynek nie był już miejscem swobodnych spotkań mieszkańców, a pełnił funkcję administracyjną i kontrolną.
Ciekawym faktem jest to, że podczas remontów nawierzchni odkrywano różne poziomy bruków — rynek jest dosłownie „warstwowy”, bo każda epoka dokładała swoją powierzchnię zamiast usuwać poprzednią. Podczas modernizacji w 2021 roku natrafiono na różne wykopaliska archeologiczne, m.in. na kulę armatnią.
